Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog

Presentacion

  • : ERALDICA OCCITANA
  • ERALDICA OCCITANA
  • : Aqueste blòg a per tòca d'estudiar e de presentar l'istòria e lo patrimòni eraldic occitan. L'espaci estudiat s'espandis sus l'ensemble del domeni de la lenga d'òc de l'Auvernha als Pirenèus e de l'Ocean Atlantic als Alps. L'epòca privilegiada es l'Edat-Mejana (12en-15en sègles) sens, çaquelà, daissar los sègles seguents dins l'ombra. JONHÈTZ-NOS e participatz al projècte !
  • Contact

Recèrca

30 mai 2013 4 30 /05 /mai /2013 20:48

mapa-sant-guilhem.PNG

 

 

 

Sant-Guilhèm-dau-Desèrt, Bas Lengadòc.

 

 

 

 

 

 

 

 

Lo famós vilatge de Sant-Guilhèm-dau-Desèrt (Saint-Guilhem-le-Désert, 34) renfèrma los vestigis dels bastiments de l'importanta abadiá de Gellona dominada per las roinas de l'ancian castèl de Verduns. Aqueste establiment benedictin, luòc d'un pelegrinatge màger, foguèt fondat per un comte carolingian de Tolosa, Guilhèm, que se faguèt monge e se retirèt aicí abans de morir en odor de santetat lo 28 de mai de l'an 812.  

 

P1000502.JPG

 

L'abadiala e doas galariás del clastre conservadas representan un dels ensembles mai remarcables de l'art romanic en Lengadòc-Bais.

 

P10004832-copie.jpg

Mas l'amator d'eraldica deurà dintrar dins l'ancian refectòri dels monges bastit al sègle 18 per trobar de que avidar sa curiositat. D'efièch, aqueste bastiment bordant lo costat oriental del claus clastral abriga duèi lo musèu e la colleccion lapidària de l'anciana abadiá.

   

I trobam nombroses vestigis romanics dels bastiments conventuals e qualques jasents e placas mortuàrias.

 

 

 

 

Podèm observar en particular doas placas de calcari que podrián aver fach partida d'un ensemble armorial comemoratiu dels ancians abats de Gellona. D'efièch, aquestas doas pèças partejan un meteis estile escultural del sègle 14 tardiu e semblan fargadas d'un meteis biais. Pòrtan las armas de dos abats anteriors a l'epòca de lora realisacion supausada e poirián aver fach partida d'un decòr monumental de loras sepulturas.

 

P1000471bis.JPG 

 

Lo primièr escut presenta las armas de Guilhèm de Doas-Verges, abat entre 1249 e sa mòrt en abrial de 1287. Dejà al mièg del sègle 12, un Raimond d'Armengaud de Doas-Verges èra estat abat de Gellona entre 1137 e 1143. Cal dire qu'aqueste linhatge de primièr plan, que tirava son nom del ròc de Doas-Verges (comuna de Sant-Adornin / Saint-Saturnin-de-Lucian, 34) culminant a 536 mètres d'altitud e dominant lo país, aviá fach de l'abadiá de Gellona un sanctuari familial. Probablament aparentats als vescomtes de Lodeva descendents de Sant Guilhèm de Gellona, los trobam mencionats regularament dins lo cartulari de l'abadiá pendent totes los sègles 11 e 12.

 

Las armas figuradas son parlantas e se pòdon blasonar "de ... a doas verges nimbadas e afrontadas tenent una tija florida de tres flors a la bordadura denticulada de ...". L'escut de forma ponchuda francesa es representat penjat a un anèl per son guinsal e l'escultura dels personatges es particularament plan sonhada. P. Huppé balha dins son obratge (veire las sorgas çai jos) lo blasonament seguent de las armas familialas "de sable a doas verges afrontadas d'argent tenent una flordalís d'aur". 

 

Aquesta armas son pas sens rampelar las que figuran sul sagèl que la comunautat de Sant-Guilhèm-dau-Desèrt apendèt a un acte de julhet 1303. Aquí, l'escut de forma aredondida occitana presenta dos personatges femenins (pèlses longs e rauba) tenent una flordalís.

 

P1360680bis.JPG

  (Motlage A.N. D 5675)

 

La legenda d'aqueste sagèl es malurosament ara illegibla. La comunautat de Sant-Guilhèm sembla pas aver agut de cònsolat a l'auba del sègle 14 e podèm far l'ipotèsi qu'aqueste sagèl emplegat aicí per representar l'engatjament de la comunautat entièira siá lo d'un de sos representants, sindic o prud'òme, o encara religiós qu'auriá pogut èsser un membre del linhatge dels senhors de Doas-Verges tan ligat a l'abadiá benedictina. Sabèm qu'aqueste biais de far èra pro espandit en l'abséncia de sagèl comunautari (veire nòstre article sus Mirapeis).

 

Los potents barons de Doas-Verges, isolats sus lor puèg,  perdèron de lora importància a partir del sègle 13 quand lora generositat cap a Gellona e los partiments successorals acabèron d'amendrir lors domenis. Pr'aquò, lora raça se mantenguèt dins mantuns linhatges lengadocians de primièr plan coma los Guilhèm de Clarmont-Lodeva.

 

Lo segond escut presenta las armas de l'abat successor de Guilhèm de Doas-Verges. S'agís de Guilhèm de Mostuèjols, ancian prior de Sant-Caprasi dins lo diocèsi de Rodés, abat entre 1287 e sa mòrt lo 4 de decembre de 1302.

 

P1000472bis.JPG  

Aqueste escut prevesit tanben d'un guinsal, presenta sus son camp una crotz flordalisada acompanhada d'una bordadura componada.

 

La familha dels senhors del castèl de Mostuèjols (Mostuéjouls, 12), jocat dins la val de Tarn al sud de Roergue, es coneguda dempuèi lo sègle 11 e pòrta tradicionalament "de vermelh a la crotz flordalisada d'aur cantonada de quatre bilhetas del meteis". Çaquelà, los sagèls medievals conservats presentan quasi totes una crotz ancorada o flordalisada ambe una bordadura denticulada e pas jamai de bilhetas. Avèm dejà vist dins mantuns articles que la bordadura denticulada èra una pèça eraldica plan utilizada en Roergue pendent l'Edat-Mejana. Vesèm tanben que d'unes blasonament modèrnes dison que la crotz dels Mostuèjols es cantonada de setze bilhetas. Podèm pensar segurament que la bordadura denticulada primitiva s'es cambiada al fial dels sègles e de las errors de representacion en setze puèi quatre bilhetas emigradas dins lo camp de l'escut.

 

Prepausarem donc aicí coma blasonament de las armas de l'abat Guilhèm de Mostuèjols "de vermelh a la crotz flordalisada d'aur a la bordadura denticulada del meteis".

 

Enfin, acabarem per presentar la placa funerària monumentala (45 cm x 80 cm) del prior Gui de Virsec ondrada d'una granda crotz floronada acompanhada de dos escuts e d'una inscripcion latina.

 

P1000488.JPG 

L'epitafi del prior "Gwido de Viridisco" nos apren que moriguèt en 1324. Èra eissut d'un linhatge que tirava son nom del luòc de Virsec (Vissec, 30) situit a un vintenat de quilomètres al nòrd de Sant-Guilhèm, al pè del causse del Larzac. Los cartularis d'Aniana e de Gellona contenon las mencions de mantuns membres d'aquesta familha al darrièr quart del sègle 11 e pendent tot lo sègle seguent. Trobam tanben Joan de Virsec coma avèsque de Magalona de 1328 a 1334.

 

Partejada en mantunas brancas e enauçada per d'aliganças prestigiosas (Lodeva en 1525, Sant Esteve barons de Gange en 1629...), la familha dels senhors de Virsec se mantenguèt fins al sègle 19. D'unas brancas s'anguèron installar plan luènh de las tèrras ancestralas, en paisses de lenga d'oïl (Anjou, Bourgogne, Lorraine). Rietstap balha al linhatge las grandas armas seguentas "escartairat als 1 e 4 escacat d'aur e de vermelh de 16 punts (qu'es de Lodeva) ; als 2 e 3 contra-escartairat d'aur e de vermelh (qu'es de Sant-Esteve) ; sul tot escartairat d'argent e de sable (qu'es de Virsec)".

 

Aqueste blasonament es pas sens nos pausar qualques problèmas quand observam los escuts figurats sus nòstra placa del sègle 14. D'efièch se pòdon blasonar "de ... al leon de ... a la bordadura denchada de ..." çò que a pas cap de rapòrt ambe las armas tradicionalas del linhatge raportadas per Rietstap e mantunas autras sorgas.

 

 P1000489                     virsec.JPG

          Armas de Gui de Virsec (1324)                                     Armas "tradicionalas" de la familha de Virsec

 

 

Semblariá que siaguèssem en preséncia d'un abandon d'armas primitivas al profièch d'un identitat eraldica novèla apiejada sus las aliganças realizadas per aqueste modèste linhatge de cavalièrs. D'efièch, en mai de las armas dels Lodeva e dels Sant Esteve integradas als sègles 16 e 17, l'escartairat d'argent e de sable presentat coma de Virsec sembla eiretat de l'antica familha dels Pèire, senhors de Gange, que tornam trobar dins las armas comunalas d'aquesta vila en associacion ambe... de leons !  

Gange-copie-1.JPG

 

Plan evidentament, tot aquò demòra pas, per l'ora, que de supausicions e caldriá espepissar dins las genealogias respectivas d'aquestes linhatges vesins per i trobar   qualques indicis d'aquesta parentat.

 

P1000522.JPGP1000524.JPG P1000513.JPG

  Lo castèl de Verduns sus son ròc e d'elements de fortificacion del borg de Sant Guilhèm.

 

Sorgas principalas : P. TISSET, « L'abbaye de Gellone des origines au XIIIè siècle », 1933, éd. du Beffroi, 1992 ; Ph. HUPPÉ, « Les seigneurs de Clermont-Lodève. Du palais carolingien à la cour napolitaine IXè-XVè siècles. », Tome I et II, éditions Les Presses Littéraires, Saint-Estève, 2007 et 2008 ; C. DUHAMEL-AMADO, « Genèse des lignages méridionaux - Tome 2, Portraits de familles.», coll. Méridiennes, UTM, Toulouse, 2007 ; Abbé CASSAN e E. MEYNIAL, "Cartulaires des abbayes d'Aniane et de Gellone", Montpellier, 1900 ; B. BEDOS, « Corpus des sceaux français du Moyen-Âge – Tome 1 Les sceaux des villes », Archives Nationales, Paris, 1980.

Partager cet article

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 34 Erau
commenter cet article

commentaires