Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog

Presentacion

  • : ERALDICA OCCITANA
  • ERALDICA OCCITANA
  • : Aqueste blòg a per tòca d'estudiar e de presentar l'istòria e lo patrimòni eraldic occitan. L'espaci estudiat s'espandis sus l'ensemble del domeni de la lenga d'òc de l'Auvernha als Pirenèus e de l'Ocean Atlantic als Alps. L'epòca privilegiada es l'Edat-Mejana (12en-15en sègles) sens, çaquelà, daissar los sègles seguents dins l'ombra. JONHÈTZ-NOS e participatz al projècte !
  • Contact

Recèrca

5 avril 2013 5 05 /04 /avril /2013 20:49

mapa-vasarac.PNG

 

 

 

Vasarac, Bas Carcin, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

La glèisa Sant Jolian de Vasarac (Vazerac, 82) seriá estada fondada pels benedictins de Cluny al sègle 12, sus un camin de romavatge.

 

Vazerac-82-19-02-09--10-.JPG 

 

Aquesta importanta parròquia de l'archipreirat dels Vals, en Carcin Blanc, dependiá çaquelà directament dels avèsques de Caors. En 1264, l'avèsque Bertomieu de Rós l'auriá abandonada al profit del capítol dels canonges de sa catedrala que ne gardèron los beneficis duscas a la Revolucion Francesa.

 

La glèisa primitiva foguèt tornada bastida a partir del sègle 15 e podèm observar mantunas campanhas d'òbras. Lo còr e las doas primièras travadas datan de la fin del sègle 15 alara que las doas darrièras travadas son bastidas dins un estile Renaissença de la primièra mitat del sègle 16. Los damatges subits pendent las guèrras de religion entrainèron d'importants adobaments al sègle 17 ont foguèron bastits lo portal d'estile classic e lo campanal. La volta actuala data del sègle 19.  

 

Dins la partida medievala, l'eraldista podrà observar una clau de volta ondrada d'un politVazerac 82 19-02-09 escut portant un burelat de 14 pèças.

  

Podriá èsser una representacion de las armas de la familha peirigordina de Bainac, linhatge potent originari de la val de Dordonha, que bastiguèt una de las mai granda fortalessa encara  visibla duèi en Peiregòrd. Aquesta familha portava "d'aur a 5 burèlas de vermelh".

 

D'efièch, un ramèl cabdèt dels Bainac de Comarcas se venguèt installar dins la val d'Òlt, a Floressàs (30 qm al nòrd-oèst de Vasarac), a la seguida d'aliganças matrimonialas ambe los linhatges carcinòls de Gordon, de Teminas e de Montagut dins la primièra mitat del sègle 14. Aital, trobam en 1428 un Joan de Bainac, senhor de Floressàs e senescal de l'avèsque de Caors. 

 

Coma sovent dins l'eraldica medievala, lo nombre de pèças eraldicas d'aquestas armas  metèt de temps a s'estabilizar e vesèm suls sagèls conservats que mantuns membres de la familha de Bainac utilizèron un burelat (de 8 a 14 pèças) al luòc de las cinc burèlas retengudas pels eraldistas modèrnes. Malgrat aquestes indicis, devèm demorar prudents sus l'identificacion d'aquestas armas de que la simplicitat convida a la mai granda circonspeccion. Benlèu qualques documents istorics vendràn un jorn esclarzir aquesta ipotèsi.

 

Dins la partida posteriora (sègle 16) de la nau, una capèla laterala presenta quatre culòts armoriats e colorats. Los estudiarem dins l'òrdre de las fotografias çai-jos. 

 

Vazerac-82-19-02-09--4-.JPGVazerac-82-19-02-09--5-.JPGVazerac-82-19-02-09--3-.JPGVazerac-82-19-02-09--6-.JPG

 

Lo primièr presenta un escut "d'azur al tau d'argent bordat d'aur". Plan evidentament aqueste blasonament ten compte de las colors presentas a l'ora d'ara que pòdon èsser plan diferentas de las pinturas d'origina. Malgrat lo fach que lo tau siá pro rare en eraldica, nos es estat impossible d'identificar aquestas armas.

 

Los dos escuts seguents pòrtan segurament las meteissas armas "de vermelh a quatre cotissas d'aur" mas lo primièr d'entre eles, en forma de tarja d'estile Renaissença, sembla integrar la cotissa de la punta a la bordadura de l'escut.

Aquí, es possible que las colors sián estadas inversadas e que las armas se deguèsson legir "d'aur a quatre cotissas de vermelh". 

D'efièch, doas ipotèsis pòdon èsser emisas per l'identificacion d'aquestas armas.

 

Coma l'avèm dejà dich, la glèisa de Vasarac dependiá de l'avèsque puèi dels canonges de Caors e aquestas armas son pas sens rampelar las dels dos membres de la familha italiana de Caretto qu'ocupèron lo sèti episcopal dins la primièra mitat del sègle 16. Luigi de Caretto entre 1514 e 1524 e son nebot Paolo entre 1524 e 1553 daissèron la marca eraldica de lor linhatge "d'aur a cinc cotissas de vermelh" dins las galariás del clastre de Caors (veire nòstre article sus la catedrala de Caors). Poriam èsser aquí tanben davant un testimòni fautiu (quatre cotissas al luòc de cinc) de lor passatge dins lo diocèsi carcinòl.

 

Costat laïc aqueste còp, la senhoriá de Vasarac dependiá de la baronia de Caussada. Lo linhatge dels barons de Caussada foguèt un dels mai importants del Carcin-Bais e reivindiquèt un temps un títol vescomtal. Après la Crosada Albigesa, los senhors de Caussada qu'avián sostengut los comtes de Tolosa (Ratièr de Caussada foguèt cargat de la defénsia de la pòrta Matabiòu pendent lo tresen sèti de Tolosa en 1219) , deguèron daissar lo còr de lors domènis (Caussada) al rei de França. Se retirèron alara dins lor castèl de Puègcornet, vesin de Vasarac.

  

 Lora istòria eraldica es mai que complicada e ne direm pas que l'essencial.

 

Ratièr de Caussada, probablament lo filh del defensaire de Tolosa de 1219, participèt a la setena crosada jos la bandièra del comte capecian de Tolosa, Anfós de Peitius. Aquesta participacion poiriá èsser estada una consequéncia de sa somission a la corona de França. Ratièr es aital mencionat en junh de 1250 a Sant Joan d'Acre. Es aquesta mencion qu'explica la preséncia de sas armas dins la sala de las Crosadas del castèl de Versailles. Son figuradas "d'aur a doas caussas de vermelh pausadas en pal" mas coneissèm pas la sorgas d'aqueste blasonament...

 

P1070885bis.JPG   

 

Aquestas caussas parlantas (ne tornam trobar una dins las armas de la vila de Caussada), figuran encara dins lo sagèl de Raimond de Caussada, senhor de Puègcornet, apendut a dos actes datats de 1369 e 1370. I son escartairadas ambe un escacat de quatre traches.

 

Mas un pauc mai de cincanta ans après (1425), lo cavalièr Joan de Caussada de Puègcornet sagelava a son torn d'un "escartairat als 1 e 4 escacat de 16 punts e als 2 e 3 a tres barras ". Sens que n'agèssem d'explicacions, las caussas ancestralas avián daissat la plaça a de barras aliàs bendas o cotissas. Aital, Rietstap balha coma armas a la familha "d'aur a quatre cotissas de vermelh" blasonament que tornam trobar dins l'excellent armorial carcinòl d'Esquieu.

 

Se tot aquò apareis encara un bocin fosc, las semblanças eraldicas e la proximitat geografica del castèl de Puègcornet de que relevava Vasarac fan qu'aquesta ipotèsi d'identificacion pòt èsser considerada coma seriosa.

 

Probablament, son las meteissas armas (a tres cotissas aqueste còp) que son representadas en pichon dins l'escusson formant cartocha dins lo libre ondrant lo darrièr culòt mas ambe lo camp recobèrt de pintura blava coma lo fons del libre.

 

Acabarem l'inventari eraldic de l'edifici en parlant d'un escut present a la basa d'un veirial datable del sègle 18.

 

Vazerac-82-19-02-09--2-.JPG 

  Pòrta las armas de la familha d'Ablanc figuradas aicí coma "d'aur al braç dèstre de carnacion eissent d'una nivola d'argent e tenent tres flors d'azur, acompanhat de cinc tortèls d'azur tres en cap e dos en punta". L'escut es tengut per dos leons contornats e pòrta una corona comtala.

 

Aquesta familha de noblessa de rauba es coneguda a partir de Jacmes Dablanc aliàs d'Ablanc, qu'obtenguèt la carga de secretari del rei, contrarotlaire de la Cancelariá de Montalban dins la segonda mitat del sègle 17. Sos filhs probablament, formèron doas brancas al linhatge ambe Loís Dablanc, senhor de La Boissa, conselhièr secretari al Presidial de Caors e Pèire Dablanc, senhor d'Anglars, secretari del rei a la Cort de las Ajudas de Montalban.

 

L'Armorial General de d'Hozier (1697-1704) balha a aquesta familha "d'aur a un pal d'azur acostat de sièis moscas de sable 2 2 e 2" per la branca de La Boissa e "d'azur a una man drecha d'argent tenent un ramelet de tres ròsas tijadas d'aur" per la branca d'Anglars, çò que revèrta mai nòstre escut.

 

d'Ablan arm general 1696 p1413 vol 15

 (Arm. Gen. vol XV p.1413)

 

d-Ablan-arm-general-1696-p1415-vol-15.JPG (Arm. Gen. vol XV p.1415)

 

d-Ablan-arm-general-1696-vol-14-p948-.JPG

  (Arm. Gen. vol XIV p.948)

 

Autre blasonament encontrat dins lo "Dictionnaire du blason" d'E.de Boos (n°776), mai semblant a nòstre escut, "d'aur al braç senèstre de carnacion eissent d'una nivola e tenent tres violetas, lo tot al natural, acompanhat de cinc tortèls d'azur tres en cap e dos en punta" çò que fa dejà prossas armas diferentas per aqueste modèste linhatge de fonccionaris reials carcinòls !

 

Sorgas principalas : L. Esquieu, "Essai d'un armorial quercynois." Paris, 1907 ; R.de Mentque, "Les sires de Puycornet." in B.S.A.T.G. 1921 ; E. de Boos, "Dictionnaire du blason", Le léopard d'or, Paris, 2002 ; P. Gayne, "Dictionnaire des paroisses du diocèse de Montauban.", 1978 ; P. de Bosredon, "Sigillographie du Périgord.", Périgueux, 1880 ; G.Demay, "Inventaire des sceaux de la collection Clairambault...", vol.1, Paris, 1885 ; J.Roman, "Inventaire des sceaux de la collection des pièces originales du Cabinet des titres...", Paris, 1909.    

Partager cet article

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 82 Tarn e Garona
commenter cet article

commentaires