Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog

Presentacion

  • : ERALDICA OCCITANA
  • ERALDICA OCCITANA
  • : Aqueste blòg a per tòca d'estudiar e de presentar l'istòria e lo patrimòni eraldic occitan. L'espaci estudiat s'espandis sus l'ensemble del domeni de la lenga d'òc de l'Auvernha als Pirenèus e de l'Ocean Atlantic als Alps. L'epòca privilegiada es l'Edat-Mejana (12en-15en sègles) sens, çaquelà, daissar los sègles seguents dins l'ombra. JONHÈTZ-NOS e participatz al projècte !
  • Contact

Recèrca

21 juillet 2013 7 21 /07 /juillet /2013 10:56

mapa-claravals.PNG

 

 

 

Claravals, Roergue, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

Lo castèl de Panat, ancian cap-luòc de vigariá carolingiana e sèti d'una de las mai importantas baronias de Roergue es situit dins la comuna actuala de Claravals (Clairvaux-d'Aveyron, 12) que domina majestuosament.

 

P1190324.jpg

 

Actualament en cors de renovacion, l'edifici consèrva de vestigis repartits entre l'epòca romanica e lo sègle 18. Foguèt lo breç de l'importanta familha aristocratica dels barons de Panat

 

Aqueste linhatge fa son aparicion dins las sorgas escrichas en 1060-1062 a l'escasença de la refondacion del monastèri de Claravals. Dos actes remirables servats dins lo cartulari de l'abadiá de Concas nos en contan lo debanament (Cart. de Concas n°14 e 15).

 

Longtemps abans, un monastèri dedicat a Sant Pèire èra estat fondat dins lo valon situit entre los castèls de Panat e de Cassanhas (Cassagnes-Comtaux, 12) que se fan fàcia de part e d'autra de la val d'Adin a mens d'un quilomètre de distància. Mas los conflictes continuals entre los cavalièrs de las doas fortalesas avián desrocat lo luòc e fach fugir sos abitants.

 

Foguèt alara qu'un pelegrin nomenat Alboin, de passatge en Roergue sul camin dels Luòcs Sants, descobriguèt aquesta situacion. Cal dire qu'èra pas qual que siá... D'efièch, Alboin èra lo filh d'Haròld, lo famós rei saxon d'Anglatèrra, que deviá morir qualques annadas après jols còps dels cavalièrs normands, pendent la batalha de Hastings.

 

Panat (2)

 

Nòstre prince saxon se faguèt donc albergar tres jorns dins lo castèl de Panat e utilizèt aqueste temps per convéncer los senhors batalhièrs de tornar edificar lo monastèri per la remission de lors pecats. Ambe l'acòrd del comte e de l'avèsque de Rodés, una salvetat foguèt creada a l'entorn del monastèri que foguèt balhat dins un primièr temps a l'abadiá peirigordina de Brantòsme.

 

Los cavalièrs de Panat e de Cassanhas prometèron alara de respectar lo luòc sagrat ambe sos ostalses, son mercat e los òmes e las femnas que i vendrián viure. La vilòta de Claravals se desvolopèt a l'entorn del monastèri e del mercat pendent que Cassanhas e Panat demoravan pas que de vilatjòts estrechaments jocats sus lors puèges.

 

D'aquesta istòria vièlha de gaireben mila ans, nos demòra una dicha encara plan populara dins lo país :

 

Panat e Cassanhas,

se disputavan una castanha.

Claravals se botèt al mièg

e ne metèt un sus cada puèg !

 

O dins una autra version :

 

Panat e Cassanhas,

Se disputavan una castanha.

Claravals arribèt

e los despartegèt !

 

La familha de Panat se devesiguèt tre la fin del sègle 12 en mantunas brancas e comencèt de pèrdre de sa potença al sègle 13. En 1231, Archimbaut de Panat, acusat d'assassinat, foguèt forçat de balhar sa senhoriá de Salas (Salles-la-Source, 12) al comte de Rodés per evitar una comdemnacion. En 1238, abandonava la senhoriá de Marcilhac (Marcillac-Vallon, 12) e çò que li demorava a Salas al comte de Rodés en escambi del feu de Pèirabruna al sud del Leveson. La meteissa annada, lo castèl de Panat èra tengut en cosenhoriá per Eliàs e Gui de Panat, fraires, Gui de Severac del cap de sa femna Ricarda de Panat, Guilhèm de Cardalhac, Pèire de Capdenac e d'autres milites castri del luòc.

 

La branca eissuda d'Archimbaut se mantenguèt en Leveson fins al sègle 15 e i fondèt la bastida de Vilafranca de Panat (Villefranche-de-Panat, 12).

 

La branca capdeta, demorada en Panadés, s'installèt dins lo castèl de Capdenaguet (comuna de Balsac, 12) tot en conservant una part de la senhoriá istorica de Panat. Aqueste linhatge tombèt en conolha en 1570 a la mòrt de Guilhèm de Panat. Mai de setanta ans après, en 1648, los domenis d'aquestes Panat arribèron per maridatge dins lo patrimòni de la famosa familha Azemar de Daufinat que conservèt lo castèl duscas a la fin del sègle 20. Aqueste grand linhatge a coma armas un "partit d'azur flordalisat d'aur (qu'es de França) e de vermelh a la mièja crotz clechada, vuidada e pometada d'aur moventa del partit (qu'es de Tolosa) a l'escuçon d'aur a tres bendas d'azur (qu'es d'Azemar) brocant sul tot". 

 

L'eraldista e erudit Loís d'Azemar de Panat visquèt dins lo castèl fins a sa mòrt i a un quinzenat d'annadas.

 

                   P1250175.JPG         P1370886

 

Lo bastiment principal es acostat al nòrd d'una torre de tradicion romanica que serviguèt longtemps de campanal per una glèisa ara desapareguda. Al sud, vesèm una polida torre redonda dels sègles 16-17 que ven de tornar trobar sa teulada de lausas e lo culot d'un torrilhon desaparegut. La faciada èst, tornada facha al sègle 18 es dubèrta d'una granda pòrta d'estile classic ondrada d'un escut e datada de 1764.

 

P1250171.JPG   

L'escut presenta las armas de la familha de Panat que son "d'argent al sautor de vermelh". Es dominat per un èlm coronat, prevesit de lambrusquins e tengut per dos dragons. Dejós, un listèl pòrta la devisa latina SI VIS POTES - Se vòls, pòdes !

 

P1250169.JPG 

  Pòt paréisser estranh que los Azemar de Panat ajan causit de far figurar aicí las armas dels ancians senhors de Panat puslèu que las loras pròpias. Coma aviam dejà encontrat lo cas a Belcastèl, supausam que lo sautor dels Panat devenguèt rapidament lo simbòl eraldic del Panadés e dels ancians domenis dels barons desapareguts. Aquestas armas figuran d'alhors dins l'escut actual de la borgada de Marcilhac dicha del Valon coma remembre de l'ancian Panadés.

 

 Panat

de PANAT

 

"d'argent al sautor de vermelh"

 

 

 

Mercejam l'actual proprietari de nos aver balhat l'autorizacion de prene las fotòs de la faciada a l'escasença de las "Jornadas del patrimòni" de 2012.

 

 

Sorgas principalas : DESJARDINS (G.), « Cartulaire de l’abbaye de Conques en Rouergue. », Paris, 1879 ; BARRAU (H.de), Documens historiques et généalogiques sur les familles et les hommes du Rouergue, Tòm 1, Rodés, 1853 ; MALENE (P. de la), «  Parcours romans en Rouergue – Tòm 1, ed. du Rouergue, Rodés, 2003.

 

P1070772bis.JPG 

 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
27 juin 2013 4 27 /06 /juin /2013 14:47

mapa-rodes.PNG

 

 

 

Rodés, Roergue, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

L'anciana rota medievala de Milhau a Rodés passava pel vilatge de Santa Radegonda abans de gasar Avairon al pè del puèg de la capitala rodanesa. Es aicí que se desvelopèt lo vilatjòt de Laiola. La grafia medievala Laguiola, que podriá evocar l'existéncia d'una gleisòla coma pel famós vilatge d'Aubrac (Laguiòla-Laguiole, 12) deu èsser abandonada al profièch de Laiola que vendriá de "La Insula", l'isla, mai en rapòrt ambe la situacion del luòc en broa de ribièira. 

 

Dins la primièira mitat del sègle 14, lo ga daissèt la plaça a un pont de pèiras que se pòt encara observar. Sa construccion foguèt entrepresa jol patronatge de l'avèsque de Rodés Pèire de Castèlnau.

 

P1370095.JPG

 

Dominant lo vilatge, lo castèl de las Ondas a perdut gaireben totes sos atributs de fortalesa e revèrta mai que mai un ostalàs rural.

 

P1370096P1370103.JPG

 

La cort interiora de l'edifici amaga çaquelà un testimòni eraldic del passat senhorial del site...

 

  P1370099.JPG

 

D'efièch, podèm observar en dessús de la pòrta un escut modèrne (sègles 16-17) presentant un escartairat.

 

P1370102orig.JPG

 

La placa de grés ont son escultadas las armas es pro deteriorada mas podèm encara devinhar los mòbles figurats...

 

En fach, aqueste escartairat seriá puslèu un partit de las armas de Joan de las Ondas e de las de sa femna Sibilha (aliàs Ceselha) dels Astards de Laudun que se maridèron en 1545.

 

Joan de las Ondas, senhor de Laiola e en partida de Salas-Comtals (Salles-la-Source, 12), èra lo filh de Guion de las Ondas e de Margarida d'Aubin. Sabèm pas exactament dempuèi quora lo linhatge de las Ondas èra en possession del fieu de Laiola mas sos primièrs membres apareisson tre lo darrièr quart del sègle 13 e tenon lo castèl minor de Salas-Comtals en 1323. L'istorian del Roergue H. Barrau pensava que lo castèl de Laiola èra estat lo brèç de la familha mas son apelacion de castèl de las Ondas data pas que de la mitat del sègle 15.

 

Las armas primitivas de la familha èran constituidas d'ondas parlantas e foguèron escartairadas a una epòca desconeguda ambe una torre que podèm atribuir probablament al linhatge dels Lator, autres co-senhors de Salas-Comtals, ambe qual i aguèt d'aliganças. Aital, aquestas armas se pòdon blasonar "escartairat de vermelh a tres ondas d'argent e d'azur a la torre merletada d'aur e maçonada de sable". Es la mitat d'aqueste escartairat que figura a dèstra de nòstre escut ambe quatre ondas en plaça de las tres tradicionalas.

 

P1370102orig2.JPG 

 

Lo costat senèstra presenta el tanben l'associacion de dos quartièrs. I vesèm clarament lo sautor dels barons de Laudun de Lengadòc (Laudun, 30) mas sens lo lambèl tradicional que portavan aquestes senhors. D'efièch, un lambèl de cinc pendents figurava tre lo sègle 13 dins loras armas sens que semble èsser estat una bresadura. 

Aquestas armas son aquí associadas a d'autras ont devinham a pro pena tres crosetas e un cap encaissat.

 

Aquesta associacion se tòrna trobar dins l'escartairat present dins las armas d'Enric de Flòta (Henry de Flotte), senhor de Montelhet e de La Ròcha, enregistradas dins l'Armorial General de 1696, dins lo 14en volum consacrat al Lengadòc.

 

Flottes AG vol14 p789   

Nos cal tornar en rè per descobrir los ligams entre aqueste darrièr personatge e los senhors de Laiola.

 

En 1497, Joana de Laudun, filha e eiritièira del baron Guilhèm de Laudun e de Loisa de Besièrs foguèt maridada a Joaquim dels Astards. Aqueste èra eissut d'una familha de noblesa de rauba de Vivarés, coneguda a Vilanòva de Berg (Villeneuve-de-Berg, 07) dempuèi 1364 e que teniá las senhoriás de Miraval, Valon, Mirabèl. La granda fortuna del linhatge lor èra venguda de las cargas de viguièrs de Vilanòva, bailes e recebeires generals de Vivarés qu'ocupèron sus mantunas generacions.

Dins la segonda mitat del sègle 16, lo linhatge tombèt en conolha après las mòrts prematuradas dins las Guèrras de religion dels fraires Claudi (1567 a la batalha de Saint-Denis) e Francés (1573 al sèti de Somièras). La filha unenca de Francés dels Astards de Laudun, Isabèl, se maridèt lo 28 d'abrial de 1587 ambe Baltazar de Flòta.      

 

La familha de Flòta, originària del Dalfinat es coneguda dempuèi la fin del sègle 12 al cap de la senhoriá de La Ròcha dels Arnauds (La Roche-des-Arnauds, 05) e portava un "lausenjat d'argent e de vermelh al cap d'aur". Son aquestas armas que se pòdon veire dins l'escuçon en abisme de l'illustracion. Una branca d'aqueste linhatge s'installèt a una epòca desconeguda en Vivarés.

Lo filh d'Isabèl e de Baltazar, Cristòfol de Flòta dels Astards de Laudun, aguèt de sa femna Jaumeta una filha que sonèron Sibilha : nòstra dòna de Laiola...

 

Lo blason d'Enric de Flòta resumís totas aquestas aliganças passadas.

 

Las armas de la familha dels Astards de que podèm observar una representacion escultada dins lor ostalàs de Vilanòva de Berg èran "d'azur al creissent d'aur acompanhat en punta de doas estelas del meteis en faissa, al cap d'aur cargat de tres flors de vermelh". Mas nos sembla qu'aquí, los dos quartièrs "d'azur a tres crosetas d'aur al cap encaissat del meteis" de l'escut d'Enric de Flòta li venon del linhatge dels Astards, çò qu'explicariá tanben lora preséncia dins las armas de Sibilha de Flòta dels Astards de Laudun. Seriam en preséncia d'un linhatge a dobla identitat eraldica coma l'avèm dejà observat mantuns còps endacòm mai.

 

Fin finala nòstre escut dels bòrds d'Avairon se podriá donc blasonar :

 

"partit al primièr copat d'azur a la torre merletada d'aur e maçonada de sable (qu'es de Lator) e de vermelh a quatre ondas d'argent (qu'es de las Ondas) ; al dos d'azur a tres crosetas d'aur al cap encaissat del meteis (qu'es dels Astards) e d'azur al sautor d'aur (qu'es de Laudun)"

 

Ondas.JPG     

 

 

Sorgas principalas : G.Astorg « Châteaux et personnages du Ruthenois » ed. OT de Bozouls, 2011 ; H.de Barrau « Documents historiques et généalogiques sur les familles et les hommes du Rouergue. », tome 1,  ; M. Gauer « Histoire et généalogie de la famille de Laudun et de ses alliances » coll. Cahiers ardéchois sul site plan complet http://cahiersardechois.free.fr  ; C. Coullomb « Sigillographie de Laudun » sus l’excellent site http://vialaudun.free.fr  ; JB.de Courcelles « Histoire généalogique et héraldique des pairs de France... » vol.9 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
6 juin 2013 4 06 /06 /juin /2013 21:23

mapa-espaliu.PNG

 

 

 

Espaliu, Roergue, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

Aqueste priorat benedictin, dependent de Concas, foguèt lo centre de la parròquia primitiva d'Espaliu (Espalion, 12). Coma lo castèl vesin de Calmont, precediguèt la fondacion d'aquesta vila al nivèl d'un pont permetent la traversada de la ribièra d'Òlt.

 

P1010954.JPG

 

La glèisa, bastida entre la fin del sègle 11 e lo sègle 12, es majoritàriament d'estile romanic. I podèm en particular contemplar un timpan istoriat, de capitèls figuratius e de modilhons de polida factura. Observam tanben de polidas frescas mai tardivas (goticas) que decòran las voltas del transèpt.

 

P1010956.JPGP1010969.JPG

 

Doas capèlas venguèron completar l'edifici romanic dins lo darrièr quart del sègle 15. Loras doas claus de voltas son ondradas d'escuts.

 

Dins la primièra podèm veire un escut portant un gal e un cap cargat d'estelas. Las traças de policromia nos podrián far blasonar l'escut "d'azur al gal (contornat) d'aur al cap cordurat de vermelh cargat de tres estelas d'aur". Pr'aquò, coma de costuma, devèm demorar prudents sus las colors que podèm devinhar sus l'escut.

 

P1350399bis.JPG

 

Aquestas armas non identificadas podrián èsser las d'un abat de l'abadiá cisterciana vesina de Bonaval : Pèire Rigal. Son abadiat entre 1446 e 1473, foguèt marcat per d'importantas construccions coma la torre de la granja de Massa e la partida gotica de l'abadiala de Bonaval. Lo gal seriá emplegat aicí coma figura parlanta.  Çaquelà es per l'ora malaisit de far lo ligam entre aqueste personatge de l'òrdre de Cistèl e la glèisa de Pèrsa que dependiá, coma l'avèm dejà dich, de l'abadiá benedictina de Concas.

 

P1350379.JPG

 

 

 

 

 

Lo segond escut se pòt pas blasonar estent donat qu'es simplament gravat de letras goticas rampelant los noms dels dos donators a l'origina de la construccion de la capèla. Son dos cònsols d'Espalion de la fin del sègle 15 nomenats Pèire Triador e Arnald de Bellòc.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sorgas principalas : P.de la Malène, Parcours romans en Rouergue, ed. du Rouergue, 2003 ; aficatge toristic sul siti.

 

ND de Perse (5)

 

Fotò Joan-Loís Calvinhac

 

 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
30 mai 2013 4 30 /05 /mai /2013 20:48

mapa-sant-guilhem.PNG

 

 

 

Sant-Guilhèm-dau-Desèrt, Bas Lengadòc.

 

 

 

 

 

 

 

 

Lo famós vilatge de Sant-Guilhèm-dau-Desèrt (Saint-Guilhem-le-Désert, 34) renfèrma los vestigis dels bastiments de l'importanta abadiá de Gellona dominada per las roinas de l'ancian castèl de Verduns. Aqueste establiment benedictin, luòc d'un pelegrinatge màger, foguèt fondat per un comte carolingian de Tolosa, Guilhèm, que se faguèt monge e se retirèt aicí abans de morir en odor de santetat lo 28 de mai de l'an 812.  

 

P1000502.JPG

 

L'abadiala e doas galariás del clastre conservadas representan un dels ensembles mai remarcables de l'art romanic en Lengadòc-Bais.

 

P10004832-copie.jpg

Mas l'amator d'eraldica deurà dintrar dins l'ancian refectòri dels monges bastit al sègle 18 per trobar de que avidar sa curiositat. D'efièch, aqueste bastiment bordant lo costat oriental del claus clastral abriga duèi lo musèu e la colleccion lapidària de l'anciana abadiá.

   

I trobam nombroses vestigis romanics dels bastiments conventuals e qualques jasents e placas mortuàrias.

 

 

 

 

Podèm observar en particular doas placas de calcari que podrián aver fach partida d'un ensemble armorial comemoratiu dels ancians abats de Gellona. D'efièch, aquestas doas pèças partejan un meteis estile escultural del sègle 14 tardiu e semblan fargadas d'un meteis biais. Pòrtan las armas de dos abats anteriors a l'epòca de lora realisacion supausada e poirián aver fach partida d'un decòr monumental de loras sepulturas.

 

P1000471bis.JPG 

 

Lo primièr escut presenta las armas de Guilhèm de Doas-Verges, abat entre 1249 e sa mòrt en abrial de 1287. Dejà al mièg del sègle 12, un Raimond d'Armengaud de Doas-Verges èra estat abat de Gellona entre 1137 e 1143. Cal dire qu'aqueste linhatge de primièr plan, que tirava son nom del ròc de Doas-Verges (comuna de Sant-Adornin / Saint-Saturnin-de-Lucian, 34) culminant a 536 mètres d'altitud e dominant lo país, aviá fach de l'abadiá de Gellona un sanctuari familial. Probablament aparentats als vescomtes de Lodeva descendents de Sant Guilhèm de Gellona, los trobam mencionats regularament dins lo cartulari de l'abadiá pendent totes los sègles 11 e 12.

 

Las armas figuradas son parlantas e se pòdon blasonar "de ... a doas verges nimbadas e afrontadas tenent una tija florida de tres flors a la bordadura denticulada de ...". L'escut de forma ponchuda francesa es representat penjat a un anèl per son guinsal e l'escultura dels personatges es particularament plan sonhada. P. Huppé balha dins son obratge (veire las sorgas çai jos) lo blasonament seguent de las armas familialas "de sable a doas verges afrontadas d'argent tenent una flordalís d'aur". 

 

Aquesta armas son pas sens rampelar las que figuran sul sagèl que la comunautat de Sant-Guilhèm-dau-Desèrt apendèt a un acte de julhet 1303. Aquí, l'escut de forma aredondida occitana presenta dos personatges femenins (pèlses longs e rauba) tenent una flordalís.

 

P1360680bis.JPG

  (Motlage A.N. D 5675)

 

La legenda d'aqueste sagèl es malurosament ara illegibla. La comunautat de Sant-Guilhèm sembla pas aver agut de cònsolat a l'auba del sègle 14 e podèm far l'ipotèsi qu'aqueste sagèl emplegat aicí per representar l'engatjament de la comunautat entièira siá lo d'un de sos representants, sindic o prud'òme, o encara religiós qu'auriá pogut èsser un membre del linhatge dels senhors de Doas-Verges tan ligat a l'abadiá benedictina. Sabèm qu'aqueste biais de far èra pro espandit en l'abséncia de sagèl comunautari (veire nòstre article sus Mirapeis).

 

Los potents barons de Doas-Verges, isolats sus lor puèg,  perdèron de lora importància a partir del sègle 13 quand lora generositat cap a Gellona e los partiments successorals acabèron d'amendrir lors domenis. Pr'aquò, lora raça se mantenguèt dins mantuns linhatges lengadocians de primièr plan coma los Guilhèm de Clarmont-Lodeva.

 

Lo segond escut presenta las armas de l'abat successor de Guilhèm de Doas-Verges. S'agís de Guilhèm de Mostuèjols, ancian prior de Sant-Caprasi dins lo diocèsi de Rodés, abat entre 1287 e sa mòrt lo 4 de decembre de 1302.

 

P1000472bis.JPG  

Aqueste escut prevesit tanben d'un guinsal, presenta sus son camp una crotz flordalisada acompanhada d'una bordadura componada.

 

La familha dels senhors del castèl de Mostuèjols (Mostuéjouls, 12), jocat dins la val de Tarn al sud de Roergue, es coneguda dempuèi lo sègle 11 e pòrta tradicionalament "de vermelh a la crotz flordalisada d'aur cantonada de quatre bilhetas del meteis". Çaquelà, los sagèls medievals conservats presentan quasi totes una crotz ancorada o flordalisada ambe una bordadura denticulada e pas jamai de bilhetas. Avèm dejà vist dins mantuns articles que la bordadura denticulada èra una pèça eraldica plan utilizada en Roergue pendent l'Edat-Mejana. Vesèm tanben que d'unes blasonament modèrnes dison que la crotz dels Mostuèjols es cantonada de setze bilhetas. Podèm pensar segurament que la bordadura denticulada primitiva s'es cambiada al fial dels sègles e de las errors de representacion en setze puèi quatre bilhetas emigradas dins lo camp de l'escut.

 

Prepausarem donc aicí coma blasonament de las armas de l'abat Guilhèm de Mostuèjols "de vermelh a la crotz flordalisada d'aur a la bordadura denticulada del meteis".

 

Enfin, acabarem per presentar la placa funerària monumentala (45 cm x 80 cm) del prior Gui de Virsec ondrada d'una granda crotz floronada acompanhada de dos escuts e d'una inscripcion latina.

 

P1000488.JPG 

L'epitafi del prior "Gwido de Viridisco" nos apren que moriguèt en 1324. Èra eissut d'un linhatge que tirava son nom del luòc de Virsec (Vissec, 30) situit a un vintenat de quilomètres al nòrd de Sant-Guilhèm, al pè del causse del Larzac. Los cartularis d'Aniana e de Gellona contenon las mencions de mantuns membres d'aquesta familha al darrièr quart del sègle 11 e pendent tot lo sègle seguent. Trobam tanben Joan de Virsec coma avèsque de Magalona de 1328 a 1334.

 

Partejada en mantunas brancas e enauçada per d'aliganças prestigiosas (Lodeva en 1525, Sant Esteve barons de Gange en 1629...), la familha dels senhors de Virsec se mantenguèt fins al sègle 19. D'unas brancas s'anguèron installar plan luènh de las tèrras ancestralas, en paisses de lenga d'oïl (Anjou, Bourgogne, Lorraine). Rietstap balha al linhatge las grandas armas seguentas "escartairat als 1 e 4 escacat d'aur e de vermelh de 16 punts (qu'es de Lodeva) ; als 2 e 3 contra-escartairat d'aur e de vermelh (qu'es de Sant-Esteve) ; sul tot escartairat d'argent e de sable (qu'es de Virsec)".

 

Aqueste blasonament es pas sens nos pausar qualques problèmas quand observam los escuts figurats sus nòstra placa del sègle 14. D'efièch se pòdon blasonar "de ... al leon de ... a la bordadura denchada de ..." çò que a pas cap de rapòrt ambe las armas tradicionalas del linhatge raportadas per Rietstap e mantunas autras sorgas.

 

 P1000489                     virsec.JPG

          Armas de Gui de Virsec (1324)                                     Armas "tradicionalas" de la familha de Virsec

 

 

Semblariá que siaguèssem en preséncia d'un abandon d'armas primitivas al profièch d'un identitat eraldica novèla apiejada sus las aliganças realizadas per aqueste modèste linhatge de cavalièrs. D'efièch, en mai de las armas dels Lodeva e dels Sant Esteve integradas als sègles 16 e 17, l'escartairat d'argent e de sable presentat coma de Virsec sembla eiretat de l'antica familha dels Pèire, senhors de Gange, que tornam trobar dins las armas comunalas d'aquesta vila en associacion ambe... de leons !  

Gange-copie-1.JPG

 

Plan evidentament, tot aquò demòra pas, per l'ora, que de supausicions e caldriá espepissar dins las genealogias respectivas d'aquestes linhatges vesins per i trobar   qualques indicis d'aquesta parentat.

 

P1000522.JPGP1000524.JPG P1000513.JPG

  Lo castèl de Verduns sus son ròc e d'elements de fortificacion del borg de Sant Guilhèm.

 

Sorgas principalas : P. TISSET, « L'abbaye de Gellone des origines au XIIIè siècle », 1933, éd. du Beffroi, 1992 ; Ph. HUPPÉ, « Les seigneurs de Clermont-Lodève. Du palais carolingien à la cour napolitaine IXè-XVè siècles. », Tome I et II, éditions Les Presses Littéraires, Saint-Estève, 2007 et 2008 ; C. DUHAMEL-AMADO, « Genèse des lignages méridionaux - Tome 2, Portraits de familles.», coll. Méridiennes, UTM, Toulouse, 2007 ; Abbé CASSAN e E. MEYNIAL, "Cartulaires des abbayes d'Aniane et de Gellone", Montpellier, 1900 ; B. BEDOS, « Corpus des sceaux français du Moyen-Âge – Tome 1 Les sceaux des villes », Archives Nationales, Paris, 1980.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 34 Erau
commenter cet article
5 avril 2013 5 05 /04 /avril /2013 20:49

mapa-vasarac.PNG

 

 

 

Vasarac, Bas Carcin, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

La glèisa Sant Jolian de Vasarac (Vazerac, 82) seriá estada fondada pels benedictins de Cluny al sègle 12, sus un camin de romavatge.

 

Vazerac-82-19-02-09--10-.JPG 

 

Aquesta importanta parròquia de l'archipreirat dels Vals, en Carcin Blanc, dependiá çaquelà directament dels avèsques de Caors. En 1264, l'avèsque Bertomieu de Rós l'auriá abandonada al profit del capítol dels canonges de sa catedrala que ne gardèron los beneficis duscas a la Revolucion Francesa.

 

La glèisa primitiva foguèt tornada bastida a partir del sègle 15 e podèm observar mantunas campanhas d'òbras. Lo còr e las doas primièras travadas datan de la fin del sègle 15 alara que las doas darrièras travadas son bastidas dins un estile Renaissença de la primièra mitat del sègle 16. Los damatges subits pendent las guèrras de religion entrainèron d'importants adobaments al sègle 17 ont foguèron bastits lo portal d'estile classic e lo campanal. La volta actuala data del sègle 19.  

 

Dins la partida medievala, l'eraldista podrà observar una clau de volta ondrada d'un politVazerac 82 19-02-09 escut portant un burelat de 14 pèças.

  

Podriá èsser una representacion de las armas de la familha peirigordina de Bainac, linhatge potent originari de la val de Dordonha, que bastiguèt una de las mai granda fortalessa encara  visibla duèi en Peiregòrd. Aquesta familha portava "d'aur a 5 burèlas de vermelh".

 

D'efièch, un ramèl cabdèt dels Bainac de Comarcas se venguèt installar dins la val d'Òlt, a Floressàs (30 qm al nòrd-oèst de Vasarac), a la seguida d'aliganças matrimonialas ambe los linhatges carcinòls de Gordon, de Teminas e de Montagut dins la primièra mitat del sègle 14. Aital, trobam en 1428 un Joan de Bainac, senhor de Floressàs e senescal de l'avèsque de Caors. 

 

Coma sovent dins l'eraldica medievala, lo nombre de pèças eraldicas d'aquestas armas  metèt de temps a s'estabilizar e vesèm suls sagèls conservats que mantuns membres de la familha de Bainac utilizèron un burelat (de 8 a 14 pèças) al luòc de las cinc burèlas retengudas pels eraldistas modèrnes. Malgrat aquestes indicis, devèm demorar prudents sus l'identificacion d'aquestas armas de que la simplicitat convida a la mai granda circonspeccion. Benlèu qualques documents istorics vendràn un jorn esclarzir aquesta ipotèsi.

 

Dins la partida posteriora (sègle 16) de la nau, una capèla laterala presenta quatre culòts armoriats e colorats. Los estudiarem dins l'òrdre de las fotografias çai-jos. 

 

Vazerac-82-19-02-09--4-.JPGVazerac-82-19-02-09--5-.JPGVazerac-82-19-02-09--3-.JPGVazerac-82-19-02-09--6-.JPG

 

Lo primièr presenta un escut "d'azur al tau d'argent bordat d'aur". Plan evidentament aqueste blasonament ten compte de las colors presentas a l'ora d'ara que pòdon èsser plan diferentas de las pinturas d'origina. Malgrat lo fach que lo tau siá pro rare en eraldica, nos es estat impossible d'identificar aquestas armas.

 

Los dos escuts seguents pòrtan segurament las meteissas armas "de vermelh a quatre cotissas d'aur" mas lo primièr d'entre eles, en forma de tarja d'estile Renaissença, sembla integrar la cotissa de la punta a la bordadura de l'escut.

Aquí, es possible que las colors sián estadas inversadas e que las armas se deguèsson legir "d'aur a quatre cotissas de vermelh". 

D'efièch, doas ipotèsis pòdon èsser emisas per l'identificacion d'aquestas armas.

 

Coma l'avèm dejà dich, la glèisa de Vasarac dependiá de l'avèsque puèi dels canonges de Caors e aquestas armas son pas sens rampelar las dels dos membres de la familha italiana de Caretto qu'ocupèron lo sèti episcopal dins la primièra mitat del sègle 16. Luigi de Caretto entre 1514 e 1524 e son nebot Paolo entre 1524 e 1553 daissèron la marca eraldica de lor linhatge "d'aur a cinc cotissas de vermelh" dins las galariás del clastre de Caors (veire nòstre article sus la catedrala de Caors). Poriam èsser aquí tanben davant un testimòni fautiu (quatre cotissas al luòc de cinc) de lor passatge dins lo diocèsi carcinòl.

 

Costat laïc aqueste còp, la senhoriá de Vasarac dependiá de la baronia de Caussada. Lo linhatge dels barons de Caussada foguèt un dels mai importants del Carcin-Bais e reivindiquèt un temps un títol vescomtal. Après la Crosada Albigesa, los senhors de Caussada qu'avián sostengut los comtes de Tolosa (Ratièr de Caussada foguèt cargat de la defénsia de la pòrta Matabiòu pendent lo tresen sèti de Tolosa en 1219) , deguèron daissar lo còr de lors domènis (Caussada) al rei de França. Se retirèron alara dins lor castèl de Puègcornet, vesin de Vasarac.

  

 Lora istòria eraldica es mai que complicada e ne direm pas que l'essencial.

 

Ratièr de Caussada, probablament lo filh del defensaire de Tolosa de 1219, participèt a la setena crosada jos la bandièra del comte capecian de Tolosa, Anfós de Peitius. Aquesta participacion poiriá èsser estada una consequéncia de sa somission a la corona de França. Ratièr es aital mencionat en junh de 1250 a Sant Joan d'Acre. Es aquesta mencion qu'explica la preséncia de sas armas dins la sala de las Crosadas del castèl de Versailles. Son figuradas "d'aur a doas caussas de vermelh pausadas en pal" mas coneissèm pas la sorgas d'aqueste blasonament...

 

P1070885bis.JPG   

 

Aquestas caussas parlantas (ne tornam trobar una dins las armas de la vila de Caussada), figuran encara dins lo sagèl de Raimond de Caussada, senhor de Puègcornet, apendut a dos actes datats de 1369 e 1370. I son escartairadas ambe un escacat de quatre traches.

 

Mas un pauc mai de cincanta ans après (1425), lo cavalièr Joan de Caussada de Puègcornet sagelava a son torn d'un "escartairat als 1 e 4 escacat de 16 punts e als 2 e 3 a tres barras ". Sens que n'agèssem d'explicacions, las caussas ancestralas avián daissat la plaça a de barras aliàs bendas o cotissas. Aital, Rietstap balha coma armas a la familha "d'aur a quatre cotissas de vermelh" blasonament que tornam trobar dins l'excellent armorial carcinòl d'Esquieu.

 

Se tot aquò apareis encara un bocin fosc, las semblanças eraldicas e la proximitat geografica del castèl de Puègcornet de que relevava Vasarac fan qu'aquesta ipotèsi d'identificacion pòt èsser considerada coma seriosa.

 

Probablament, son las meteissas armas (a tres cotissas aqueste còp) que son representadas en pichon dins l'escusson formant cartocha dins lo libre ondrant lo darrièr culòt mas ambe lo camp recobèrt de pintura blava coma lo fons del libre.

 

Acabarem l'inventari eraldic de l'edifici en parlant d'un escut present a la basa d'un veirial datable del sègle 18.

 

Vazerac-82-19-02-09--2-.JPG 

  Pòrta las armas de la familha d'Ablanc figuradas aicí coma "d'aur al braç dèstre de carnacion eissent d'una nivola d'argent e tenent tres flors d'azur, acompanhat de cinc tortèls d'azur tres en cap e dos en punta". L'escut es tengut per dos leons contornats e pòrta una corona comtala.

 

Aquesta familha de noblessa de rauba es coneguda a partir de Jacmes Dablanc aliàs d'Ablanc, qu'obtenguèt la carga de secretari del rei, contrarotlaire de la Cancelariá de Montalban dins la segonda mitat del sègle 17. Sos filhs probablament, formèron doas brancas al linhatge ambe Loís Dablanc, senhor de La Boissa, conselhièr secretari al Presidial de Caors e Pèire Dablanc, senhor d'Anglars, secretari del rei a la Cort de las Ajudas de Montalban.

 

L'Armorial General de d'Hozier (1697-1704) balha a aquesta familha "d'aur a un pal d'azur acostat de sièis moscas de sable 2 2 e 2" per la branca de La Boissa e "d'azur a una man drecha d'argent tenent un ramelet de tres ròsas tijadas d'aur" per la branca d'Anglars, çò que revèrta mai nòstre escut.

 

d'Ablan arm general 1696 p1413 vol 15

 (Arm. Gen. vol XV p.1413)

 

d-Ablan-arm-general-1696-p1415-vol-15.JPG (Arm. Gen. vol XV p.1415)

 

d-Ablan-arm-general-1696-vol-14-p948-.JPG

  (Arm. Gen. vol XIV p.948)

 

Autre blasonament encontrat dins lo "Dictionnaire du blason" d'E.de Boos (n°776), mai semblant a nòstre escut, "d'aur al braç senèstre de carnacion eissent d'una nivola e tenent tres violetas, lo tot al natural, acompanhat de cinc tortèls d'azur tres en cap e dos en punta" çò que fa dejà prossas armas diferentas per aqueste modèste linhatge de fonccionaris reials carcinòls !

 

Sorgas principalas : L. Esquieu, "Essai d'un armorial quercynois." Paris, 1907 ; R.de Mentque, "Les sires de Puycornet." in B.S.A.T.G. 1921 ; E. de Boos, "Dictionnaire du blason", Le léopard d'or, Paris, 2002 ; P. Gayne, "Dictionnaire des paroisses du diocèse de Montauban.", 1978 ; P. de Bosredon, "Sigillographie du Périgord.", Périgueux, 1880 ; G.Demay, "Inventaire des sceaux de la collection Clairambault...", vol.1, Paris, 1885 ; J.Roman, "Inventaire des sceaux de la collection des pièces originales du Cabinet des titres...", Paris, 1909.    

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 82 Tarn e Garona
commenter cet article
30 mars 2013 6 30 /03 /mars /2013 20:11

Aqueste vilatge roergàs es situit dins la val d'Avairon (Varen, 82), a las termièras ambe lo Carcin e l'Albigés. Es dominat per una anciana glèisa priorala e lo castèl del decan benedictin que senhorejava lo luòc.

 

P1320856.JPG

 

Lo priorat foguèt fondat per Sant Guiraud d'Orlhac a la debuta del sègle 10 e beneficièt d'una importanta donacion de la comtessa Garsinda de Tolosa vèrs 972, balhant la senhoriá del vilatge als religiós.

 

Al sègle 11, la possession de las relíquias del còs de Sant Sèrgi justifiquèt la construccion d'una importanta basilica, acostada d'una segonda glèisa mai pichona, d'un clastre e de bastiments conventuals. Se la màger part de l'ensemble a desaparegut, nos demòra uèi l'anciana basilica Sant Sèrgi cap-d'òbra romanic, ara glèisa parroquiala plaçada jol vocable de Sant Pèire. I podèm observar en particular un ensemble de capitèls escultats remirables.

 

P1320801.JPGP1320814.JPGP1320803.JPGP1320806P1320808.JPGP1320812.JPGP1320815.JPG 

 

La fàcia meridionala de l'edifici garda lo remembre d'un portanèl, ara murat, que religava la nau e lo clastre desaparegut. Aquesta dubèrtura pòrta sus la clau de volta un escut armoriat.

 

  P1320843.JPG

 

Las armas figuradas presentan un escartairat d'un castèl e d'un leon.

 

P1320845.JPG

 

Son probablament las armas de Jacme de Castèlnau-Bertenor, qu'aviam dejà encontrat coma abat de Maurs entre 1500 e 1524. Coma lo priorat de Varenh, l'abadiá de Maurs dependiá tanben de Sant Guiraud d'Orlhac e podèm pensar que Jacme agèt successivament o simultaneiament la carga dels dos establiments.

 

La familha carcinòla de Castèlnau-Bertenor (Castelnau-Bretenoux, 46) portava dempuèi 1315 un "escartairat de vermelh al castèl d'aur (qu'es de Castèlnau) e d'argent al leon de sable (qu'es de Calmont)".

 

Podèm remarcar que l'escut, gravat d'un biais un bocin maladrèch, ten la forma dicha "ispanica", ambe la punta arredondida. Avèm dejà agut l'escasença de dire que foguèt la forma d'escut mai costumièra dins l'eraldica occitana duscas a la fin del sègle 13 e es pron rare de l'observar per un escut datable del debut del sègle 16.

 

Qualques decenias mai tard,  Varenh foguèt marcat per las violenças ligadas a las guèrras de religion e lo vilatge fortificat foguèt lo teatre de mantunas batèstas entre Uganauds e Catolics. En 1581, lo decan, membre del linhatge de Cardalhac, foguèt assassinat e nòstre portanèl murat gardariá lo sovenir d'aqueste eveniment. D'efièch, pòrta uèi lo nom de "Passatge de Cardalhac".

 

P1320855.JPG

 Lo castèl e las fortificacions de Varenh.

 

Sorga : http://www.varen.fr/fr/vie-culturelle/histoire-et-patrimoine.html 

 

  

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 82 Tarn e Garona
commenter cet article
3 mars 2013 7 03 /03 /mars /2013 11:57

mapa-mirapeis.PNG

 

 

 

Mirapeis, Comtat de Foish, Lengadòc.

 

 

 

 

 

 

 

 

L'existéncia e lo desvolopament d'internèt dubrisson de perspectivas bèlas per la coneissença del patrimòni eraldic. La mesa en linha d'arquius e d'armorials ancians, l'accès aisit a d'obratges de referéncia devenguts rares, l'elaboracion de basas de donadas espandidas e practicas, la mutualizacion de las coneissenças entre internautes, totas aquestas avançadas, ensajam de las metre a profit sus nòstre siti per melhor far conéisser l'eraldica occitana.

 

Un d'aquestes grands melhoraments concernís en particular l'accès public a un cèrt nombre de descobèrtas arqueologicas "salvatjas", realizadas per de prospectaires e autres cercaires de tresaurs en defòra de tot excavament arqueologic oficial.

 

Aqueste monde, armats de padenas detectrices de metals, rabalan pels camins e pels camps a la recèrca de pichon mobilièr metalic. Aquesta passion los mena a descobrir un fum d'objèctes mai o mens ancians coma de monedas, joièls o apleches perduts e aclapats al fial dels sègles. Aquesta activitat a la limita de la legalitat se fa lo mai sovent al rescondut e una granda partida de las descobèrtas escapan malurosament a la coneissença del public per alimentar de colleccions privadas.

 

Urosament per l'eraldista, una partida d'aquestas trobalhas fan ara l'objècte de publicacions informalas dins de foroms especializats, per demandar d'ajuda per las identificar. S'agís dels objèctes portant de signes eraldics coma las matrices de sagèls o las vertbèlas.

 

Aital, avèm trobat sul Nèt (http://www.detecteur.net/forum/bague-et-vervelle-ou-sceau-t30496.html) aquesta fotò de marrida qualitat d'una matritz de sagèl trobada en Arièja (sens mai de precision) lo 19 de març de 2011.

 

imagesCABSG00B.jpg  

Es un sagèl de tipe eraldic que pren la forma d'un escut apelat abusivament de tipe ispanic, es a dire ambe la punta arredondida. Es la forma d'escut la mai espandida en Occitània durant lo sègle 13. En tenent compte que s'agís de la matritz e non de l'emprenta del sagèl, ne podèm far la descripcion seguenta :

 

La legenda se pòt transcriure aital :    + : S : P : DCH : BATALHA  :

 

L'escut central pòrta un peis pausat en benda acompanhat benlèu d'un punt o besant al canton senèstre. Se podriá donc blasonar "de ... al peis de ... pausat en benda e acompanhat s'un besant (o tortèl) de ... al canton senèstre". 

 

Contrariament a çò que podèm legir sus un comentari del forom, la preséncia d'aqueste peis es pas en rapòrt ambe una activitat de pescaire mas coma sovent una figura eraldica parlanta en rapòrt ambe lo proprietari del sagèl.

 

D'efièch la legenda en lenga d'òc nos balha clarament son identitat : 

 

+ : Sagel : Peire : DiCH : BATALHA  :

 

S'agís donc d'un Pèire Batalha, membre del principal linhatge de co-senhors de la vila de Mirapeis en Arièja (Mirepoix, 09) al començament del sègle 13. Lo ligam ambe lo peis ven sul pic mai clar. La ciutat de Mirapeis ne pòrta encara un uèi dins sas armas.

 

L'Armorial General de 1697 li balha per armas : "de vermelh al peis d'aur, pausat en faissa, al cap cordurat d'azur cargat de tres estelas d'aur".

 

mirapeis.jpg 

 Lo nom d'aquesta vila ven del latin "Mirum-Podium", literalament Mira-Puèg en referéncia al bèl-véser sus las montanhas pirenencas. Aqueste toponim coneguèt de bona ora (abans lo sègle 13) un lisament de prononciacion fins a Mira-Peis en rapòrt aqueste còp ambe la proximitat de la ribièira Èrç a la broa de que èra bastida l'aglomeracion primitiva.

Dejà al començament del sègle 14, dos sagèls de cònsols de la vila de Mirapeis portavan de peisses coma simbòl identitari de la comunautat. Un d'entre eles portava d'alhors lo nom de Batalha dins sa legenda mas ne tornarem parlar...

 

 

Lo linhatge dels cavalièrs Batalha de Mirapeis es conegut dempuèi la segonda mitat del sègle onze.

 

D'efièch, lo 23 de genièr de 1063, tres fraires, Rotgièr, Raimond Batalha e Pèire Rotgièr, filhs de Trudgarda faguèron omenatge de lors castèls de Prolha (Prouille, 11) e de Mirapeis a Rangarda, vescomtessa de Carcassona e a son filh. Aquesta somission èra la consequéncia d'un conflicte perdut e lo castèl de Mirapeis, fins ara alodial, es a dire independent d'un poder feudal superior, dintrèt alara dins la movança dels vescomtes de Carcassona.

 

Aquesta fratria, probablament eissuda d'una branca cabdèta dels ancians comtes de Carcassona e donc parenta dels comtes de Foish, balhèt a son torn las diferentas brancas dels senhors de Mirapeis que podèm seguir fins al sègle 14 e que s'illustrèron dins la defénsia del catarisme e la resisténcia a l'invasion francesa.

 

Raimond dich "Batalha", benlèu en rapòrt amb son caractèr batalhièr, foguèt a l'origina d'una branca cabdèta que conservèt aqueste escais-nom coma patronim. Semblariá que lors domènis se concentravam puslèu a l'oèst de la baronia de Mirapeis ambe de parts dins lo castèl del Carlaret (1150), a La Pena (1301) e lora part de senhoriá sus Mirapeis.

 

Mirepoix paques 2006 avec Olivier (2)

Ostals vièlhs e cobèrts de la plaça de Mirapeis. 

 

Vèrs 1124, Bernad e Rotgièr Batalha participèron a la rebelion mancada contra lo vescomte Bernad-Aton e se deguèron sometre.

 

En 1159, Mirapeis passèt dins la movança feudala dels comtes de Foish e trobam Guilhèm Batalha e son fraire Rotgièr-Isarn, filhs de Belissenda, demèst los onze co-senhors que prestèron omenatge al comte Rotgièr-Bernad.

 

A la velha de la Crosada (1207), la senhoriá de Mirapeis èra partejada entre 35 co-senhors que balhèron una carta de costumas a la vila. A aquela data, Rotgièr-Isarn e Isarn Batalha figuran encara dins lo grop dels co-senhors principals pendent que Guilhèm e Pèire Batalha, cavalièrs sens drech senhorial, apareisson pas que coma testimònis de l'enregistrament de l'acte.

 

 Coma l'ensemble de l'aristocracia del país, la familha Batalha, implicada dins lo catarisme, foguèt balajada per la Crosada e l'invasion francesa. Mirapeis tombèt entre las mans del crosat Gui de Levís, marescal de la Fe. Après la reconquèsta, en 1223, tornam trobar brèvament Bernad Batalha dins los dotze co-senhors restant de Mirapeis. Mas Bernad morirà en 1226 a Castelbon en Catalonha, benlèu en exil, après aver recebut lo consolament catar.

 

levis-1.jpg

Gui de Levís

"d'aur a tres cabrions de sable"

 

 

Après 1229, los membres de la familha que poguèron demorar a Mirapeis contrarotlada pels Levís, o faguèron en pausicion feudala inferiora, coma simples donzèls o borgeses. Ocupèron mantuns mandats de cònsols del pòble de la vila (Raimond en 1268, Guilhèm lo jove en 1302, Guilhèm lo vièlh en 1303, Raimond e Guilhèm en 1308...).

 

Sol Raimond Batalha, co-senhor de Castèl-Verdun en Sabartés, profitèt d'aqueste alunhament per demorar al servici dels comtes de Foish. E anam veire que portava encara ben lo vièlh escais-nom de son linhatge...

En 1272, èra castelan de Montreal de Sos pel comte Rotgièr-Bernad III alara en guèrra contra lo rei de França. Après la presa de Foish e la captura del comte per l'armada reiala, Raimond Batalha empachèt çaquelà la presa de possession del castèl que gardava en rebutant la tropa francimanda, fasent de prisonièrs e perseguissent los fugitius sus mai d'una lèga a còps de pèiras e de carrèls d'arcbalèstas. Coma son cosin Pèire de Mirapeis, castelan de Lordat, ensajavan alara de jogar la carta del sosten vengut del rei d'Aragon, aligat del comte de Foish. Finalament, aquestes dos castèls passèron jos la sobeiranetat del Capecian en escambi de la libertat del comte Rotgièr-Bernad mas sonque a la fin de l'annada de 1273.

 

Lo darrièr representant del linhatge qu'ajam trobat se sonava Joan Batalha, èra òme d'armas dins l'òst del comte de Foish e participèt a la mòstra d'aquesta armada facha al Mont de Marsan en 1339.  

 

Venèm donc d'estudiar lo linhatge dels Batalha sus un desenat de generacions entre 1063 e lo mitan del sègle 14. Los pichons noms mai utilizats dins la familha foguèron Raimond (8), Guilhèm (4), Bernad (3),  Rotgièr-Isarn (3) e mai rarament Pèire (2), Isarn (1), Rotgièr (1), Arnal (1) e Joan (1). L'identificacion del proprietari del sagèl ne serà mai aisida.

 

Podriá donc èsser Pèire Batalha qu'avèm encontrat coma testimòni de l'autrejament de la carta de costumas en 1207 o ben un segond Pèire Batalha que vesèm figurar demèst los representants de la populacion de Mirapeis alprèp dels cònsols dins un acòrd ambe Joan II de Levís en 1338.

 

Nòstra preferéncia anirà al primièr per doas razons.

La primièira ten a l'estile del sagèl e en particular a la forma de l'escut a la punta arredondida. Coma l'avèm dejà dich es la forma classica de l'escut occitan que se manten pendent lo sègle 13. L'escut al peisson sembla clarament d'aquesta epòca.

La segonda ven del sagèl utilizat per Guilhèm Batalha lo vièlh, cònsol de Mirapeis, apendut a un acte de julhet 1303 que garda ben encara lo sovenir del peis sus son camp mas que presenta ara al mièg un escut de forma ponchuda francesa marcat dels tres cabrions de Levís !

 

P1350856.JPG Sagèl n°425 bis del "Corpus des sceaux des villes"

Moulages AN D 5643 bis

 

Un sègle dessepara aquestes dos òmes del meteis linhatge e l'estudi de lors sagèls resumís a el tot sol aquestas cent annadas terriblas que vegèron l'esfaçament cultural e politic de la classa cavalieresca occitana d'abans la Crosada...

 

 

Sorgas principalas :  PASQUIER (F.) "Cartulaire de Mirepoix" T. II, Tolosa, Privat 1921 ; DEVIC (Dom C.) et VAISSETE (Dom J.), «Histoire Générale de Languedoc », T. IV, V, VII, Tolosa 1840 reed. 1993 ; BEDOS (B.), « Corpus des sceaux français du Moyen-Âge – Tome 1 Les sceaux des villes », Archives Nationales, Paris, 1980 ; PAILHES (Cl.), « Le comté de Foix, un pays et des hommes... », Ed. La louve, Caors, 2006 ; HANCKE (G.), « L’hérésie en héritage – Familles de la noblesse occitane dans l’Histoire, du XIIè au début du XIVè siècle : un destin commun. », ed. La Louve, Caors, 2006 ; ROQUEBERT (M.), «L’Epopée Cathare IV - 1229-1244: mourir à Montségur », Tolosa, Privat, 1989 ; DUVERNOY (J.), « Le dossier de Montségur – Interrogatoires d’inquisition 1242-1247 », ed. del Pérégrinateur, Tolosa, 1998 ; GUILLOT (F.), "Le comte et les rois : le castrum de Montréal-de-Sos en 1272" Universitat Tolosa-Miralh, 2009.

 

 

 

 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 09 Arièja
commenter cet article
21 février 2013 4 21 /02 /février /2013 19:41

mapa-Leucata.PNG

 

 

Leucata, Narbonés, Lengadòc.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

La comuna de Leucata (Leucate, 11) marca la termièra litorala sud dels paisses occitans abans d'entrar dins la plana del Rosselhon catalan.

 

Aquesta anciana fondacion grèga massaliòta del sègle 8 abans J.C. (Leucata ven del grèc leukos = blanc) a una istòria plan rica. Fèu dependent del vescomtat de Narbona e tengut per la familha de Leucata entre los sègles 11 e 13, teniá un important castèl jocat sul puèch calcari que domina lo vilatge actual.

 

Leucate_ancien_fort_AL0.png

Vista de las roinas de la fortalessa de Leucata (fotò ArnoLagrange Wikipedia) 

 

Al sègle 17, aqueste castèl feudal daissèt la plaça a una fortalessa reiala que fasiá fàcia al fòrt de Salsas tengut per la corona d'Espanha. En agost de 1637, dins las primièras annadas de la Guèrra de Trenta Ans, una armada d'invasion espanhòla assètgèt Leucata. La plaça èra defenduda pel governador Ercules del Barri (Hercule de Barri) acompanhat de sa femna Francesa de Ceselin (Françoise de Cézélly) filha del senhor de Sant-Aunés. La pichòta garnison foguèt secorruda a la fin de setembre per l'armada e las milícias de Lengadòc. La batèsta se debanèt pendent la nuèch del 28 e vegèt la victòria de las tropas del rei de França, metent un tèrme a la tentativa d'invasion dels monarques castelhans. Aquesta terribla batèsta es commemorada per un monument erigit sus la plaça principala de Leucata. Es dominat per la figura de Francesa de Ceselin qu'escriguèt als cossols de Narbona per apelar los renfòrts e participèt activament a la defensa eroica de la vila.

  

Las pèrdas foguèron importantas de cada part e la noblèssa de Lengadòc perdèt qualques personatges de primièr plan coma Alexandre de Lévis, marqués de Mirapeis que foguèt tuat pendent l'ataca del fortin espanhòl de Cervellón (del nom del general comandant) a la broa de l'estanh. Aqueste eveniment es mencionat sus una de las fàcias del monument. 

   

Remarcam sus la gravadura las armas de Lévis "d'aur a tres cabrions de sable" figuradas sus la bandièra que ten lo morent.

 

P1290269b.JPG 

  levis.jpg

 

La placa figurant de l'autre costat del monument rampèla per sa part la nafradura de Joan-Francés de Chefdebien (Jean-François de Chefdebien). Dins l'angle esquèr en bais, trobam sas armas representadas. Aquesta familha d'origina peitavina establida en Lengadòc al mièg del sègle 16 portava "d'azur a la faissa d'argent acompanhada de dos leos laupardats d'aur armats e lengats de vermelh 1 en cap e 1 en punta, lo de la punta contornat". Lo paire de Joan-Francés, René de Chefdebien, vendèt los domènis peitavins per crompar la senhoriá de Puèg-Serguièr qu'escambièt mai tard contra las d'Armissan e de Catorza près de Narbona. Aital, lo linhatge s'installèt en país narbonés. Joan Francés qu'agèt la camba esquèrra traucada per un còp de mosquet pendent la batalha de Leucata contunhèt de servir dins las armadas reialas e moriguèt en 1644.

 

  P1290267b.JPG

 

 

  chefdebien.jpg

 

De l'autre costat de la granda esplanada centrala de Leucata trobam un autre monument erigit aqueste còp a la glòria de la Republica. Nos interessa perque i figuran las armas tradicionalas de la vila de Leucata que se pòdon blasonar " partit de vermelh a l'auca d'argent becuda e membrada d'aur, e d'azur a una torre donjonada d'aur, al cap de sinòple cargat d'una clau pausada en faissa, las dents cap en naut ". 

 

P1290262.JPG  P1290263.JPG

 

 

Tornam trobar lo meteis escut sus la faciada de l'ostal de vila dins un estile mai contemporanèu.

 

P1290178

 

Dins un article pro recent paregut dins lo bulletin mesadièr d'informacion municipala n°46 de julhet 2010 (consultable sus http://www.leucate.fr/fileadmin/contenus/pdf/CAP_LEUCATE_46-WEB.pdf pagina 22), aprenèm qu'aquestas armas tradicionalas son en concurréncia ambe las armariás enregistradas en 1696 dins l'Armorial General de d'Hozier que se blasonan "d'azur a la faissa d'argent fuselada de vermelh" e que foguèron pas jamai utilizadas oficialament per la comuna.

 

leucata-1.jpg  leucata2.jpg

 

L'autor de l'article s'estona ambe justessa de la co-existéncia d'aquestas doas armas per una sola vila e acaba per se demandar quinas son las armas vertadièras de Leucata.

 

Sabèm que lo recensament de las armas del reialme comandat pel rei Lois lo 14en als servicis de Charles d'Hozier avián per principal objectiu de far dintrar d'argent dins las caissas capecianas voidadas pel regne del Rei Solelh. D'efièch, los proprietaris d'armariás las devián far enregistrar per las poder contunhar de portar contra lo pagament d'una soma d'argent a l'Estat.

 

Òm compren alara aisidament que mai d'una institucion o persona ensagèron d'escapar a aqueste impòst rescondut en ometent de declarar loras armas. Lo problèma foguèt que totas las institucions e en particular las comunautats, deguèron aver d'armas enregistradas quitament se per una granda part n'avián pas jamai utilizadas abans. Los eraldistas de Charles d'Hozier inventèron alara de centenas d'armariás novèlas per ne prevesir las institucions que n'avián pas fins ara.

 

1691_-_Charles-Rene_d-Hozier_-modello--1-.jpg

Charles-René d'Hozier (1640-1732) 

 

Es mai que probable que la vila de Leucata utilizava las armas associant l'auca, la clau e la torre abans lo recensament de d'Hozier. Aprenèm dins l'article que l'auca figurava dejà en 1638 sus un geton commemorant lo sètge de l'annada precedenta. Mas la comunautat ensagèt segurament d'escapar a la taxa e declarèt pas sas armas. Alara, l'administracion li en impausèt que foguèron enregistradas sus l'Armorial General mas que remplacèron pas jamai dins la practica las armas tradicionalas de la vila.

 

Quand a la question que se pausa l'autor de l'article per rapòrt a la significacion de la preséncia d'una auca dins las armas municipalas, nos permet encara un còp d'insistir sus l'importància del mestritge de la lenga occitana per ben comprene lo lengatge eraldic occitan.

 

D'efièch e plan evidentament, cal veire dins l'auca una figura parlanta per la vila de Leucata/Laucata associada a la torre representant la fortalessa e a la clau de la vila tan preciosa que ten fièrament l'estatua de bronze de Francesa de Ceselin, l'eroïna del sètge de 1637.      

 

Sorgas principalas : B. e J.J. Fénié "Toponymie occitane" ed. Sud-ouest 1997; J.B. de Courcelles "Dictionnaire universel de la noblesse de France" 1821 p.345-346 ; Ch-R. d'Hozier "Armorial Général de France".

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 11 Aude
commenter cet article
11 janvier 2013 5 11 /01 /janvier /2013 21:02

mapa santa eulalia

 

 

Santa Aulària del Larzac, Roergue, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Segon l'istorian A. du Bourg, Santa Aulària del Larzac (Sainte-Eulalie-de-Cernon, 12) foguèt " l'establiment del Temple lo mai important dins tot lo Miègjorn" pendent l'Edat-Mejana. D'efièch, los nombroses domènis d'aquesta Comandariá roergassa s'espandissián sus l'ensemble del platèu del Larzac, sul Milhavés, una partida del Leveson a l'entorn de La Clau, las vals de Sarnon, de Sòrgas, de Rance, de Dorbia, ambe de puntas en Lengadòc-Bais a Rocozèl d'Òrb fins al sud de Lodeva e a Cabrièras.

 

 P1230545comp.JPG 

 

Ambe sièis castèls o borgs fortificats, un quinzenat de glèisas, un centenat de masatges e un nombre considerable de tèrras, pasturals, vinhas e dreches feudals, los Templièrs representavan un dels poders màgers de la region.

 

La constitucion d'aqueste important domèni comencèt en 1159 ambe la donacion de Santa-Aulària e de tot lo Larzac per Ramon-Berenguer, comte de Barcelona e rei d'Aragon qu'èra mèstre del comtat de Milhau. Se contunhèt pendent tota la fin del sègle 12 e lo sègle 13. Lo procés lançat contra l'Òrdre del Temple pel rei de França Philippe Le Bel en 1307 e sa dissolucion en 1312 menèt l'ensemble de loras possessions dins lo domèni de l'Òrdre dels Cavalièrs de Sant-Joan de Jerusalèm.

 

Aital, los testimònis eraldics que trobarem dins la glèisa Santa-Aulària seràn en rapòrt ambe los Comandaires de Sant-Joan-de-Jerusalèm e mai tard de Malta.

 

L'entrada actuala de l'edifici se fa per l'anciana absida de la glèisa romanica traucada al sègle 17 d'una pòrta barròca dominada per un oculus. Aquesta transformacion que cambièt l'orientacion del sanctuari foguèt decidida pel Comandaire Joan de Bernui-Vilanòva (Jean de Bernuy-Villeneuve) per tal de permetre un accès dirèct de la populacion dempuèi la plaça principala.

 

                   P1230510-copie-1.JPG     P1230511.JPG

 

Aqueste personatge aparteniá a una familha originària de Burgos en Castilha mas installada a Tolosa tre la fin del sègle 15. D'efièch, en 1488, un cèrt Alonso de Bernui veniá crompar de pastèl a Tolosa. Son parent, Joan de Bernui (Jean de Bernuy - v.1475-1556), installat vèrs 1500 a Tolosa fasiá lo comèrci del pastèl cap a Burgos ont son fraire Diego èra demorat. La fortuna de Joan venguèt viste considerabla e li permetèt d'accedir al capitolat en 1533 e de se far bastir un ostalàs somptuós pròche del Capitòli qu'aculhís duèi lo licèu Pèire de Fermat. Èra tanben senhor de Vilanòva la Comptal en Lauragués (Villeneuve-la-Comptal, 11), co-senhor de Sant Sulpici la Punta (Saint-Sulpice-la-Pointe, 81), Leranh (Léran, 09) e Las Bòrdas (Lasbordes, 31). Esposèt Margarida deu Faur de Sant Jòri.

 

Lo Comandaire Joan de Bernui-Vilanòva que dirigiguèt la Comandariá de Santa Alària a l'entorn de las annadas 1638-1646, èra lo rèire-felen d'aqueste celèbre personatge de l'istòria tolosana.

 

Contràriament a çò qu'indica "l'Armorial des Commandeurs du Rouergue" editat per "Sauvegarde du Rouergue", que li balha las armas de la familha de Vilanòva de Provença (barons de Vença), portava normalament las armas de son linhatge "d'azur a dos batèus flotant sus d'ondas d'argent l'un darrièr l'autre, a l'òrle de vermelh cargat de uèch cauquilhas d'argent". 

 

  P1230512

 

    Çaquelà, son d'armas plan mai simplas que son figuradas sus l'escut dominant lo portal. Vesèm un escut plen ambe bordadura. L'ipotèsi primièra seriá de pensar qu'aquesta bordadura podriá èsser l'òrle mal figurada e que los mòbles (batèus, ondas e cauquilhas) èran simplament pinturats sus l'escut.

 

Podèm çaquelà senhalar que las armas de la comunautat de Vilanòva la Comptal figurant dins l'Armorial General de Ch.D'Hozier (1696) son "de sinòpla a un escuçon d'argent". Pel moment, nos es pas estat possible de far un ligam segur entre aquestas armas. Avèm dejà vist que se caliá malfisar de las armas inventadas e impausadas a las comunautats pels fonccionaris reials cargat de l'enregistrament de l'armorial de 1696. Pr'aquò, sabèm que d'unas armas comunalas reprenián en tot o en partida las armas de lors senhors. Alara, Joan de Bernui-Vilanòva portava l'òrle e los batèus de Bernui o la bordadura de Vilanòva ? La question demòra pausada. 

 

   

             bernui         vilanòva la comptal

 

                       Armas de la familha Bernui                 Armas de la comunautat de Vilanòva la Comptal (1696)

 

 

  Totjorn a l'exterior de l'edifici, podèm apercebre en naut de la torre-campanal una pèira armoriada utilizada en re-emplèc decoratiu al moment de sa reconstruccion a la fin del sègle 19.

 

P1230528.JPG

  Una observacion mai atentiva revèla un escut tengut per dos personatges e portant la siloèta d'un qüadrupèd dominat per una crotz.

 

P1230523.JPG

 

Son las armas de Robèrt d'Alba, Comandaire de Santa Aulària a l'entorn de 1546. Aquesta familha provençala originària d'Arles portava "d'aur a l'ors rampant de vermelh". Aquestas armas son aicí subremontadas de las de l'Òrdre de l'Espital coma se fasiá de costuma per un Comandaire. Blasonarem donc aqueste escut "  d'aur a l'ors rampant de vermelh al cap de vermelh a la crotz d'argent". Los tenents podrián èsser d'orses e semblan ligats per un listèl ont figurava benlèu la devisa de la familha d'Alba MIHI NASCITUR ET PERIT IRA.


robert-d-alba.jpg
 

Senhors del Toret, mèstres de l'impressionant castèl de Ròcamartina (Roquemartine comuna d'Ayguièras, 13), los d'Alba balhèron de prelats a la Glèisa provençala coma Uc, arcavèsque d'Arles en 1225, e mantuns cavalièrs a l'Òrdre de Sant Joan de Jerusalèm. Podèm citar en mai de Robèrt mencionat tre 1534, Claudi d'Alba-Ròcamartina en 1543, Antòni e Pèire en 1566 e Jacmes en 1606.

 

Acabarem a l'interior de la glèisa per la capèla gotica plaçada en dejós del campanal e ont la clau de volta es ondrada d'un escut portant un mòble pro enigmatic.

 

P1230513.JPG

 

  L'escut es figurat penjat pel guinsal e pòrta una figura de forma geometrica semblant una flècha pausada en benda. L'identificacion nos es balhada pel sénher Delmas, ancian director dels Arquius Despartamentals d'Avairon, que i vegèt plan justament l'instrument aratòri apelat una relha que permet a l'araire de traçar la règa dins la tèrra. Sèm donc en preséncia de las armas parlantas del Comandaire e Grand Prior de Sant Gèli, Guilhèm de Relhana (Guillaume de Reillanne) que trobam entre 1331 e 1346.

 

La familha provençala de Relhana portava "d'azur a la relha d'argent pausada en benda".

 

guilhem-de-relhana.jpg

 

 Aqueste important linhatge, conegut dins l'entoratge dels comtes de Provença dempuèi lo sègle 11, teniá las senhoriás de Relhana (Reillanne, 04), Vilamurs (Villemus), Montjustin, Fozils, Castèunòu (Châteauneuf-Miraval), Ceirèsta (Céreste), Aubenàs (Aubenas-les-Alpes) eca... Balhèron mantuns oficièrs a l'Òrdre de Sant Joan de Jerusalèm coma Gèlis de Relhana Grand Prior de Sant-Gèli en 1246, Jaufré e Falip cavalièrs respectivament en 1261 e 1338 e enfin nòstre Guilhèm de Relhana que foguèt après 1346 Luòctenent General del Grand mèstre de l'Òrdre.

 

                     P1230506mieux.JPG             P1230519.JPG

 

Fortificacions de Santa Aulària

 

Sorgas principalas : A.-R. Carcenac "Les Templiers du Larzac", Lacour, 1994 ; "Armorial des Commandeurs de Saint-Jean-de-Jérusalem et Malte en Rouergue (1)", Sauvegarde du Rouergue n°56-57, 1998 ; P.de la Malène, "Parcours romans en Rouergue" (T.2), Rouergue ed., 2009 ;  http://carriere13.free.fr/visite.htm ; Ph.Wolff  (jos la dir.), "Les Toulousains dans l'histoire", Privat, 1984 ; R.Bourse e I.Dufis,  "Armorial des Capitouls", 2010 ; Ch.D'Hozier, Armorial Général de France, vol.15, Languedoc 2, p.2267 ; http://www.bassesalpes.fr/reillanne1.html 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
3 janvier 2013 4 03 /01 /janvier /2013 21:38

mapa-caussada.PNG

 

 

 

Caussada, Bas Carcin, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

La vila de Caussada (Caussade, 82), en Carcin, garda tres testimònis remirables d'arquitèctura civila del sègle 13. Son tres ostalses nòbles, bastits per de familhas de cavalièrs urbans o de borgés enriquits pel comèrci. S'agís de l'ostal dich "de la Tavèrna", de l'ostal "de l'Arbòt" e enfin de la torre d'Arle.

 

Aqueste darrièr edifici presenta los vestigis d'un ensemble de pinturas muralas del darrièr quart del sègle 13. Restauradas en meteis temps que lo bastiment dins las annadas nonanta, revèlan de decòrs geometrics  e de scènas figurativas plan polidas.

 

P1310797.JPG 

 

D'efièch, la sala d'aparat del segond estatge es encara ondrada sus tota sa fàcia oèst d'una scèna de fèsta ont vesèm de personatges dansant jos una seguida d'arcadas. Lo registre superior presenta una scèna d'ajusta opausant dos cavalièrs armats de la lança e de l'escut. Aquesta representacion de scèna de torneg o de batesta es plan interessanta per l'eraldista.

 

P1310861.JPG

 

 

P1310879.JPG

 

 

 

220px-Enluminure_manuscrit_BNF_24369_Aliscans.png

 

 

Lo cavalièr d'esquèrra, de que lo cap es a mitat escafat, sembla representar un maure. D'efièch, pòrta un boclièr redond e d'anelets dins sas armas, caracteristics de las representacions estereotipadas dels guerrièrs sarrasins a aquesta epòca, coma o podèm observar sus  d'enluminuras nombrosas.  

 

 

 

 

 

 

                                                                                                                                        Enluminura Aliscans BNF ms 24369

 

  Es figurat en tren de tombar de son caval, renversat pel còp de lança que ven de recebre sul boclièr.

 

Son adversari victoriós es un cavalièr crestian portant un èlm tipic de la fin del sègle 13, ondrat d'un plumièr format d'una aureòla daurada ensarrant la punta d'una granda pluma de pavon. Son escut e la cobèrta de son caval son a sas armas "d'azur a l'ala (o mièg-vòl) d'argent acompanhada al canton dèstre d'una estela de sièis brancas d'argent".

 

P1310836.JPG 

 

Estimam melhor d'utilizar lo mot ala en plaça de mièg-vòl perqué aquestas armas son parlantas. Son las de la familha de Lalò que causiguèt segurament aqueste mòble per rampelar son nom en far un jòc de mot : Lalò / l'ala.

 

Aqueste linhatge aristocratic, conegut a Caussada dempuèi lo darrièr tèrç del sègle 12 , tirava probablament son nom d'un dels luòcs environant apelats "L'Alòd", en sovenir de lora abséncia de ligam feodal. D'efièch, rampelarem qu'a l'Edat-Mejana un alòd es una tèrra tenguda en plena proprietat sens cap de rapòrt vassalic a un senhor superior. Avèm trobat al mens quatre luòcs sonats aital dins un rai de trenta quilomètres a l'entorn de Caussada, lo mai pròche (17 qm) situit sus la comuna de Cailutz.

 

Tre lora aparicion dins las sorgas, los membres d'aqueste linhatge fan partit de l'entoratge dels senhors de Caussada que revindiquèron un temps un títol vescomtal. Sembla qu'èran assabentats en particular dins lo notariat e lo drech. Podèm senhalar Arnald de Lalo, jurisperites pel senhor Rater de Cauzada dins un plaid rendut en 1184 (cartulari de Vaor n°81) e Peire de Lalo notari reial de la cors del consols de Caussada en 1276 (AD Tarn&Garona G666). Èran tanben senhors foncièrs e tenián de domènis dins la baronia, en particular dins la parròquia de Milhac ont Gausbert de Lalo balhèt un feu en 1288. Los vestigis de lor ostal daissan pensar qu'i podián aver tanben una activitat de negòci.   

 

Lo faguèron bastir al mièg del sègle 13, quand la vilòta de Caussada fins alara amolonada a l'entorn de sa glèisa e de son castèl, sortiguèt de sas primièras muralhas per se desvelopar. La torre d'Arle seriá estada bastida sus una anciana pòrta de la vila. 

 

Lo cavalièr representat podriá evocar lo sovenir d'un fach d'armas gloriós d'un membre del linhatge qu'auriá acompanhat son senhor Ratièr de Caussada a la setena Crosada en 1250.  

 

  P1310880.JPG

 

Sorgas principalas : B.Pousthomis, "Maison dite Tour d'Arles à Caussade" in Bull.de l'année académique 1997-1998, MSAMF T.58 p.259 et seq. ; Collectiu, "Les peintures murales des maisons civiles de Bruniquel, Caussade ... aux 13ème et 14ème siècles." in Bull.de la Société Archéologique du Tarn-et-Garonne, T.CXIX, 1994 p.97 et seq. ; Ch.PORTAL et E. CABIE, "Cartulaire des Templiers de Vaour (Tarn).", Toulouse, 1894.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 82 Tarn e Garona
commenter cet article