Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog

Presentacion

  • : ERALDICA OCCITANA
  • ERALDICA OCCITANA
  • : Aqueste blòg a per tòca d'estudiar e de presentar l'istòria e lo patrimòni eraldic occitan. L'espaci estudiat s'espandis sus l'ensemble del domeni de la lenga d'òc de l'Auvernha als Pirenèus e de l'Ocean Atlantic als Alps. L'epòca privilegiada es l'Edat-Mejana (12en-15en sègles) sens, çaquelà, daissar los sègles seguents dins l'ombra. JONHÈTZ-NOS e participatz al projècte !
  • Contact

Recèrca

30 décembre 2012 7 30 /12 /décembre /2012 16:40

mapa valadin

 

 

 

Valadin, Roergue, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

Situit sus la comuna de Valadin en Roergue (Valady, 12), lo masatge de las Sèrras marca la bordadura del causse abans la davalada del Valon de Claravals. Al centre, un polit ostalàs ambe torre domina la linha de crèstas. Sa construccion datariá del sègle 17 e seriá l'òbra de la comunautat dels Jesuitas de Rodés.

 

P1340408.JPG

 

Sus la faciada èst se tròba una pèira de reemplèc cargada d'un escut e de que la particularitat es d'èsser plaçada al revèrs. Aquesta disposicion un pauc estranha es pas sens pausar qualques interrogacions. La valor decorativa de las pèiras armoriadas fa que foguèron sovent reemplegada après la destruccion de lors bastiments d'origina. N'aviam descobèrt un exemple sus una faciada del vilatge de Lanuèjols (Lanuéjouls, 12). Çaquelà, trobam qualques rares exemples de pèiras armoriadas plaçadas volontariament al revèrs, sens saber segurament se aqueste biais de far aviá una significacion particulara. 

 

Copie-de-facada-est-ostal-bel-a-la-Sera-de-Nucas.JPG   

Segon las informacions del proprietari, aquesta pèira gravada vendriá d'un castèl desaparegut de la comuna vesina de Gotrens. D'efièch, l'escut virat dins sa posicion normala revèla d'armas conegudas.

 

I observam tres faissas merletadas acompanhadas d'una bordadura denticulada.

 

Tot aquò nos mena a identificar aquestas armas coma las de la familha de Murat de L'Estanh que teniá efectivament un castèl al luòc de L'Estanh, sul platèu entre Cassanhas-Comtals e Gotrens.

 

 

 

facada-est-ostal-bel-a-la-Sera-de-Nucas--2-.JPG

Aqueste linhatge es mai que probablament eissut dels vescomtes de Murat del Cantal e representar una branca cabdeta installada en Roergue al sègle 13. Son primièr representant conegut es Gui de Murat, senhor de L'Estanh atestat a partir de 1261 e que podriá èsser lo filh del vescomte Pèire III de Murat. Çaquelà, d'unes istorians ne fan una familha de mendra extraccion e purament roergassa, originària dels alentorns d'Espalion.

 

L'eraldica convida clarament a seguir la primièra ipotèsi. Los vescomtes de Murat portavan "d'azur a tres faissas d'argent merletadas e maçonadas de sable la primièra de cinc merlets, la segonda de quatre e la tresena de tres, dubèrta d'una pòrta del camp al mièg". Quant als Murat de L'Estanh, J.-B. Rietstap  lor balha las armas seguentas : "d'azur a tres parets d'argent maçonadas de sable mesas en faissa l'una sus l'autra e tocant de flancs merletats, la primièra de cinc, la segonda de quatre e la tresena de tres pèças, la paret inferiora dubèrta del camp". Aqueste blasonament alambicat se pòt simplificar en "d'azur a tres faissas d'argent merletadas e maçonadas de sable la primièra de cinc merlets, la segonda de quatre e la tresena de tres e dubèrta d'una pòrta del camp al mièg, a la bordadura denticulada del meteis".

 

L'escut representat aicí revèrta ben aqueste blasonament, fòra los nombres de merlets de cada faissa que devon èsser puslèu comprés coma una subtilitat d'erald. L'experiéncia nos mòstra ben qu'aquò a pas granda valor dins lo biais de representar las armas dins la realitat.

 

La bordadura denticulada, figura eraldica plan frequenta en Roergue medieval, seriá estada ajustada a las armas vescomtalas coma bresadura.

 

La filiacion de Gui de Murat e de sa femna Aimeriga es coneguda e foguèt establida dins una pron bona genealogia publicada en 1892. I aprenèm que lo mandament del castèl s'espandissiá sus Gotrens, Cassanhas e Glassac puèi tanben al sègle 14 sus Sant Cristòfol, Testet, Claravals e Bruèjols (1313, omenatge del donzèl Olivièr de Murat de l'Estanh filh d'Aimeric de Murat e de Raimonda d'Arpajon). 

 

La familha de Murat de L'Estanh gardèt sas armas fins al maridatge de Berard ambe Gabrièla de La Romiguièra en 1452. D'efièch, las clausulas d'aquesta union prevesián que Berard adoptariá las armas de La Romiguièra. En fach, las armas de las doas familhas foguèron gardadas dins un escartairat coma se pòt veire sus una pèira del castèl de Pomairòls (12).

 

220px-Armoiries de la famille laromiguiere[1] 

Presenta un "escartairat d'azur a tres faissas d'argent merletadas e maçonadas de sable la primièra de cinc merlets, la segonda de quatre e la tresena de tres e dubèrta d'una pòrta del camp al mièg (qu'es Murat de L'Estanh) e d'azur a tres ròcs d'argent subremontats cadun d'una flordalís d'aur (qu'es de La Romiguièra)". Lo nombre de merlets es aquí respectat mas manca la bordadura denticulada.

 

Dins la primièra mitat del sègle 16, German de Murat de l'Estanh esposèt (1537) Joana de Lausièras-Teminas que li balhèt pas qu'una dròlla, Gabrièla, qu'eiretèt de totes los domenis de la branca ainada de Murat de l'Estanh. Son maridatge lo 21 de junh de 1563 ambe Francés de La Valeta, Senescal de Tolosa e Governaire de Roergue, faguèt donc passar tot aquò dins la familha de La Valeta-Cornusson.

 

Lo castèl de l'Estanh, balhat en dòt a lora filha Gabrièla de La Valeta en 1583, passèt successivament dins los domenis dels linhatges del Cròs de Beralh, Bonafos e Destressas abans d'èsser vendut coma ben nacional pendent la Revolucion Francesa puèi aquesit pel comte de La Panosa.

 

  

D'aqueste castèl pròche de Gotrens, demòra pas que l'estanh, atestat en 1380 e que ne banhava lo contra-bas. Encara figurat ambe son molin sus la carta de Cassini (relevada entre 1756 e 1789), mencionat coma existent dins la genealogia publicada en 1892 foguèt completament desrocat pauc après aquela data. Lo mudament de nòstra pèira podriá donc datar d'aqueste periòd.  

 

P1340502

 

 

P1340422

Las aigas de l'estanh rampèla duèi l'emplaçament del castèl. 

 

Acabarem en mercejar calorosament los proprietaris dels luòcs de nos aver daissat estudiar aqueste testimòni del passat eraldic roergàs.

 

Sorgas principalas :  J-L BOUDARTCHOUK, "Les Murat, "dits vicomtes" et vicomtes" in Vicomtes et vicomtés dans l'Occident médiéval, PUM, Tolosa, 2008,  M. de MURAT, "Généalogie de la maison Murat de l'Estang.", Lyon, 1892, l'article sul castèl de Pomairòls de la Wikipedia http://fr.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%A2teau_de_Pomayrols, divèrsas genealogia sus Geneanet.com. 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
25 décembre 2012 2 25 /12 /décembre /2012 23:53

mapa romanha

 

 

 

Romanha, Entre Duas Mars, Guiana. 

 

 

 

 

 

 

 

 

Aquesta polida glèisa romanica (Romagne, 33), agrandida e fortificada al sègle 15, dependiá de l'abadiá benedictina vesina de la Sèlva-Major.

 

13-20eglise-20Romagne-1-.jpg

 

Coma sovent, las claus de volta de l'edifici son interessantas per l'eraldista amator.

 

La principala es ondrada d'un escut tengut per dos personatges, acompanhat de la cròça e de la mitra, e portant un leon rampant. I remarcam tanben d'una inscripcion qu'es pas de bon legir ont figura benlèu lo mot diacre...

 

09-20cle-20de-20voute-1-.jpg

 

 La preséncia dels simbòls abadials nos convida a pensar que s'agís de las armas d'un abat de la Sèlva-Major. Entre lo sègle 15 e la fin del sègle 18, dos d'entre eles aguèron un leon dins loras armariás familialas.

 

Felip de Lespinassa (Philippe de Lespinasse), abat entre 1430 e 1433, èra sortit d'una familha aristocratica d'Auvernha que portava "d'azur al leon d'argent". Aqueste linhatge originari de la Margerida dins lo Cantal balhèt mantuns canonges de Briode o cavalièrs de Sant-Joan de Jerusalèm.

 

 

felip-de-lespinassa.jpg

  Felip de Lespinassa (1430-1433)

 

Mas l'estile de la gravadura e en particular la forma de l'escut nos buta a raprochar puslèu aquestas armas d'un abat mai recent, Francés de Faiòla (François de Fayolle), al cap de l'abadiá entre 1576 e 1608 e de que lo linhatge portava "d'azur al leon d'argent armat, lengat e coronat de vermelh" ambe per tenents dos salvatges e coma devisa NON IBI SED UBIQUE. Originària del Peiregòrd vesin, aquesta familha comptèt mantuns membres sonats Francés als sègles 16 e 17, çaquelà lora genealogia establida per Nicolas Vitton de Saint-Allais dins son "Nobiliaire universel de France" menciona pas nòstre abat.

 

frances-de-faiola-copie-1.jpg

Francés de Faiòla (1576-1608) 

 

Demorarem donc prudents sus aquesta identificacion vèrs quina un fais d'indicis nos mena sens jamai capitar de la confirmar.

 

Doas autras claus de volta nos semblan remarcablas, quitament se son pas forçadament armoriadas. La primièra presenta un polit parelh de cisèls que podriá èsser eraldic mas qu'avèm pas capitat d'explicar o d'identificar e la segonda es ondrada d'una cauquilha de Sant-James que nos rampèla que Romanha e lo país de l'Entre-Duas-Mars representavan una etapa importanta suls camins de romavatge...

 

 10%20ciseau[1] 11-20coquille-1-.jpg

 

Mercés a Gribouille per las fotòs ...

 

Sorgas principalas : "Le patrimoine des Communes de la Gironde", Flohic éditions, 2001 ; N.Vitton de Saint-Allais, "Nobiliaire universel de France", p.272 et seq.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 33 Gironda
commenter cet article
25 décembre 2012 2 25 /12 /décembre /2012 10:13

mapa laròca dels arcs

 

 

 

Laròca-dels-Arcs, Carcin, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

Aqueste vilatge de la val d'Òlt (Laroque-des-Arcs, 46), a qualques quilomètres a l'èst de Caors, deu son nom a la torre (ròca) que susvelhava la val e als vestigis del arcs de l'ancian aquaducte galloroman qu'alimentèt l'antica Divona del 1èr al 5en sègle après JC.

 

P1330733ter.JPG

 

Aqueste punt estrategic que comandava l'accès oriental a la capitala carcinòla relevava dels domènis de la potenta familha de Gordon, principals barons del pais. Un linhatge de Laròca, constituant benlèu una branca cabdeta dels Gordons, es coneguda tre la fin del sègle 11.

 

L'anciana glèisa parroquiala, dedicada a Nòstra-Dòna-de-l'Assompcion se trobava un pauc en defòra del borg, dins la val del riu de Bèlafont, lo long de la rota menant cap al nòrd e al còr dels domènis gordoneses.

 

Demòra pas d'aqueste edifici que l'absida que servís actualament de capèla pel cementèri. 

 

P1330710.JPG

 

 

 

 

 

La construccion de teulas e de calcari data de la debuta del sègle 16, son plan es carrat e la paret del cementèri sembla seguir lo traçar de l'anciana nau desrocada a una epòca que coneissèm pas.

 

Lo còr es cobèrt d'una crosada d'ogivas e dos contrafòrts mantenon l'edifici completament dubèrt sul costat oèst.

 

P1330711.JPG

 

 

 

 

 

 

 

La clau de volta es ondrada d'un escut "a l'italiana" portant las armas del linhatge caorsin dels d'Auriòl. D'efièch i podèm blasonar un "escartairat als 1 e 4 de ... a tres auriòls volant de ... ; als 2 e 3 de ... al grifol de ..." qu'aviam dejà observat dins lo clastre de la catedrala de Caors.

 

P1330718.JPG

 

Aquí, l'escultura es plan mièlhs conservada e la legida de las armas es mai aisida. La bordadura coronada observada a Caors es aicí absenta mas los aucèls e lo grifol son polidament figurats. Remarcam en particular la pata dèstra de l'auriòl plan levada, quant al grifol es representat rampant al 3 mas passant al 2 a causa de la forma balhada a l'escut.

 

Aviam fach l'ipotèsi que la preséncia d'aqueste animal fabulós dins l'escartairat deviá venir d'una aligança ambe la familha dels barons de Luzèch que portavan primitivament "d'argent a un grifol d'azur".

 

barons-de-luzech.jpg

Barons de Luzèch 

 

Mantuns personatges de la familha d'Auriòl pòdon èsser estat a l'origina de la figuracion d'aquestas armas aicí. Joan d'Auriòl, canonge de Caors devengut avèsque de Montalban en 1492, o son fraire Aimar d'Auriòl senhor del castèl vesin de Rossilhon o encara Antòni d'Auriòl, filh del darrièr e canonge de Caors tanben. Es son oncle, un autre Antòni d'Auriòl, que foguèt vicari General del diocèsi de Caors e de que podèm veire l'escut al clastre ambe una bordadura cargada de coronas que podriá representar una bresadura.

 

La crosada d'ogivas repausa sus quatre culòts ont trobam encara d'escuts mas sens gravadura. Dins un cas çaquelà, tornam trobar un grifol coma tenent.

 

                        P1330715.JPG          P1330716.JPG          P1330719.JPG           P1330720.JPG

 

Sorgas principalas : Inventaire Général Midi-Pyrénées (ref.IA46100692), L.ESQUIEU, "Essai d'un armorial quercynois", 1908, rééd. Laffite 1975, Abat J.CLARY, "Dictionnaire des paroisse du diocèse de Cahors", Cahors, 1986.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 46 Òlt
commenter cet article
21 décembre 2012 5 21 /12 /décembre /2012 20:43

mapa-pueilaroca.PNG

 

 

 

Puèg-la-Ròca, Bas Carcin, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

Lo vilatge carcinòl de Puèg-la-Ròca (Puylaroque, 82) a gardat fins ara son caractèr medieval. Tornat bastit sul plan regular d'una bastida après sa destruccion pels crosats en 1209, aqueste borg pron important foguèt lo sèti d'un bailatge a partir de 1259. Jocat sus un puèg dominant aqueste canton del Carcin Blanc, aqueste punt fortificat (ròca) permetiá la susvelhança de tota la plana a l'entorn.

 

P1330545.JPG

 

Lo bastiment apelat "la ciutadèla" garda lo remembre d'aquesta fonccion militària.

 

 

P1330584.JPG                                                                                                La Ciutadèla

 

La glèisa parroquiala dedicada a Sant Jacme a gardat qualques testimònis del passat eraldic de la region.

 

Passarem lèu-lèu sus la preséncia dins un veirial de l'escut adoptat per la comuna en 1696 jos la pression de l'administracion fiscala de Loís lo 14en (Recensament del sénher D'Hozier). Aquestas armas fargadas de tota pèça sus un marrit jòc de mot a partir de la deformacion francimanda del toponim, se blasonan "d'azur al potz (per puy) d'argent maçonat de sable, pausat sus una ròca d'argent tanben". Se pòdon tanben observar suls panèls dels noms de carrièras del vilatge. 

 

    P1330617.JPG      P1330586-copie-1.JPG

 

 La capèla gotica dedicada a Nòstra-Dòna-de-las-Gràcias interessarà mai l'eraldista amator ambe sa clau de volta armoriada ont demòran qualquas traças de policromia.

 

P1330598bisI podèm observar un leon contornat e un cap cargat de cinc lausanges. Lo camp de l'escut presenta de rèstas de pintura blava.

 

Aquesta capèla foguèt ajustada a l'edifici vèrs 1364 per Bernad de Carit, canonge de Sant Severin de París originari de Puèg-la-Ròca. Aqueste personatge èra sortit d'un linhatge aristocratic local enauçat per las fonccions al prèp de la papautat d'Avinhon.

 

D'efièch, son oncle Bertrand de Carit, canonge e archidiague de Lavaur en 1318, dintrèt rapidament dins l'administracion financiària papala, probablament dins la règa del Papa carcinòl Joan XXII. Òme de fisança,  foguèt cargat pel Papa Benazet XII de distribuir los 6000 florins d'aur de caritat als paisses de Vermandois e Cambrésis devastats per la guèrra en 1340.

 

Tre l'an 1352, son nebot Bernad li succediguèt coma collector apostolic dins las províncias de Sens e Rouen e devenguèt mai tard avèsque d'Evreux (1376-1383). Puèi la familha de Carit capitèt de plaçar mantuns de sos membres dins las fonccions eclesiasticas normandas ; Guilhèm, canonge de Rouen en 1362, Nicolàs, Promotor de la Cors Arquiepiscopala de Rouen en 1386...

 

En Carcin, aqueste linhatge teniá de parts de las senhoriás de Puèg-la-Ròca, La Bastida-de-Pena e Belmont-de-Santa-Fe. Se mantenguèt fins al sègle 17 quand la màger part de lors domènis passèron a la familha de La Burgada de L'Albenca amb lo maridatge de Paula, filha e eiritièra de Joan de Carit senhor de Belmont, amb Antòni de La Burgada, co-senhor de L'Albenca.

 

P1330592.JPG

                                                        vista de la capèla N-D de las Gràcias

 

Aital, las armas de la familha Carit presentas sus nòstra clau de volta se tòrnan trobar dins l'escartairat adoptat pels La Burgada : "escartairat als 1 e 4 d'azur a tres cauquilhas d'argent cargadas d'una croseta de sable ;  als 2 e 3 d'azur al leon coronat d'aur al cap cordurat de vermelh cargat de cinc lausanges d'argent".

 

la-burgada-de-l-albenca.jpg

La Burgada de L'Albenca 

 

Aquí, lo leon es representat contornat e non coronat e trobam la confirmacion de la color blava del camp de l'escut. Prepausarem donc de lo blasonar aital : "d'azur al leon contornat d'aur al cap cordurat de vermelh cargat de cinc lausanges d'argent". 

 

bernad-de-carit-copie-1.jpg

Bernad de Carit 

 

L'autra familha dominanta a Puèg-la-Ròca e dins lo país a l'entorn pendent l'Edat-Mejana foguèt los dels Prez de Montpezat qu'aviam dejà encontrats precedentament (veire l'article sus Montpezat-de-Carcin). Trobam loras armas representadas dins un "partit (d'aur) a tres bendas de (vermelh) al cap (d'azur) cargat de tres estelas (d'aur) e de ... a la crotz clechada e alisada de ... acompanhada de quatre estelas de ..." sus un escut semblant pron recent dominant una nicha amainatjada dins la paret del còr. Cal dire qu'aquesta nicha acuèlha una partida del "tresaur" de la glèisa Sant-Jacme ont podèm observar un reliquiari del sègle 14 apelat "reliquiari del Sant Vèl" ont son representadas las armas d'aqueste linhatge.

 

              P1330609.JPG       P1330610.JPG

 

En contunhant la passejada per las polidas carrièras del borg, podèm contemplar mantuns ostals borgeses dels sègles 13 e 14 ont l'eraldica es un pauc presenta coma se pòt veire sus las fotòs seguentas.

 

P1330627.JPG

 

 

P1330570.JPG P1330552.JPG P1330582.JPG

 

Sorgas principalas : L.Carolus-Barré, "Benoît XII et la mission charitable de Bertrand Carit dans les pays dévastés du nord de la France - 1340" in Mélanges d'archéologie et d'histoire vol. n°62, 1950, pp.165-232 ; "Excursion à Caussade, Septfonts et Puylaroque" in Bulletin de la Société Archéologique du Tarn et Garonne, Tome XXIV, 1896, L.Esquieu "Essai d'un armorial quercynois", 1908, reed. Lafitte, Marselha, 1975.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 82 Tarn e Garona
commenter cet article
14 octobre 2012 7 14 /10 /octobre /2012 21:06

mapa-galhac.PNG

 

 

 

Galhac, Albigés, Lengadòc.

 

 

 

 

 

 

 

 

L'abadiala Sant Miquèl de Galhac (Gaillac, 81) que domina la val de Tarn es lo vestigi d'una importanta abadiá benedictina mencionada a partir de la segonda mitat del sègle 10. La glèisa foguèt consacrada en 972 e los monges desvelopèron alara un important comèrci de vin a partir del pòrt qu'avián edificat a la broa de Tarn. Trobam aquí l'origina del vin de Galhac.

          olivier-406.jpg      olivier-410.jpg

 

L'edifici se parteja entre art romanic tardiu del sègle 13 dins l'absida e lo deambulatòri, e gotic occitan per la nau unenca a las dimensions plan bravas (sègles 13 e 14). La volta d'origina, en granda partida desrocada en 1568, foguèt tornada bastida a la fin del sègle 17. A l'èst, los bastiments conventuals d'estile classic son organisats a l'entorn de l'ancian clastre desaparegut. 


P1290692.JPG
 

Lo vestigi eraldic mai ancian data del sègle 14 e se tròba dins la capèla nòrd, dicha del Scapulari, bastida dins un polit estile gotic pendent l'abadiat de Rogièr de Lator. D'efièch, la clau de volta de la capèla es ondrada d'un escut a sas armas parlantas, acompanhat de la cròça abadiala.

           P1290722.JPG     P1290724

Aqueste personatge, sortit del linhatge dels senhors de Lator en Lauragués, conegut dempuèi lo sègle 13, foguèt abat entre 1377 e 1393. Aquesta familha de Lator portava "d'azur a la tor d'argent". Es segurament el que faguèt bastir aquesta polida capèla, benlèu per s'i far sebelir.

 

lator-de-lauragues.jpg

Rogièr de Lator

 


Mas es un autre ataüc que trobam sul sòl en dejós. Aquesta placa presenta un escut de fòrma geometrica acompanhat d'un tèxte gravat.

          P1290725.JPG      P1290730.JPG



Las armas figuradas sus l'escut son un pauc complicadas e se pòdon blasonar aital :  « Partit de … a tres tijas de … en pal floridas de …, cada flor subremontada d’un creissent de … ; e de … a la crotz de … acompanhada en cap de dos creissents de … e en poncha d’un dragon de … ».

 

Per çò qu'es del tèxte qu'es pas de bon legir, ne vaquí una transcripcion incomplèta :

 

(V)IUS – DESIGNAT – FAC (I o L)………… / ..VRA – DRACONIS – EIVS / IN – HOC – TUMULO – MEMBR… / SEPULTA – IACENT – / (S)TIRPE – PROBA – NATA – ES.. / (ET) – CLARO – IUNCTA – MARITO / INTACTO – VIXIT – NUPTA / ..VDORE – GRAVIS / (I)LLA – SED – EST – PARCAE / TUNC – VICTIMA – NILI…SERAN / …. – PRO – QVA – EV – LEC / …… P…C TORE – EVNDE – PRE / ….. / OBIIT – IN – CHRISTO  / DIE       16

 

S'agiriá de la tomba d'Alamanda d'Aragon de que avèm pas capitat de trobar cap d'informacions pel moment. Podriá èsser en relacion ambe lo linhatge dels senhors d'Aragon près de Carcassona...  

 

P1290720Podèm senhalar qu'aquesta capèla acuèlha tanben una polida estatua d'una Verge a l'Enfant, còpia de l'original de la debuta del sègle 14, conservat dins lo musèu de Galhac.

  

  

  

 

 

 

 

 

 

L'autre ensemble qu'atirarà l'atencion de l'eraldista es la volta de la nau, bastida sus cinc travadas a 21 mètres de nautor.

Aquesta partida de l'edifici foguèt bastida entre 1693 e 1703, jos l'abadiat de Ferdinand Vallot de que podèm contemplar las armas sus la clau de volta de la quatrena travada.

 

   

  P1290696

 

Aqueste abat d'origina picarda èra filh d'Antoine Vallot, senhor de Maignan e Andeville (60), Conselhièr del Rei de França e Primièr mètge de Sa Majestat, e de sa femna Catherine Gayant. Foguèt canonge de la Glèisa de Paris, doctor a la Sorbonne, Conselhièr al Parlament de París. Èra abat de l'abadiá d'Epernay en Champagne en meteis temps que de Sant-Miquèl de Galhac. Son abadiat èra començat en 1670 e s'acabèt abans 1709.

 

Portava "d'azur al cabrion acompanhat en cap de doas estelas e en punta d'un ramelet de garric aglanat, lo tot d'aur". L'escut es aquí dominat per la mitra e la cròça abadialas e environat de dos ramèls. La clau de volta garda de traças de policromia e devinham lo blau del camp de l'escut, lo jaune dels mòbles e dels insignes abadials e la color roja del fond del medalhon.

 

ferdinand-vallot.jpg  Ferdinand Vallot (1693-1703)

 

 

La clau de volta de la tresena travada es ondrada d'un medalhon portant una crotz occitana. Rampèla benlèu l'apartenéncia de l'abadiá al comtat de Tolosa e, mai tard, a la Província de Lengadòc. Pr'aquò, i devèm puslèu veire las armas del capitol de la glèisa Sant Miquèl, tal coma lo balha l'Armorial General de 1696 e qu'èran "de vermelh a la crotz clechada, voidada e pomelada d'aur". 

P1290706.JPG

 

chap-eglise-st-michel-arm-general-1696-vol-15-p19-copie-1.JPG (Arm.Général 1696 Vol 15, p.1903)

 

 


Arribats jos la segonda travada, podèm contemplar una clau de volta representant un solelh, alusion al règne del rei de França Loís lo 14en contemporanèu de la reconstruccion de la volta.

 

P12907082.JPG

Enfin, la primièra travada presenta una clau de volta marcada de la data de 1703, annada que vegèt la fin d'aqueste chantièr.

 

Entre aquestas doas travadas, la sotavòlta del doble cabiron es cargat en son sòm d'un medalhon pro gròs de ceramica pinturada e envernissada, figurant l'escut de la vila de Galhac environat d'una corona vegetala.

 

Aital podèm observar l'escut portant "d'aur a la bordadura denticulada de sable al gal d'azur crestat, becut, membrat e amb de galhas de vermelh, al cap d'azur a tres flordalís d'aur." 



P12907112.JPG 

Son las armas ancianas de la vila de Galhac que podèm veire figuradas ambe una bordadura denchada de sable dins l'Armorial General d'Hozier dins lo volume 14 consacrat a la Província de Lengadòc (p.305)

 

armas-galhac-1696.JPG

 

Aquestas armas son pro diferentas de l'escut actual de la vila que presenta "d'azur al gal d'aur susmontat de tres flordalís del meteis rengadas en cap".

 

vila-de-galhac.jpg


   

Lo gal es l'emblèma de la vila dempuèi lo sègle 13 al mens. S'agís plan evidentament d'un mòble parlant que rampèla lo nom de la vila.   

 

 Sorgas principalas : C.COMPAYRE, "Etudes historiques et documents inédits sur l'Albigeois, le Castrais et l'ancien diocèse de Lavaur", Albi, 1841 ; G.ALHSELL de TOULZA e D. CAZES "L'église abbatiale Saint-Michel de Gaillac", Congrès Archéologique de France, 140ème session, 1982.

 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 81 Tarn
commenter cet article
18 septembre 2012 2 18 /09 /septembre /2012 20:41

mapa-sant-jori.PNG

 

 

 

Sant-Jòri, País Tolosan, Lengadòc.

 

 

 

 

 

 

 

 

Lo vilatge de Sant-Jòri (Saint-Jory, 31), dins la plana de Garona, marcava una primièra etapa sus la rota de Montalban a qualques quilomètres al nòrd de Tolosa. Situit entre las doas grandas forèstes  medievalas de l'Espinassa e de Grand-Sèlva, un castèl i contrarotlava un peatge comtal. Una part de la senhoriá dirècta aparteniá al sègle 12 al linhatge pro rambalhenc dels Berenguièrs, conegut per sos conflictes ambe las autoritats eclesiasticas a prepaus de las nombrosas glèisas qu'avián usurpadas.

 

P1320621.JPG

 

 


A la debuta del sègle 13, aqueste feu passèt a la familha d'Alfaro. D'efièch, en 1209, lo comte Raimond VI balhèt a sa filha naturala Guilhemeta, esposa de son senescal Uc d'Alfaro, las senhoriás de Sant-Jòri e Montlaur. Lor filh, Raimond d'Alfaro, foguèt senescal d'Agenés e baile d'Avinhonet per son oncle Raimond VII. Es el que daissèt dintrar dins lo castèl d'Avinhonet lo comando davalat de Montsegur per tuar los Inquisitors lo 28 de mai de 1242.


Aqueste linhatge s'escantiguèt pels mascles ambe Bertrand d'Alfaro, senhor de Sant-Jòri e Montlaur, que viviá encara en 1301. Es benlèu una de sas filhas que faguèt dintrar per maridatge la senhoriá dins la familha de Nogaret. Los membres d'aquesta familha borgesa tolosana foguèron senhors principals de Sant-Jòri entre 1306 e 1441. Balhèron tanben a la ciutat mantuns Capítols coma Jacme (1366 e 1385), Esteve (1371), un autre Esteve de Nogaret (1435) e Pèire de Nogaret (1440) de que trobam los retraches dins lo manuscrit de las "Annalas de la Vila de Tolosa".

 

Segon aqueste preciós document, Pèire de Nogaret, clavaire de la ciutat portava en 1412 " escartairat als 1 e 4 d'aur al noguièr de sinòple, al cap de vermelh cargat d'una crotz patuda e acorchida d'argent ; als 2 e 3 lausenjat de vermelh e d'armina" coma un autre Pèire de Nogaret (benlèu son filh), Capítol en 1440. Quant a Esteve de Nogaret, Capítol en  1435 portava simplament "d'aur al noguièr de sinòple, al cap de vermelh cargat d'una crotz patuda e acorchida d'argent" .

 

                                          P1330391modif.JPG                                                P1330393modif.JPG

                        Esteve de Nogaret Capitol en 1435                    Pèire de Nogaret Capitol en 1440

 

 

P1330394modif.JPG

                                                                    Pèire de Nogaret, clavaire de la ciutat en 1412

 

La glèisa de Sant-Jòri, tornada bastida entre 1527 e 1596, interessarà en particular l'eraldista per sas pinturas interioras. D'efièch, dins una de sas capèlas, en dessús de scenas biblicas, podèm veire un ensemble de tres listras funeràrias que nos permet de seguir las destinadas de la senhoriá pendent mai d'un sègle.

 

  P1320597.JPGP1320598.JPG



En 1441, Astruga de Cort, veusa d'Esteve de Nogaret vendèt la partida principala del domèni de Sant Jòri a Pèire-Joan de la Garriga de Vilanòva, membre d'una autra familha capitolària atestada dempuèi lo sègle 13 qu'auriá portat primitivament "d'aur al garric de sinòple", puèi a partir del sègle 17 al mens "d'azur al garric terrassat d'aur, la camba cargada d'un creissent d'argent, accompanhat de doas estelas d'aur". 

Sos eiritièrs  se partegèron la senhoriá coma o vesèm dins un acte que ditz "Sapian tous qui lo present escrieut veyran, que l'an que on compta 1466, del mes de septembre, entre nos Pey Ramon de Villanova alias de la Garrigia, Arnault Raymond et Jehan tous tres frayres, filz et heretiers per egualz partz del noble Jehan de Villenova alias de la Garrigua et del voler et consentement de la noble Almanda molhe e relicta deldit Pe Johan nostre mayre...

La filha e eiritièra de l'ainat Pèire-Raimond, Francesa de Garrigia, esposèt vèrs 1489, Odet de Mauriac, filh del senhor de Montlaur. A sa mòrt vèrs 1509 lo domèni dels La Garriga passèt donc als Mauriac.

 

Son las armas d'aquesta familha que trobam representadas sèt còps sus la listra superiora que fa lo torn de la capèla. Los escuts, en forma de medalhas pòrtan "d'azur (?) al leon contornat d'aur acompanhat d'un braç dèstre d'argent tenent doas claus d'aur". Aquesta listra es la mai trabalhada e los escuts son entorats d'un ensemble de fulhatges ornamentals.

 

P1320595.JPG

 

         P1320588.JPG                                        P1320596.JPG

 

Lo linhatge de Mauriac va demorar a Sant-Jòri fins al mièg del sègle 16. Mas entre 1550 e 1560, una familha gascona en plena ascension va, pauc a pauc, aquesir la majoritat de las parts de la senhoriá coma las listras ne'n consèrvan lo remembre. D'efièch, en dejós de l'escut dels Mauriac, podèm observar una listra mens ondrada que pòrta sièis còps l'escut de la familha deu Faur que portava "d'azur a doas faissas d'aur acompanhadas de sièis besants d'argent, 3 en cap e 3 en punta". Aicí, l'escut somat d'un èlm plumat pòrta "d'aur a doas faissas d'azur acompanhadas de sièis tortèls del meteis, 3 en cap e 3 en punta".

 

P1320584.JPG

 

Aviam dejà encontrat aqueste linhatge dins lo vilatge vesin de Bruguièras ont una filha deu Faur aviá esposat Jòri d'Oliva, senhor bastidor del castèl al mièg del sègle 17. La familha deu Faur, originària d'Armanhac s'installèt dins la region tolosana a la fin del sègle 15 e lèu-lèu, contrarotlèt un cèrt nombre de vilatges de la banlèga nòrd-oèst de la ciutat (Pibrac, Sant Jòri, Bruguièras, Bonlòc, Cepet...).

 

A la debuta del sègle 16 se partegèt en doas brancas, l'ainada ambe los domènis dependents de Pibrac e la cabdeta a Sant-Jòri.

 

Aital, trobam Miquèl deu Faur, senhor de Sant-Jòri. Es el qu'espandiguèt lo domèni en crompant la màger part de la cosenhoriá als eiritièrs dels Mauriac, Garriga eca..., dins las annadas 1550. Foguèt jutge-màger de Tolosa, Conselhièr al Grand-Conselh, President del Parlament de Tolosa e cancelièr de Catarina, infanta de Portugal. Esposèt Alienòr de Bernui e faguèt ajustar a son castèl de Sant-Jòri mantuns obratges dessenhats pel grand arquitècte Nicolàs Bachelièr.

 

P1320614.JPG

                           Portal del castèl de Miquèl deu Faur dessenhat per Nicolàs Bachelièr. 

 

Lor filh Pèire deu Faur de Sant-Jòri es conegut per èsser estat un dels esperits mai saberuts de sont temps. Conselhièr al Grand-Conselh en 1558, Mèstre de las Requèstas en 1565, President del Parlament de Tolosa en 1575, moriguèt d'una crisi d'apoplexia en plen parlament pendent que prononciava un arèst lo 18 de mai de 1600. Se pòt encara veire lo buste escultat d'aqueste personatge al Capitòli de Tolosa.

 

Son filh Jacme II, el tanben Conselhièr al Parlament, esposèt en 1599 Clauda de Cardalhac, filha d'Ectòr, senhor de Biola en Carcin. Sa vida s'acabèt tragicament lo 31 de julhet de 1616 dins l'esfondrament de la capèla de las Carmelitas, pròcha de Sant Sarnin, ont Jacme fasiá sa pregària ! Es probablament per el qu'aquesta listra foguèt pinturada.

  

D'efièch, son las armas de sa veusa, Clauda de Cardalhac, que son presentas sus la darrièra listra de la capèla. Moriguèt lo 29 d'agost de 1649 e foguèt enterrada en granda pompa dins la glèisa dels Augustins de Tolosa. Sols son còr e sas entralhas foguèron enterrats al pè de l'autar de la glèisa de Sant Jòri.

 

P1320604.JPG

 

 La forma de l'escut en lausenja es pròpia a las armas femininas. L'associacion de las armas del marit e del paire dins un partit es plan costumièra dins l'eraldica aristocratica. Los cinc escuts pinturats presentan donc un "partit d'azur a doas faissas d'aur acompanhadas de quatre (per sièis) besants d'argent (qu'es de deu Faur) e de vermelh al leon d'argent a l'òrla de tretze besants del meteis (qu'es de Cardalhac)".

 

P1330400modifEs lor filh, lo Capítol Jacme III deu Faur de Sant-Jòri qu'es representat dins las "Annalas de la Vila de Tolosa" per l'annada 1653-1654.

 

 

L'Armorial General de d'Hozier presenta las armas de Jacme Loís deu Faur de Sant-Jòri de Cardalhac de Biole que presentan un escartairat de las doas armas deu Faur e de Cardalhac.

 

                         Dufaur-Cardaillac.JPG  

 

Lo linhatge dels deu Faur conservèt la màger part de la senhoriá fins a la Revolucion Francesa. En 1790, Maria-Gabrièla deu Faur, darrièra representanta d'aquesta branca de la familha moriguèt a l'atge de 78 ans.

 

     

Per acabar, direm qualques mots de las armas municipalas de Sant-Jòri que figuran sus la faciada de l'ostal de comuna e que se pòdon blasonar : "d'aur al creissent de sinòple". Coma sovent per l'eraldica municipala, aquestas armas foguèron impausadas a la comunautat en 1698 pel poder reial representat pel Conselhièr Charles D'Hozier.

 

P1320611.JPG

 

Mai recentament, la comuna a adoptat un lògo d'inspiracion eraldica que utiliza aqueste creissent e l'imatge de la crotz occitana, coma se pòt veire sus las placas de carrièras.

 

P1320624.JPG

 

    

 

 

Sorgas principalas : J.CONTRASTY, "Histoire de Saint-Jory", Tolosa, 1922 ; R.BOURSE e I.DUFIS, "Armorial des Capitouls", 2008 ; C.CAU, "Les Capitouls de Toulouse", Tolosa, 1990 ; Armorial Général d'Hozier vol.XIV, Languedoc p.5. 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 31 Nauta Garona
commenter cet article
5 août 2012 7 05 /08 /août /2012 19:37

 mapa belcastèl

 

 

Bèl-Castèl, Roergue, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dins un article precedent, aviam descobèrt la glèisa parroquiala d'aqueste vilatge (Belcastel, 12) de bòrd d'Avairon, de que lo nom ven d'un bèl castèl datant probablament del sègle 10 e contrarotlant un pont vièlh.

  

château de Belcastèl (11) 

 

I aviam pogut observar lo jasent monumental e l'escut mantuns còps representat del senhor Alzias de Saunhac, personatge important de la primièra mitat del sègle 15.

 

Aviam vist que sas armas se podián blasonar " d'aur al leon (contornat ?) de sable armat e lampassat de vermelh, (la coa pausada en sautor ?), a la bordadura denticulada del meteis ".

 

Son aquestas armas, bresadas d'un lambèl de tres pendents que figuran sus son sagèl apendut sus un acte de 1414. 

 

sagel-d-Alzias-de-Saunhac-1414.JPG

Sagèl d'Alzias de Saunhac (Framond n°180)

  

 La preséncia del lambèl se pòt explicar pel fach qu'en 1414, lo paire d'Alzias, Guilhèm de Saunhac èra pas encara mòrt (+1418) e qu'es el que deviá portar las armas plenas del linhatge, l'usatge eraldic obligant son filh ainat a las bresar en esperant de devenir, a son torn, cap d'arma de la familha. 

P1310985

 

Lo castèl e la senhoriá de Bèl-Castèl èran dintrats dins los domènis de la familha de Saunhac a la generacion precedenta quand lo paire d'Alzias, qu'èra escudièr del comte d'Armanhac-Rodés, los aviá recebut en feu de las mans d'aqueste prince lo 6 de febrièr de 1386.

 

Los comtes de Rodés s'èran impausats aquí al mièg del sègle 13 (1251) en crompant la part de senhoriá de la principala familha de co-senhors : los Bèl-Castèl.

 

Lo linhatge de Bèl-Castèl, mencionat pel primièr còp a l'entorn de 1040 se talhèt son importanta castelaniá dins la vigariá carolingiana de Rinhac al moment de la mudacion feudala. Aital se trobèron al cap d'un domèni plan espandit e figurèron entre lo sègle 11 e lo sègle 13 dins lo cèrcle dels barons mai importants de Roergue.

 

Dins la segonda mitat del sègle 13 çaquelà, la familha de Bèl-Castèl apareis amendrida çò que podriá èsser una consequéncia de la Crosada Albigesa. Pauc a pauc, Raimond de Bèl-Castèl que sembla son representant màger, vend lo còr de las possessions del linhatge (Bèl-Castèl en 1251 e sa part de la senhoriá de Malavila en 1262 al comte de Rodés, mantuns vilatges als Brenguièrs de Bornasèl eca...). Aqueste esfaçament se perseguís duscas a la fin del sègle 14 quand Galhard de Bèl-Castèl vend per 98 florins d'aur a Joan d'Armanhac, comte de Rodés, tot çò que li demorava a Rinhac.   

 

Aquesta familha portava "d'azur al castèl de tres donjons d'argent maçonat de sable" o encara "d'azur a la torre donjonada de tres donjons d'argent, aclarada e maçonada de sable".

 P1310998

D'efièch, podèm observar en dessús de la pòrta d'entrada de la sala del castèl una brava pèira gravada d'un escut presentant una torre.

 

Los tres donjons se devinhan al sòm de l'obratge.

 

Es malaisit de dire se aquesta pèira armoriada data de l'epòca de la familha de Bèl-Castèl, que l'utilisacion de signes eraldics dins la construccion civila  abans 1250 es pro rara en Roergue. L'estile de l'escultura e la forma de l'escut nos daissan dins l'interogacion. Se l'escultura d'aquesta pèira data de l'Edat-Mejana (sègle 14 ?) podriam èsser en preséncia d'armas familialas devengudas armas "territorialas" de la baronia de Bèl-Castèl e emplegadas pels senhors posteriors.

 

 

 

 

 

P1310994.JPG

 

Aqueste primièr escut es plaçat en dessús d'una pòrta ondrada per sa part d'un escut presentant un leon contornat.

 

P1310996.JPG

Tornam trobar aquí las armas de la familha de Saunhac qu'aviam encontradas dins la glèisa.

 

Dos personatges que podrián èsser de vailets o d'escudièrs portant de gònias (vestits emborrats fasent partida de l'arnesc de guèrra que los cavalièrs metián jos l'aubèrc), tenon l'escut de que la punta repausa sus una flordalís.

 

La bordadura denticulada i es absenta e lo leon es figurat contornat e la siá coa fòrma un sautor.

 

Malgrat aquestas pichòtas diferéncias pensam que s'agís ben de las armas dels senhors de Saunhac que tenguèron lo castèl del darrièr quart del sègle 14 fins al sègle 16.

 

 

 Acabarem nòstra visita d'aqueste castèl per una pichòta descripcion arquitecturala d'aqueste edifici remirable que foguèt restaurat e salvat de la roina per l'arquitècte Fernand Pouillon entre 1974 e 1986, annada de sa mòrt.

 

Del costat de l'ataca, lo castèl es isolat del puèch per un valat prigond talhat dins lo ròc e enaigat que se pòt passar per un pont levadís defendut per un castelet e una torre del sègle 15.

 

               P1320079.JPG               P1320070.JPG

                               Lo valat enaigat                                      Lo castelet d'entrada e la torre

 

Puèi dintram dins la cort baissa ont trobam del costat sud los rèstas de la capèla senhoriala dedicada a Sant Jòrdi. Domina una calada davalant cap a una pantarèla e menant atamben a una segonda capèla pre-romanica que servissiá de glèisa parroquiala fins al sègle 15 e ont se pòt encara observar qualques tròces de pinturas del sègle 13.

 

P1320039.JPGP1320041.JPGP1320047.JPG 

 

Enfin, dintram dins la cort nauta per la pòrta armoriada qu'avèm ja estudiada e que permet l'accés a la sala nòbla voltada ont las parets presentan un aparelh apelat en "espinas de peisses" que correspond al biais de bastir del sègle 10. Aquesta partida de l'edifici es senhorejada pel donjon carrat e massiu bastit pels cavalièrs de Saunhac al sègle 15.

 

P1310992.JPGP1320003.JPGP1320035.JPG 

 

 

Sorgas principalas : M.de FRAMOND, Sceaux rouergats du Moyen-Age, AD de l'Aveyron, 1982 ; P.de la MALENE, Parcours roman en Rouergue, Tome 1, ed. du Rouergue, Rodez 2003 ; J.BOUSQUET, Le Rouergue au premier Moyen-Age, Tome 2, SLSAA 1994 ; F.de GOURNAY Le Rouergue au tournant de l’An Mil, SLSAA / Framespa, 2004 ; H.de BARRAU, Documens historiques et généalogiques sur les familles  et les hommes du Rouergue, T.2, 1902 ; L. ESQUIEU Essai d'un armorial quercynois, Paris 1904, reed. Lafitte Reprints 1975.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
26 juillet 2012 4 26 /07 /juillet /2012 14:57

mapa-ibos.PNG

 

 

Ibòs, Bigòrra, Gasconha.

 

 

 

 

 

 

 

 

Lo vilatge d'Ibòs (Ibos, 65) situit a qualques quilomètres a l'oèst de Tarbas fasiá part de las ricas senhoriás dirèctas que los comtes de Bigòrra tenián dins la plana d'Ador. Èra una borgada importanta e plan poblada ambe 220 familhas atestadas en 1311. Los comtes de Bigòrra i tenián una sala. 

Alavètz, aqueste domèni seguèt las destinadas bolegantas del comtat bigordan a partir de la crisi de succession entamenada après la mòrt de la comtessa Peirona en 1251.

 

Fichier:Blason département fr Hautes-Pyrénées.svg 

 

  Armas tradicionalas del comtat de Bigòrra

"d'aur a dos leons laupardats de vermelh

armats e lampassats d'azur"

(imatge wikipedia)

 

 

Nascuda en 1186, Peirona èra l'eiritièra de la vièlha dinastia dels comtes de Bigòrra (atestada dempuèi la debuta del sègle 10) tombada mantuns còps en conolha e relevada successivament pels linhatges de Fois, de Bearn, de Marsan e enfin de Comenges a la fin del sègle 12. Atal, Peirona èra filha del comte Bernad IV de Comenges e d'Estevena de Bigòrra. Sa pausicion d'eiritièra d'un domèni important al mièg de la zòna pirenenca atirèt las cobesenças e la menèt a èsser maridada cinc còps, çò que compliquèt grevament los affars de sa succession.

 

Foguèt maridada a dotze ans ambe Gaston VI de Montcada, vescomte de Bearn que moriguèt en 1214. Puèi ambe Nuño-Sancho, cosin de Pèire II d'Aragon. Mas a fòrça de manòbras diplomaticas e ambe lo sosten dels prelats gascons, Simon de Montfòrt, alara mèstre del comtat de Tolosa, faguèt anullar aquesta union e la maridèt de fòrça ambe son filh Gui de Montfòrt lo 6 de novembre de 1216. Obtenguèt pas çaquelà la somission de tot lo comtat bigordan, coma nos ditz la "Canso".


"E'l coms [de Montfòrt] venc en Bigorra, on a'l filh molherat ;

E donec li la terra, mas no tot lo comtat

Que de la part del Gave li an si escornat  

Que del castel de Lorda no receup poestat."

(Canso XXVI laissa 180)

 

Maridatge 4 BM Angers ms0379 f153 mi 13ème

Maridatge al sègle 13 (BM Angers ms0379 f°153)

 
Cal dire que Peirona aviá de per abans signat un tractat d'aligança ambe lo novèl vescomte de Bearn, Guilhèm-Raimon de Montcada, fraire de son primièr marit. Aqueste e Nuño-Sancho, lo segond marit forabandit, s'aliguèron doncas e se clavèron dins lo poissant castèl de Lorda, interdisent l'accès del sud del comtat als Francimands en resistent al sètge menat per Simon de Montfòrt pendent l'ivèrn de 1216.

 

De l'union de Peirona e de Gui de Montfòrt (que foguèt tuat al sètge de Tolosa lo 20 de julhet de 1220) nasquèron çaquelà doas dròllas. L'ainada, Aliç, se maridèt ambe Jordan III de Chabanès. Aquesta aligança londanha en tèrras lemosinas es probablament a raprochar ambe lo cinquen maridatge en 1228 de sa maire Peirona ambe Boson de Mathan, membre d'un linhatge parent ambe los senhors de Chabanès. Aliç e Jordan agèron a lor torn tres enfants Esquivat, Jordan e Laura.

 

Segon lo testament de sa grand-maire Peirona, Esquivat devenguèt comte de Bigòrra en 1251. Es aital qu'es nomenat dins lo Ròtle d'armas Bigòt presentant los escuts dels cavalièrs que prenguèron part a la cavalcada del comte d'Anjou en Hainaut en 1254. Lo blasonament en lenga picarda ditz :

 

Li Quens de Bigorre

 

"L'escut d'or a II lions de gueules passans coronés d'argent" de Limoxin.

 

 

P1320456.JPG

 

Aquestas armas dels senhors de Chabanès devenguèron aital las armariás tradicionalas de Bigòrra que foguèron utilizadas dins los sègles seguents e fins ara.

Aquesta succession als depends dels bearneses menèt a una guèrra entre Esquivat e Gaston VII de Moncada dins las annadas 1254-1256. Ibòs, qu'èra situit a la termièra entre los dos territòris patiguèt d'aqueste conflicte.


Lo testament de Peirona precisava que se Esquivat morissiá sens enfant, lo comtat aniriá a Matha, darrièra filha que la comtessa aviá aguda de Boson de Mathan. Aquesta filha esposèt Gaston VII de Montcada, vescomte de Bearn e agèron amassa una filha sonada Constància.

 

Quand Esquivat moriguèt sens descendéncia en 1283, designèt sa sòrre Laura coma eiritièra, contradisent atal las volontats de sa grand-maire. Los Bearneses reagiguèron sul pic e Gaston VII, veus de Matha, menèt sa filha Constància a Tarba per recebre l'omenatge de la noblèssa bigordana lo 1èr de setembre de 1283. De son costat, Laura de Chabanès faguèt omenatge del comtat al rei d'Anglatèrra que lo metèt jos sequèstre.

Aquesta situacion èra dejà atal plan embolhada quand quatre autres pretendents se presentèron per la succession.

 

Demèst aqueles se trobava una concurrenta de talha : Joana de Navarra, femna del redobtable rei de França Philippe le Bel. Aquesta se disiá legatària d'un pretendut drech de sobeiranetat sul comtat que la glèisa del Puèi-de-Velai aviá recebut del comte Bernad III en 1062 ! Èra pro per que son reial marit joguèt lo torn de fòrça de metre a son torn lo comtat jos sequèstre e de ne prene possession, al nom de sa femna. Los autres pretendents foguèron debotats sus òrdre del rei de França pel Parlament de París !

 

A la mòrt de Joana, lor filh Louis le Hutin prenguèt lo títol de rei de Navarra e comte de Bigòrra. Quand succedèt a son paire sul tròn de França en 1314, son fraire cabdèt, lo futur Charles le Bel agèt lo comtat de Bigòrra en apanatge. Atal, lo comtat dintrèt dins los domènis capecians e demorèt jos sequèstre fins a 1360. 
 

En 1342, Philippe VI de Valois, rei de França e regent del comtat de Bigòrra, fondèt una collegiala dins la glèisa parroquiala d'Ibòs. Podèm pensar que foguèt un mejan per el d'afortir l'autoritat reiala encara fragila dins lo país e de s'assegurar un relai eclesiastic fàcia a l'avescat de Tarba tengut per l'aristocracia locala jutjada pauc segura. 
Un collègi d'un quinzenat de canonges s'installèt donc aquí e se metèt jos la règla de Sant Augustin. La collegiala foguèt alara plaçada al cap d'un archipreirat cobrent un grand airal a l'oèst del diocèsi. D'òbras plan importantas foguèron lançadas e durèron tota la segonda mitat del sègle 14, balhant a la collegiala d'Ibòs aqueste aire de fortalesa engravada al mièg de la plana, que podèm observar d'uèi.

P1310546.JPG
 
 D'efièch, l'edifici es fortificat ambe un campanal e una absida bastits coma de torres de deféncia, una nau e de contra-fòrts prevesits de fenestrons defensius. Cal dire que Bigòrra coneguèt a partir de 1360 totes los malastres ligats a la Guèrra de Cent ans. Coma l'avèm dejà mencionat, Ibòs fasiá tanben fàcia al vescomtat de Bearn puslèu ostil als capecians e entreteniá de relacions conflictualas ambe lo vilatge bearnés vesin de Pontac, en particular per rapòrt als dreches de pasturas sul platèu de Gèr.  

 

La clau de volta de l'absida consèrva lo remembre d'aquesta fondacion reiala. Un personatge portant l'aumussa dels canonges e que podriá representar Sant Laurenç, es entorat per dos escuts penjats pel guinsal e pinturats.

 

P1310525 bona

 

 

Lo primièr pòrta un "escartairat d'azur a doas faissas acorcidas d'argent (o d'aur) e de sinòple (o puslèu d'aur ?) plen, a la crotz d'aur brocanta sus l'escartairat". Aquestas armas son pas sens nos rampelar las armariás comunalas de la vila d'Ibòs de que parlarem mai bais.

 

Lo segond escut pòrta las armas dels reis de França "d'azur semenat de flordalisses d'aur", que portava lo fondator de la collegiala.

 

Sus las claus de volta de la nau trobam encara dos escuts e una crotz grega. Un dels escuts sembla pas portar d'armas vertadièras e i podèm sonque remarcar una bordadura joslinhada. Aqueste escut èra benlèu ancianament pinturat. 

 

P1310528.JPG P1310530.JPG

 

Lo segond pòrta çò que sembla èsser las armas de la vila d'Ibòs, benlèu dins una version anciana. D'efièch, Ibòs pòrta las armas seguentas : " Escartairat als 1 e 4, d'azur a la letra i majuscula d'aur, als 2 e 3 de vermelh a la letra i majuscula d'aur, a la crotz d'aur brocanta sus l'escartairat". Aicí, las colors figuran pas sus l'escut e a l'escartairat es ajustada una bordadura, çaquelà, fa pas de dobte que s'agís de las meteissas armas. Seriá donc un testimòni pro ancian d'aquestas armas municipalas.   

 

P1310534.JPG

 

Sabèm que la comunautat d'Ibòs utilizava un sagèl tre 1311. Aqueste sagèl figurava sul tractat de patz "sober lo tribalh e guerre qui ere enter los homes soberdits de Pontag de une part, eus homes d'Ivos d'autre part" signat "en presentie deu soberdit mosenher lo senescauc de Begorre" coma l'indica la carta redigida en gascon medieval.  Aqueste conflicte ambe lo vilatge bearnés vesin, que tocava mai que mai los dreches de pastura sul Platèu de Ger, datava benlèu de la guèrra de 1254-1256 entre Esquivat de Bigòrra e lo vescomte de Bearn. Malurosament, aqueste sagèl es pas estat conservat e sabèm pas se presentava una figuracion eraldica.

 

 

D'uèi, las armas de la vila son presentas al fronton de l'ostal de comuna e sul monument dels mòrts de las doas Guèrras Mondialas.

 

P1310507.JPG P1310516.JPG

 

         P1310509.JPG               P1310517.JPG

 

A l'ora d'ara, la comuna utiliza encara aqueste simbòl eraldic per sa comunicacion.

 

                   P1310519.JPG   P1310520

 

Sorgas principalas : C.Higounet, Le comté de Comminges de ses origines à son annexion à la couronne, Privat 1949, reed. L’Adret 1984 ; M.Berthe, Le comté de Bigorre un milieu rural au bas Moyen-Âge, SEVPEN, 1976 ; M. Roquebert, L’épopée cathare T.3 Le lys et la croix, Privat 1986 ; P. Lorber, Traité de paix signé entre les communauté d’Ibos et de Pontacq (1311), in VIe congrès de l'Union historique et archéologique du sud-ouest, Tarbes 1914, p.188 ; B. e J.J. Fénié, Toponymie gasconne, ed.Sud Ouest, 1992.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 65 Nauts Pirenèus
commenter cet article
1 juin 2012 5 01 /06 /juin /2012 18:58

 

mapa olemps

 

 

Olemps, Roergue, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

Lo castèl "galhard", foguèt fondat pels comtes de Rodés dins lo barri de La Molina (La Mouline), al pè de Rodés (actuala comuna d'Olemps, 12). Aqueste castelhon susvelhava lo pont que permetiá a la rota de Tolosa de traversar Avairon abans de pujar cap a la ciutat rodanesa. Demòra pas res de l'edifici medieval mencionat tre lo sègle 12. A partir de la fin del sègle 14, aqueste ostalàs apartenguèt a mantunas familhas nòblas successivas.

 
P1260641.JPG

 

Lo sègle 17 vegèt l'arribada a Castèlgalhard de la familha de Bessuèjols. Aqueste linhatge important, conegut dempuèi la primièra mitat del sègle 11, teniá son castèl principal e la senhoriá de Gabriac en feu dels barons de Calmont d'Òlt dempuèi l'Edat Mejana. Son eles qu'entreprenguèron de tornar bastir l'edifici dins un estile Renaissença que se pòt encara observar a l'ora d'ara. Aparentament, la màger part de las òbras foguèron entamenadas a partir de 1641. Lo bastiment central, largament esclairat per de fenèstras a travèrsas foguèt flancat d'un colombièr e d'una torre circulària.

 

P1260644.JPG
 

En 1720, la muralha vièlha foguèt traucada per bastir un portal bèl per far l'entrada del domèni. Son arc foguèt alara ondrat de l'escut de familha, dominat per una corona. Presenta las armas dels senhors de Bessuèjols que portavan "d'argent a l'arbre terrassat de sinòple acostat de dos leons afrontats de vermelh".     

          P1260637.JPG                         P1260640.JPG

P1260639.JPG

 

bessuèjols

 

Sorgas : G.Astorg, "Châteaux et personnages du Ruthénois", 2011 e P.de la Malène, "Parcours roman en Rouergue" T.1, Ed.du Rouergue, 2003.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
30 mai 2012 3 30 /05 /mai /2012 22:06

Lo siti de Boason (Bozouls, 12) es remirable a mai d'un títol. Lo còr del vilatge, eiritièr d'un oppidum, es embarat dins una cingla del rieu Dordon que talhèt dins lo calcari del Causse Comtal un bauç impressionant. Fòrt ben situit al caireforc de mantunas rotas importantas, religant Rodés a Espaliu o encara Severac e Concas, atirèt de bona ora l'atencion dels comtes de Rodés que i placèron un peatge e i bastiguèron un castèl tre lo sègle 12.

P1240686.JPG

La glèisa Santa-Fausta foguèt lo sèti d'un priorat dependent de l'abadiá Sant-Victor de Marselha abans de devenir la possession del capítol de la catedrala de Rodés a partir de la segonda mitat del sègle 12.


P1240690.JPG 

L'edifici a gardat d'aquesta epòca son caractèr romanic present dins la màger part del sanctuari. Lo periòde gotic vegèt la construccion del campanal e de mantunas capèlas plaçadas del costat sud de la nau. Dins una d'aquestas capèlas trobam una clau de volta ondrada d'un quadrilòbe e d'un escut que pòrta "de ... a dos aucèls afrontats de ... tenent pels bècs una garba de ..." . Aquestas armas son pas estadas identificadas ambe precision. Pr'aquò, las podèm raprochar de las figurant sul sagèl d'Olric de Granòlas, bachelièr en leis, apendut a una quitança al tresaurièr de Roergue datada de Vilafranca de Roergue, lo 20 d'abrial de 1345. Aqueste sagèl redond de cera roja pòrta un escut " a la garba acostada de dos aucèls e acompanhada de doas estelas en cap" (Framond n°353).

                      P1240722.JPG    P1240734.JPG

 

Plan mai tard, al sègle 19, la glèisa Santa-Fausta foguèt adobada e prevesida de veirials. Un d'aquestes garda lo sovenir del pontificat del Papa Piu IX, entre 1846 e 1878. D'efièch presenta l'escut d'aqueste pontife sobeiran que portava "escartairat als 1 e 4 d'azur al leon coronat d'aur e als 2  e 3 d'argent a doas bendas de vermelh".

                       P1240729.JPG   P1240728.JPG

Coma sovent, los esmauts son pas estats respectats pels artesans veirièrs e l'escut se legís aicí "escartairat als 1 e 4 de vermelh al leon coronat d'aur e als 2  e 3 d'azur a doas bendas d'argent". Çaquelà, los emblèmas pontificals (mitra papala e claus de Sant Pèire) son aicí per confirmar aquesta identificacion.


P1240720
   Sorgas : P.de la Malène, "Parcours romans en Rouergue" T.1, Ed. du Rouergue, 2003 ; M.de Framond, "Sceaux rouergats du Moyen Age", Editions Françaises d'Arts Graphiques, 1982.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article