Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog

Presentacion

  • : ERALDICA OCCITANA
  • ERALDICA OCCITANA
  • : Aqueste blòg a per tòca d'estudiar e de presentar l'istòria e lo patrimòni eraldic occitan. L'espaci estudiat s'espandis sus l'ensemble del domeni de la lenga d'òc de l'Auvernha als Pirenèus e de l'Ocean Atlantic als Alps. L'epòca privilegiada es l'Edat-Mejana (12en-15en sègles) sens, çaquelà, daissar los sègles seguents dins l'ombra. JONHÈTZ-NOS e participatz al projècte !
  • Contact

Recèrca

18 mars 2012 7 18 /03 /mars /2012 18:28

Lo celèbre e majestuós ostal de comuna de la vila de Tolosa (Toulouse, 31) pòrta encara un fum de testimònis eraldics de l'epòca ont los Capítols bailejavan la ciutat. 
 P1270852 

La faciada oèst del Capitòli foguèt bastida a partir d'agost 1750 suls plans de l'arquitècte Guilhèm Cap-mas (Guillaume Cammas). Las grandas fenèstras del primièr estage foguèron alara  prevesidas de balcons en fèrre-fabregat ont los Capítols prenguèron la costuma, entre 1751 e 1770, de far representar loras armas sus d'escuçons colorats. Aital, cada annada, los uèch cònsols fasián fargar, pel mèstre-fabre Bernad Ortet (Bernard Ortet), lors escuts qu'èran acrancats dos per dos a las grasilhas dels balcons. En tot, son al mens 144 escuçons que foguèron fargats pendent aqueste brieu. Lo bastiment comprenent pas qu'un pauc mai de vint balcons, la costuma foguèt presa de remplaçar, a flor e a mesura, los escuçons mai vièlhs per los dels novèls Capítols nomenats. Los escuçons retirats èran alara estremats dins lo galatàs del bastiment, oblidats de totes...

 

 

Aital, quand lo 10 d'agost de 1793, los revolucionaris metèron a execucion l'arrèst dels comissaris de la Convencion, ordonant la destruccion de tota representacion eraldica coma signe ufanós de l'Ancian Regime, los escuçons en plaça foguèron segurament destrusits mas pas los qu'èran estats depausats al trast, es a dire, los mai ancians. En 1827, pendent la Restauracion e jol regne del rei de França Charles X, 35 escuçons retrobats èran tornats acrancats als balcons. Malurosament, foguèron alara integralament daurats e perdèron totes los esmauts d'origina. En mai d'aquò, foguèron plaçats sens téner compte de l'identitat de lors proprietaris ni mai de la cronologia de lor capitolat.

Enfin, en 1988, totes aquestes vièlhs escuçons foguèron desplaçats dins las colleccions del musèu Paul Dupuy e remplaçats suls balcons per de còpias que permetèron de poder tornar contemplar las colors de las armas d'origina quand èran estadas identificadas. Pr'aquò, coma o veirem, podèm senhalar qualques errors o variantas presentas sus aquestes escuts. D'unas armas demòran encara anonimas e lors esmauts son donc a prendre ambe prudéncia. 

 

Presentam aicí aquestes 35 escuçons que nos fan descobrir l'eraldica de la noblèssa capitolària de la segonda mitat del sègle 18. Los escuts son numerotats e presentats per rapòrt a lora situacion sus l'edifici. Començarem pels escuçons de la faciada oèst en partent de la carrièra del pes de l'òli al sud fins a la carrièra Lafaieta abans d'acabar ambe los tres escuçons presents sul balcon èst qu'agacha la cort d'Enric IV.

 

Sus la faciada oèst, a cada balcon, los escuçons son plaçats dos per dos, dominats per una crotz de Tolosa. Tres balcons son ondrats d'un escuçon a las armas de la vila e enfin, lo balcon central es desprovesit de tot escuçon.

 

escuts-faciada-oest--50-.JPG  1èr balcon

 

los escuçons n°1 e 2 pòrtan las meteissas armas :

 

escuts faciada oèst (58) 

  "d'aur al cabrion d'azur acompanhat de tres mosquetaduras d'armina "

 

Son las armas de Josèp Chauson de Lacomba (Joseph Chauson de Lacombe), escudièr, conselhièr del rei e comissari de las guèrras, Capítol del barri Sant-Sarnin en 1751.

 

  







2nd balcon
 

 

Aqueste balcon es ondrat d'un sol escut presentant las armas de la vila de Tolosa "de vermelh a la crotz clechada, vuidada e pometada de dotze pèças d’aur, encerclada e montada sus un aste del meteis pausat en pal adestrat d’un castèl donjonat de tres torres e senestrada d’una basilica de tres cloquièrs, lo tot d’argent maçonat de sable ; a l’anhèl pascal tanben d’argent, lo cap nimbat e contornat brocant sul tot ; al cap cordurat d’azur semenat de flordalís tanben d’aur"

 

escuts-faciada-oest--56-.JPG

   

3en balcon 

 

escuçon n°3 :

 

escuts-faciada-oest--55-.JPG

 

"d'argent al cabrion de vermelh acompanhat de tres cauquilhas d'aur"

 

  Aquestas armas son pas estadas identificadas.

 

  










 
    

escuçon n°4 :

 

escuts-faciada-oest--54-.JPG

 

 

"d'argent a l'arbre terrassat de sinòple acostat de dos ròcs de sable, a la benda de vermelh brocanta"

 

  L'arbre en question podriá èsser un pin. Avèm pas pogut identificar aqueste escut.

 

 








4en balcon
 

 

escuçon n°5 :

 

escuts-faciada-oest--52-.JPG 

 

"Escartairat als 1 e 4 d'azur a l'aucèl coronat d'argent acompanhat de doas estelas d'aur ; als 2 e 3 contra-escartairat d'argent e de vermelh (a la crotz en fielet d'aur brocanta)"

 

 

  Aquestas armas son pas identificadas.

 

  







escuçon n°6 :

 

escuts-faciada-oest--51-.JPG

 

 

"d'azur a un gal d'argent crestat e barbat de vermelh, pausat sus una cleda d'aur e agachant un solelh d'aur eissent del canton dèstre del cap"

 

 S'agís de las armas parlantas de Josèp de Galhard (Joseph de Gailhard), cosenhor de Montgalhard, cavalièr, conselhièr e advocat general del rei a la tresaurariá de Tolosa. Foguèt Capítol titulari de La Dalbada en 1736, 1737, 1738, 1740, 1742, 1752 e 1756. 

  





   

5en balcon

 

escuçon n°7 :

 

escuts-faciada-oest--49-.JPG

 

"Escartairat, als 1 e 4, d'azur a una tor d'argent maçonada e aclarada de sable ; als 2 e 3 d'aur a una ancora de sable pausada en pal sus una mar de sinòple"

 

Trobam aquí l'escut de Miquèl de Portet (Michel de Portet), senhor de Bèl-lòc, escudièr, Capítol del quartièr Sant-Pèire en 1755.

 

 







escuçon n°8 :

 

escuts-faciada-oest--48-.JPG

 

 

"d'azur a tres arpas d'aur"

 

Son las armas de Francés-Raimond David de Baudriga (François-Raymond David de Beaudrigue), escudièr, Capítol titulari de la Daurada de 1747 a 1751, en 1755 e de 1759 a 1765. Es el que menèt, entre 1761 e 1762, l'enquista de l'affar Calàs rendut celèbre per l'engatjament de Voltaire. Per aver condemnat Joan Calàs a mòrt sens vertadièras pròvas, foguèt destituit de son capitolat après la revision del procès en 1765. Èra descendent d'una familha de drapièrs originària de Carcassona. Aquestas armas fan referéncia segurament a l'arpa de David. 

 

 


6en balcon

 

I podèm observar un escut solet a las armas de la vila de Tolosa.

 

escuts-faciada-oest--46-.JPG

7en balcon

 

escuçon n°9 :

 

escuts-faciada-oest--45-.JPG

 

 

"de vermelh al cabrion d'aur acompanhat de tres besants d'argent"

 

Son las armas d'Andrieu de Tortèl (André de Tourtel), advocat, baron de Sant-Anhan, senhor de Gramont e de Bèlregard, Capítol del Pont-Vièlh en 1751.

  









escuçon n°10 :

 

escuts-faciada-oest--44-.JPG

 

 

"d'azur al cabrion d'aur, acompanhat en punta de tres creissents d'argent pausats en pal ; al cap d'argent cargat de tres ròsas de vermelh"

 

Aqueste escut pòrta las armas de Pèire-Guilhèm de Colonsac (Pierre-Guillaume de Couloussac), advocat, Capítol de la Daurada en 1751.

  







8en balcon

 

escuçon n°11 :

 

escuts-faciada-oest--42-.JPG

 

 

"arminat d'aur a la tor d'argent maçonada e aclarada de sable"

 

 

  Aquestas armas son pas estadas identificadas.

  









escuçon n°12 :

 

escuts-faciada-oest--41-.JPG

 

"d'aur al cabrion de vermelh acompanhat en cap de doas estelas del meteis e en punta d'un cap de maure al natural"

 

 

S'agís de las armas de Joan de Cimòrra (Jean de Simorre) nascut en 1688, senhor de Lordas, advocat al Parlament, subdelegat de l'Intendent de Lengadòc al diocèsi de Mirapeis e Capítol del quartièr Sant-Bertomieu en 1750. Moriguèt a Mirapeis, ont teniá un ostalàs, a l'atge de 93 ans, en 1781.

 

Segon las sorgas, lo cabrion pòt èsser alisat e las estelas d'azur.

 

9en balcon

 

escuçon n°13 :

 

escuts-faciada-oest--38-.JPG

 

 "Copat de vermelh a doas ròsas d'aur ambe d'azur a una ròsa tanben d'aur, a la faissa del meteis brocant sus la particion e cargada d'una sèrp ondada en faissa al natural"

 

  Aquestas armas non encara identificadas devon èsser las del Capítol Godefroy (N.?) de l'annada 1747 que portava d'après lo "Grand Armorial de France" de Jougla de Morenas (n°17728) :

 

"d'argent a la faissa d'azur cargada d'una sèrp d'aur ondada en faissa, acompanhada de tres ròsas de vermelh tijadas e fuelhadas de sinòple"

    P1270850.JPG

   

 

 

Son aquestas armas qu'apareisson dins l'Armorial dels Capítols de Brousse e Dufis al n°496.

  













escuçon n°14 :

 

escuts-faciada-oest--37-.JPG

 

 

"d'azur a tres ròdas de Santa Catarina al cap cordurat de vermelh cargat d'un creissent d'argent acostat de doas estelas d'aur"

 

Escut apartenent a Enric Rolland (Henry Rolland), senhor de Sant-Roman, cosenhor de Montesquieu, Basièja e Montgalhard, escudièr, Capítol de la Dalbada en 1755.

 

 






10en balcon

 

escuçon n°15 :

 

escuts-faciada-oest--34-.JPG 

 

"d'argent a un ostal de vermelh sus un mont de sable, al cap d'azur cargat de tres caps de leons lengats de vermelh naissent del camp d'argent"

 

Es l'escut de Pèire-Joan-Francés Amblard (Pierre-Jean-François Amblard), doctor e advocat al Parlament, Capítol de Sant-Estève en 1752 e 1759, capolièr del Consistòri en 1759. Après son maridatge ambe Isabèl Rolland, portava de costuma aquestas armas escartairadas  de las de sa femna "d'aur a una faissa ondada de vermelh acompanhada en cap de doas ròdas d'azur e en punta d'un tortèl del meteis".

 Dispausam de mantuns blasonaments o  representacions d'aquestas armas ont trobam tanben tres caps d'aucèls aracats en plaça dels caps de leons.

 

  escuçon n°16 :

 

escuts-faciada-oest--33-.JPG

 

 

 "d'azur a doas espasas d'argent garnidas d'aur pausadas en sautor, las puntas en naut, acompanhadas en cap d'un vòl d'aur, en punta d'un creissent d'argent, al flanc dèstra d'una man de vermelh e al flanc senèstra d'una man de sinòple"

 

Aquestas armas son las de Carles Lagana (Charles Lagane), advocat, Procuraire del rei en la vila, Senescal e Presidial de Tolosa, Capítol de Sant-Estève en 1753. Moriguèt en 1789 e balhèt per testament la soma de 50 000 francs a la vila de Tolosa per alimentar los grifols publics ambe d'aigas de Garona, puras e sanas. Una placa de marbre gravada sul Castèl d'Aiga, rampèla aquesta donacion. 

 Carles-Lagana-1753.JPG

 

 

 

 

 

 

Lo retrach d'aqueste personatge apareis dins la Cronica 423 (1752-1753) del libre 11 de las Annalas de la Vila de Tolosa (AMT BB 283) ont los Capítols avián presa la costuma de se far representar dempuèi la mitat del sègle 14.

 

D'autras sorgas (Jougla de Morenas, Roschach, Brémond) li balhan per armas "d'azur a doas espasas d'argent en sautor acompanhadas en cap d'un vòl d'aur e dins los autres cantons d'una man al natural".

 

 

11en balcon

 

Es lo balcon central de la faciada que pòrta pas d'escuçon sus sas grasilhas.

   

12en balcon

 

escuçon n°17 :

 

escuts-faciada-oest--30-.JPG

 

 

  "escartairat als 1 e 4 d'azur al leon d'aur al cap cordurat de vermelh cargat de tres estelas d'aur, als 2 e 3 d'argent a tres ròcs de sable pausats en faissa, al cap de vermelh cargat de tres estelas d'aur"

 

 

 

  Aquestas armas son pas estadas identificadas.

  






escuçon n°18 :

 

escuts-faciada-oest--29-.JPG

 

 

"escartairat als 1 e 4 d'azur al cabrion d'aur acompanhat de tres besants d'argent , al cap d'argent (pinturat aquí en azur) cargat d'un laurièr de sinòple ; als 2 e 3 de sable al leon d'aur somat de tres estelas del meteis"

 

Son las armas de Loís Daurièrs (Louis Dauriers), advocat al Parlament, Capítol de Sant-Sarnin en 1755 e 1760, capolièr del Consistòri en 1760.

 






13en balcon

 

escuçon n°19 :

 

escuts-faciada-oest--26-.JPG

 

 

"d'azur a tres espasas d'argent garnidas d'aur pausadas en pal, la punta en bas, entrelaçadas de doas espasas del meteis garnidas d'aur pausadas en faissa, la primièra punta a senèstre e la segonda ambe la punta a dèstre"

 

 

  Escut non identificat.

 






escuçon n°20 :

 

escuts-faciada-oest--25-.JPG

 

"d'argent al leon contornat de vermelh tenent un escuçon al cap d'azur al solelh eissent del canton dèstra"

 

 

  Armas non identificadas. L'objècte tengut per l'animal pòt èsser tanben un còr. 

 

 







14en balcon

 

escuçon n°21 :

 

escuts-faciada-oest--23-.JPG

 

  "d'aur al cabrion de vermelh cargat de cinc ròcs de sable, acompanhat en punta d'un arbre terrassat de sinòple e en cap de dos ramèls florits d'argent eissents del cabrion e susmontats d'una estela de vermelh en cap"

 

 

 

Aquestas armas, non identificadas serián benlèu a raprochar de las d'Amanç de Pratvièlh, Capítol en 1775 e 1778, que portava "de vermelh al cabrion d'aur somat d'una estela d'argent, acompanhat de tres flors tijadas e fuelhadas d'aur".

 

 


escuçon n°22 :

 

escuts-faciada-oest--22-.JPG

 

 

  "d'azur a l'enclutge d'aur, al braç dèstre de carnacion eissent d'una nivola d'argent al canton senèstre e tustant sus l'enclutge ambe un martèl d'argent"

 

Son las armas de Joan-Antòni Fabrin (Jean-Antoine Fabry), advocat e escudièr, Capítol de Sant-Estève en 1738 e 1751, capolièr del Consistòri en 1751.

 

 D'unes blasonaments mencionan pas la nivola d'argent del canton senèstre.

 

 




15en balcon

 

escuçon n°23 :

 

escuts-faciada-oest--20--copie-1.JPG

 

  "d'argent al leon passant de vermelh, brocant sul pè d'un arbre terrassat de sinople; al cap d'azur cargat de tres estelas d'aur"

 

Es l'escut de Bernad La Pomarèda de La Vigariá (Bernard Lapomarède de Laviguerie), advocat, Capítol de Sant-Sarnin en 1741 e 1752. Dins una gravadura de 1752, aquestas armas son figuradas sens lo cap cargat d'estelas.

 

 







escuçon n°24 :

 

escuts faciada oèst (19)

 

 

"d'azur a la torre d'argent maçonada e aclarada de sable"

 

Son las armas de Joan-Francés Lafua (Jean-François Lafue), advocat, senhor d'Ausàs, Capítol de La Pèira en 1755, capolièr del Consistòri de 1762 a 1764. Aqueste borgés aparteniá a una familha d'origina comengesa, coneguda a Seps dempuèi la mitat del sègle 17, e teniá una part de sa fortuna de la fabrica de faiença qu'aviá creada a Marinhac-Las Pèiras (31) en 1737.

 

 D'unes blasonaments ajustan a aquestas armas una croseta d'argent en punta.

 

 

16en balcon

 

escuçons n°25 e 26 :

 

escuts-faciada-oest--17-.JPG

 

Tornam trobar aicí en dos exemplaris l'escut a las armas del Capítol Josèp Chauson de Lacomba qu'aviam encontradas suls dos primièrs escussons de la faciada. Aqueste personatge foguèt pas qu'un còp nomenat Capítol e la preséncia de quatre escussons a sas armas pròva que cada magistrat podiá far representar mantuns còps son escut sul bastiment.

 








17en balcon

 

Aquesta grasilha pòrta un escut a las armas de la vila.

 

escuts-faciada-oest--14-.JPG

  18en balcon

 

escuçon n°27 :

 

escuts-faciada-oest--13-.JPG

 

"de vermelh a tres flors (ulhets) tijadas e fuelhadas d'aur"

 

Son las armas de Pèire Pratvièlh (Pierre Pratvièl), notari, advocat al Parlament, Capítol del Pont-Vièlh en 1752.

 

 









escuçon n°28 :

   escuts faciada oèst (12)

 

"d'argent a l'arbre terrassat de sinople"

 

Armas non identificadas.

 












19en balcon

  

escuçon n°29 :

 

escuts-faciada-oest--10-.JPG

 

"d'aur al tilhòl de sinòple nevós d'argent, terrassat del meteis, somat de doas tèstas d'Eòle de carnacion eissentas dels dos cantons de l'escut, dins de nivolas d'argent e bufant sus l'arbre"

 

 

Aquestas armas pro originalas, a l'estetica classica plan marcada del sègle 18, apartenián a Joan-Claudi de Tilhòl (Jean-Claude de Tilhol), advocat al Parlament, Capítol de Sant-Estève en 1750, 1754, 1755 e 1756.

 

 

 

 

 

 

   

escuçon n°30 :

 

 escuts-faciada-oest--9-.JPG

 

"d'azur al cabrion d'argent al lebrièr passant en punta de vermelh"

 

Son las armas de Joan-Antòni de Lapeiriá (Jean-Antoine de Lapeyrie), baron de Salissinhac, escudièr, Capítol de la Pèira en 1751. Sa familha èra originària de la vila de Lombés.

  








20en balcon

 

escuçon n°31 :

 

escuts-faciada-oest--4-.JPG

 

 

"d'argent al cabrion de vermelh, somat d'un creissent d'azur e acompanhat en cap de doas estelas d'aur e en punta d'un arbre terrassat de sinòple"

 

Aqueste escut presenta las armas de Pèire Labona (Pierre Labonne), senhor d'Escabilhon, escudièr, Capítol de Sant-Bertomieu en 1752. Son atestacion de noblessa, conservada al Musèu Paul Dupuy menciona lo blasonament "d'aur al cabrion de vermelh acompanhat en cap d'un creissent e de doas estelas, pausats 1 e 2, lo tot del meteis (vermelh), e en punta d'un arbre terrassat de sinòple".

  


escuçon n°32 :

 

escuts-faciada-oest--3-.JPG

 

 

"d'azur a l'anhèl pascal d'argent, tenent una crotz a la bandièra d'aur ; al cap d'aur cargat de tres estelas d'argent"

 

Son las armas de Joan-Baptista Borrèl (Jean-Baptiste Borrel), borgés, Capítol de la Pèira en 1752.

  









Balcon de la Sala dels Illustres, dominant la cort Enric IV sus la faciada èst.

 

Aquestes tres escuçons son pas del meteis modèl que los precedents coma se pòt observar çai-jos. Podèm veire donc, d'esquèrra a drecha :


escuçon n°33 :
  

Peire-Jolian.JPG

"d'argent al cabrion de vermelh, acompanhat de tres estelas d'azur  ; al cap d'azur cargat d'un creissent d'argent acostat de dos besants del meteis"

 

Es l'escut de Pèire Jolian (Pierre Joulia), negociant, ancian Prior de la Borsa, Capítol de la Pèira en 1770 e de 1778 a 1780.

 










escuçon n°34 :

 

P1240249.JPG

 

 

"de vermelh a l'ancora de sable mesa en pal, acostada de doas brancas floridas fuelhadas d'aur ; en cap tres estelas d'aur"

 

 

  Armas non identificadas.

  








escuçon n°35 :

 

Peire-d-Albaret.JPG

 

 

 "d'argent al sautor de vermelh"

 

Son las armas de Pèire d'Albaret (Pierre d'Albaret), advocat, Capítol de Sant-Estève en 1770.

  












Sorgas principalas :
J.Chalande, "Les armoiries capitulaires au Capitole",
Mémoires de l'Académie des sciences, inscriptions et belles-lettres de Toulouse, 1912, p.105 a 130 ; R.Bourse e I.Dufis, "Armorial des Capitouls - Essai de reconstitution", 2009 ;
C.Cau, "Les Capitouls de Toulouse - L'intégrale des portraits des Annales de la Ville 1352-1778", Privat, 1990 ; P.Wolff (jos la dir. de) "Les Toulousains dans l'histoire", Privat, 1984.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 31 Nauta Garona
commenter cet article
1 février 2012 3 01 /02 /février /2012 14:00

Coma son nom l'indica encara d'uèi, lo vilatge de La Capèla (La Capelle-Balaguier, 12)dependiá de l'importanta baronia dels senhors de Balaguièr que contrarotlavan tota aquesta partida del bassin d'Òlt, a caval entre Roergue e Carcin.

 

P1270531.JPG

 

D'efièch, aqueste linhatge aviá, tre los sègles 12 e 13, d'importants domènis. Trobam los Balaguièrs coma senhors de Balaguièr, de La Capèla, de Montsalés, co-senhors dominants de Capdenac, de Salvanhac, de Cajarc... Balhèron un abat a Fijac, mantuns canonges del capítol de Rodés, un baile del comte de Rodés pel Carladés, eca...

 

A proximitat del vilatge, un ostalàs consèrva los vestigis d'un ancian castèl d'aquestes senhors. Aital, l'entrada de l'ostal que mena a un escalièr monumental, es cobèrta per doas crosadas d'ogivas ont figuran, a tres represas, las armas de la familha de Balaguièr : "d'aur a tres faissas de vermelh".

 

balaguier.jpg

 

                  P1270526.JPG       P1270529

 

L'escut dels senhors de Balaguièr es escultat sus las doas claus de volta e sus un culòt coma se pòt observar mai en detalh sus las fotòs seguentas.

 

                P1270528                       P1270530

 

P1270527

 

Mercejam los proprietaris del luòc que nos an aculhits en lenga nòstra e qu'an ben volgut acceptar de nos daissar far aquestas fotòs per illustrar nòstre article.

 

Sorga principala : P.Tempère, "Fragments d'un discours féodal - Balaguier. Essai sur une mouvance quercino-rouergate", MSAVBR, Villefranche de R., 2001-2002.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
22 janvier 2012 7 22 /01 /janvier /2012 22:42

azalas de porcairagues - bn ms12473 1Lo vilatge de Portiranhas (Portiragnes, 34), ancianament Porcairanhas o Porcairagas, seriá lo brèç de la celèbra trobairitz Azalaís de Porcairagas que visquèt a la fin del sègle 12. 

Sa vida ditz : "N'Azalais de Porcairagues si fo de l'encontrada de Monpeslier, gentils domna et ensenhada. Et enamoret se d'En Gui Guerrejat, qu'era fraire d'En Guilhem de Monpeslier. E la domna si sabia trobar, e fetz de lui manhtas bonas cansos". 

 

D'efièch, trobam ben una familha de Porcairagas, vassala dels vescomtes de Besièrs, al cap de la senhoriá dins las annadas 1065. Pauc abans lo sègle 13 e la Crosada, aqueste feu passèt a la familha de Pesenàs ambe lo maridatge d'una autra(?) Azalaís, filha e eiritièra de Rostanh de Porcairagas ambe Pèire de Pesenàs.

Lo grand revolum de la Crosada e de l'aneccion al reialme de França cambièt tot lo paisatge social e politic de la region. Aital, Portiranhas e mantunas autras localitats dels environs tombèron dins l'escarsèla d'un dels principals luòctenents de Simon de Montfort, lo Marescal Gui de Levís. La familha de Levís, originària d'Isla de França, se mantenguèt en Lengadòc pendent de sègles, e tenguèt la senhoriá de Portiranhas fins al sègle 17 al mens. 

 

P1220946.JPG

 

La glèisa parroquiala, dedicada a Sant Fèlix, èra al cap d'un priorat dependent de la catedrala Sant Nazari de Besièrs, dempuèi al mens lo sègle 12. Foguèt tornada bastida a la debuta del sègle 14 en pèira basaltica, coma mantunas glèisas del ròdol (veire l'article sus Agde). Aviam dejà vist qu'aqueste material local èra pas plan propici a l'escultura en general e a l'eraldica en particular. Aital, trobam pas qu'una clau de volta ondrada d'un escut figurat ambe son ligam de cuèr, lo guinsal. Malurosament, pòrta pas cap de traça de gravadura e deviá èsser simplament pinturat a las armas de son proprietari que demòra donc desconegut.

 

P1230129.JPG

 

Mas çò qu'interessarà mai l'eraldista se situís sus la paret interiora occidentala de l'edifici, enquadrant un grand portal ajustat al sègle 18. S'agís d'una granda listra funerària plan escafada que se perlonga sus tota la longor de la paret a una nautor d'environ 2,20 mètres.


P1230143-copie-1.JPG
 

La longa benda pinturada de negre es ondrada de dos decòrs eraldics identics plan malaisits de deschifrar. Una observacion mai atentiva revèla la preséncia de dos escuts mesclats dins cada decòr, coma se doas listras èran estadas subrepausadas a dos moments diferents.

 

Avèm suslinhat sus cada fotò las grandas linhas que demòran de las pinturas en utilizant una color diferenta per cada escut.

 

P1230142

P1230142 retocada 

  Pintura n°1 a esquèrra del portal

 

P1230137 

P1230137retocada

Pintura n°2 a drecha del portal

 

Podèm distinguir la siloèta d'un grand escut coronat e suportat per dos leons (?). Sembla qu'aqueste escut de granda talha siá lo mai ancian, pinturat en primièr. Del còp sa legida es malaisida mas un element determinant apareis al franc-quartièr senestre jos la forma de cabrions o d'un cabrionat d'aur e de sable qu'es pas sens rapelar las armas tradicionalas de la familha de Levís citada mai naut. I podèm distinguir tanben la traça d'un escut en abisme. Podrián èsser los rèstas de las armas d'Anna de Levís (1569-1622) que portava "escartairat al 1 bendat d'aur e de vermelh qu'es de Thoire-Villars, al 2 d'aur als tres cabrions de sable qu'es de Levís, al 3 de vermelh a tres estelas d'aur qu'es d'Andusa, al 4 d'argent al leon de vermelh qu'es de Layre, sul tot escacat d'aur e de vermelh qu'es de Ventadorn".

 

anne-de-levis.jpg

 

Aqueste personatge plan important de l'epòca, Governador e Senescal de Lemosin, Luòctenent General de la província de Lengadòc e Par de França foguèt un pròche dels reis de França Enric IV e son filh Loís XIII. Es el qu'apasimèt las guèrras de religion dins las Cevenas dins lo primièr quart del sègle 17. Moriguèt de malautiá lo 8 de decembre de 1622, a Belcaire, ont veniá de presidir los Estats Generals de la Província de Lengadòc. Las cronicas del temps nos contan que l'emocion foguèt granda après sa mòrt e seriá pas estonant qu'un senhor de son envergadura agèsse una listra funerària dins un de sos feus de Lengadòc.

 

A una epòca posteriora, un autre escut mai pichon foguèt pinturat per dessús. L'avèm suslinhat en roge. Tornam trobar dos leons per supòrt mas aquí, las armas se pòdon blasonar "d'aur a la bordadura componada de sable e d'argent". Tot aquò sembla repausar sus una mena de mont decoratiu de color blanca. Aquestas armas son pas estadas identificadas pel moment mas devon correspondre a las d'un linhatge que tenguèt la senhoriá de Portiranhas a la seguida dels Levís.

 

 portiranha-desconegut.jpg 

      

 Sorgas principalas : C.Duhamel-Amado, Genèse des lignages méridionaux T.2 Portraits de familles - Portiragnes p.53, UTM, Toulouse, 2007 ; Archives du château de Léran (vol.3) Inventaire historique et généalogique des documents de la branche Lévis-Mirepoix, Privat, Toulouse, 1909 ; nombrosas sorgas internet e demèst aquestas las principalas   http://www.medarus.org/Ardeche/07celebr/07celTex/ventadour_anne.htm  http://racineshistoire.free.fr/LGN/PDF/Levis.pdf.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 34 Erau
commenter cet article
8 janvier 2012 7 08 /01 /janvier /2012 15:56

Lo vilatge de Magrinh (Magrin, 12), dins lo Segalar, èra lo sèti d'un priorat dedicat a Sant Amanç, que dependiá dempuèi 1172 de l'abadiá cisterciana vesina de Bonacomba. En 1179, lo prior èra al cap d'una granja dejà importanta que recampava totes los domènis que l'abadiá aviá aquesits dins lo ròdol. L'abat de Bonacomba i teniá d'alhors la mitat de la senhoriá.

 

P1140341.JPG

 

L'edifici actual data del sègle 14 mas compren qualques vestigis d'una capèla romanica anteriora. Lo portal es dominat per l'estatua d'un religiós, benlèu un avèsque, que podriá representar Sant Amanç, primièr avèsque de Rodés.

 

Aquesta estatua repausa sus una pèira armoriada d'un escut abadial dominat per la cròssa e la mitra, que presenta un blason cargat d'un quadrupèd banut. Se a primièra vista i pensàvem devinhar una vaca, la forma del morre e los detalhs lanoses del còs nos indican puslèu la preséncia d'un aret. L'escut se podriá donc blasonar   "de ... a un aret (o un moton) passant de ... coletat de ... a la bordadura denticulada de ...". La pèira de calcari es usada e d'unes elements son pas clars coma lo colar de l'animal que portava benlèu una clarina. L'escut es entorat d'una rosaça compresa dins un cadre ondrat que domina una inscripcion en partida afrabada e dificila de legir.

 

                       Portal-gleisa-St-Amanc--3-.JPG             Portal-gleisa-St-Amanc.JPG

 

Es çaquelà aquesta inscripcion que nos balha la clau de l'identificacion d'aqueste escut. D'efièch, i podèm distinguir en letras goticas : "  astorg de ce[...]aret " per  Astorg de Cenaret abat entre 1442 e 1457.

 

Aqueste personatge originari de Mende (Mende, 48), aparteniá a un linhatge aristocratic conegut en Gavaldan dempuèi la fin del sègle 11. Lor castèl d'origina  contrarotlava l'arribada occidentala de la ciutat episcopala e èra lo sèti d'una pichòta baronia amassant Cenaret e Barjac dins la val d'Òlt e Laval e Sanch Èli (cna de Santa Enimia, Sainte-Enimie 46) dins la val de Tarn. A la fin del sègle 14 (abans 1397), lo maridatge de Bernad ambe Eliç eiritièra de Montferrand lor menèt la senhoriá d'aqueste luòc pròche de La Canorga (La Canourgue, 46) e la de Previnquièras dins lo Segalar roergàs.

 

D'autras aliganças los liguèron ambe d'importantas familhas coma los barons de Pèire en 1275 (de qual venguèt lo pichon nom d'Astorg), los vescomtes de Polinhac (1378), los senhors de Chalencon (1460). Las fonccions eclesialas assegurèron tanben l'enauçament de la familha que comptèt mantuns canonges a Mende e al Puèi de Velai, mantunas abadessas cistercianas de Mercoiras, un Dom d'Aubrac eca...

 

Astorg comencèt sa carrièra coma canonge de la glèisa catedrala de Mende abans d'accedir a l'abadiat de Bonacomba, benlèu tre 1436 (atestat en 1442) fins a 1457. Son testament es datat de 1461.

 

Las armas de la familha de Cenaret son blasonadas "d'azur al moton passant d'argent coletat e clarinelhat de vermelh" mas sembla evident que lo terme aret deu èsser prefierat a moton per descriure aqueste mòble parlant. L'observacion de nòstra pèira coma del sagèl de Bernad de Cenaret, Dom d'Aubrac en 1312 (ont l'animal es representat rampant, Framond n°521), confirman aquesta assercion. Prepausarem donc coma blasonament de las armas d'Astorg de Cenaret : "d'azur a l'aret passant d'argent coletat e clarinelhat de vermelh a la bordadura denticulada de ...".

 

Abans d'acabar, podèm senhalar la preséncia de polidas frescas del sègle 14 sus las voltas de la glèisa Sant Amanç que merita la visita. 

 

P1140333.JPG

 

Mercejam tanben Nicolau Revel per sos rensenhaments precioses.

 

Sorgas principalas : H.de Barrau, "Etude historique sur l’abbaye de Bonnecombe" in Mémoires de la Société des lettres, sciences et arts de l'Aveyron, t.2, 1840, p.193 et seq ; P. de la Malène, "Parcours romans en Rouergue", T.2, Ed.du Rouergue, 2009, M.de Framond, "Sceaux rouergats du Moyen-Age", A.D. de l'Aveyron, 1982 ; Ph. MAURICE, La famille en Gévaudan au XVe siècle, Paris, Pub. de la Sorbonne, 1998 ; G. de Jourda de Vaux, "Le nobiliaire du Velay et de l'ancien diocèse du Puy", Tome 7, 1924-1933.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
4 janvier 2012 3 04 /01 /janvier /2012 12:43

Fronton, situit a mièg camin entre Tolosa e Montalban, èra una salvetat fondada a la debuta del sègle 12 per l'òrdre dels Espitalièrs de Sant Joan de Jerusalèm. Lo borg fortificat e lo castèl del prior contrarotlavan la rota que religava aquestas doas vilas en passant pel platèu del Frontonés. D'aquesta epòca demòran un canton de muralha e la torre del castèl devenguda campanal.

 

                  P1240148.JPG              P1240125.JPG

 

En dejós del campanal, podèm d'alhors observar tres bòrnas marcadas de la crotz de l'òrdre Espitalièr que portava "de sable a una crotz de uèch puntas d'argent". Aquesta crotz es ara mai coneguda jol nom de crotz de Malta. D'après l'inscripcion, aquestas bòlas vendrián de l'ancian castèl e podèm pensar que s'agís de las pèiras fichas que marcavan las termièras de la salvetat medievala.

 

P1240129.JPG

 

La glèisa Nòstra-Dòna de Fronton, originalament dedicada a Sant Joan Baptista, foguèt consacrada pel Papa Calixte II en persona, lo 18 de julhet de 1119. Tres ans après los senhors Pons Bernad de Lapencha e Pagan del Prat balhèron lo sanctuari a l'Espital de Sant Joan de Jerusalèm.

 

Dins la primièra mitat del sègle 16, l'edifici aviá talament mal vielhit que sa reconstruccion foguèt decidida e entamenada pauc après 1523 pel Grand Prior de Sant Gèli, Daidièr de Tolon de Santa Jala. Es per aquesta razon que trobam sas armas representadas mantuns còps sul sanctuari tan coma sus aquesta faciada d'un ostal bastit sus l'anciana muralha de la vila.

 

          P1240149.JPG           P1240150.JPG

 

La familha de Tolon , originària de Provença teniá lo castèl de Santa Jala en Dalfinat dempuèi la debuta del sègle 14 e  portava "de sinòple al gabre d'argent becat e membrat d'aur".  

 

03jaille.jpg

 

Daidièr, segond filh de Loís de Tolon de Santa Jala,  capitani veteran de Marinhan, e de Loisa de Clarmont, filha del senhor de Montoison, agèt un parcors remirable. Foguèt al cap del Grand Priorat Espitalièr de Sant Gèli, lo mai important de la lenga de Provença que recampava mai de cinquanta comandariás en Gavaldan, Lengadòc-Bais, Provença, Roergue e Vivarés. Durant lo sètge de l'isla de Rhòdes per l'armada de Soliman en 1522, participèt a la defénsia eroica de la vila coma comandant de l'artilhariá. Après la redicion d'aquesta fortalesa participèt al replèc dels Espitalièrs dins l'isla de Malta. Foguèt elegit Grand Mèstre de l'òrdre lo 17 de novembre de 1535 mas ocupèt pas longtemps aquesta carga que la mòrt lo venguèt prene sul camin de Malta, a Montpelhièr, lo 26 de setembre de 1536. Coma los autres dignitaris de l'òrdre, associava las armas de son linhatge ambe las armas de la Religion "de vermelh a la crotz blanca". Aital se pòdon veire dins un escartairat suls sagèls a l'efigia dels Grands Mèstres estampats per la pòsta maltesa.

 

                       smomgm46_1.jpg  smomgm46_2.jpg 

 

A Fronton çaquelà trobam puslèu l'escut seguent : "de sinòple al gabre d'argent becat e membrat d'aur al cap de vermelh cargat d'una crotz d'argent". Lo podèm observar tres còps sus l'edifici. 

 

P1240138.JPG

 

Al dessús del portal romanic de la glèisa, se pòt veire una placa escultada de dos escuts eP1240139 cargada d'una inscripcion, malurosament impossibla de legir, gravada sus un sembla pargamin tengut per dos personatges. I tornam trobar las meteissas armas associadas.

 

    P1240140.JPG

 

Una fenèstra de la faciada sud pòrta, ela tanben, los dos meteisses escuts dins son decòr d'entrelacs gotics.

 

P1240133.JPG                 P1240136.JPG

 

Pr'aquò, Daidièr de Tolon de Santa Jala sembla aver portat coma grandas armas un escut plan mai cargat coma èra d'usatge al sègle 16. Aquestas armas son visiblas sus una pèira monumentala, plaçada a l'ora d'ara sus un codèrc florit per la municipalitat, mas que ven probablament de l'ancian castèl de Fronton. 

 

P1240151.JPG

 

Vaquí cossí las podriam blasonar : "escartairat al 1 contra-escartairat als 1 e 4 de sinòple al gabre d'argent becat e membrat d'aur e als 2 e 3 de ... a la benda fuselada de ... , al cap de vermelh brocant sul tot cargat d'una crotz alisada d'argent ; al 2 de vermelh a la crotz d'argent ; al 3 partit de ... a la crotz latina de ... e de sinòple al gabre d'argent becat e membrat d'aur al cap de vermelh cargat d'una crotz alisada d'argent ; al 4 de sinòple al gabre d'argent becat e membrat d'aur al cap de vermelh cargat d'una crotz alisada d'argent". Totes aquestes quartièrs se tòrnan trobar desseparats sus quatre capitèls a l'interior de la glèisa.

 

P1240152.JPG

 

L'escultura datant probablament del vivent de Daidièr de Tolon , dins la primièra mitat del sègle 16, las raiuras traçadas sus las diferentas pèças o particions de l'escut deurián pas correspondre al còdi classic de representacion dels esmauts generalisat al sègle 17. Òm pòt pensar tanben que totas las partidas ont figuran de croses se pòdon blasonar de las armas de la Religion que marcavan l'estacament prigond del cavalièr a son òrdre. Demòra desconeguda l'origina de la benda fuselada que se tòrna pas trobar dins las familhas de l'ascendéncia de nòstre dignitari.  

 

  d-de-tolon-de-santa-jala-grandas-armas.jpg

 

Per acabar, podèm senhalar que, coma s'obsèrva sovent, la comuna prenguèt coma armas las que se podián contemplar suls edificis màgers del vilatge, es a dire, las de Daidièr de Tolon de Santa Jala, es aital que figuran sul monument dels mòrts del sègle 20.

 

        P1240123.JPG             P1240124.JPG

 

Sorgas principalas : ESCUDIER (A.), « Histoire de Fronton et du Frontonnais », 1905, rééd. 1992, M. de Courcelles, "Dictionnaire universel de la noblesse de France", t. 4, p. 184 ; http://jean.gallian.free.fr/comm2/Images/genealog/tholon/p1a.pdf ; Eugène Flandrin, "Histoire des Chevaliers de Rhodes, depuis la création de l'Ordre à Jérusalem, jusqu'à la capitulation à Rhodes." Ed. Alfred Mame et fils, Tours, 1873.
 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 31 Nauta Garona
commenter cet article
3 janvier 2012 2 03 /01 /janvier /2012 21:25

P1190657.JPG

 

Situit a la broa del causse, sus la comuna de Salas-Comtals, lo castèl del Colombièr foguèt bastit al sègle 14 pel linhatge dels cavalièrs de Salas a proximitat de l'ancian domèni galo-roman de Mondalazac. D'aquesta epòca sembla datar la torre màger e una part de la sala senhoriala ondrada de fenèstras geminadas.

 

En 1437, lo feu passèt a la familha de La Panosa ambe lo maridatge d'Amalric de La Panosa-Lopiac ambe l'eiretièra Margarida de Salas. Aquestes senhors agrandiguèron lo castèl e faguèron pausar una pèira escultada a loras armas.

 

Castel-del-Colombier-a-Mondalazac.JPG

 

A l'ora d'ara, aquesta placa es plaçada en dessús d'una pòrta segondària del sòtol mas s'agís segurament d'un re-emplèc. Quitament se foguèt martelada se pòdon encara aisidament legir las armas de La Panosa "d'argent a sièis cotissas de vermelh", mas los supòrts que semblan aver agut d'alas (grifols, dragons?) e l'èlm son ara completament afrabats.

 

P1190754-copie-1.JPG

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
1 janvier 2012 7 01 /01 /janvier /2012 22:37

P1330682.JPG

 

La catedrala de la capitala carcinòla (Cahors, 46), bastida essencialament al sègle 12, es un joièl de l'art romanic occitan. I podèm contemplar en particular sas copòlas e son timpan escultat.

 

P1090719

 

Del còp, l'escultura eraldica es pro absenta sus la partida principala de l'edifici e es mai que mai dins lo claustre posterior que trobarem de testimònis d'art eraldic.

 

  

Pr'aquò l'interior de la catedrala ne conten qualques unes. Al nivèl del còr, lo portal de la capèla Sant Antòni, apelat "pòrta de la Boneta Roja" , bastit dins l'estile goticP1090764.JPG flambejant al sègle 15, es ondrat d'un escut portant "escartairat de... a doas faissas engreladas de... e de ... semenat de flordalís de ...".

 

Aqueste escut es pas sens rapelar las armas de Loís d'Albret, avesque de Caors entre 1460 e 1465. Filh de Carles d'Albret e d'Anna d'Armanhac, nasquèt en 1422. Foguèt nomenat cardinal en 1461 e moriguèt a Roma quatre ans après. La familha gascona d'Albret portava dempuèi la fin del sègle 14 (per concession reiala de 1389) un "escartairat de vermelh plen (qu'es d'Albret) e d'azur a tres flordalís d'aur (qu'es de França modèrna)". Çaquelà las faissas engreladas e l'abséncia dels simbòls pontificals de la cròça e la mitra rendián aquesta ipotèsi fragila.

 

 

D'efièch, es pas en Gasconha mas en Dalfinat que trobam l'origina del proprietari d'aquestas armas e comanditari de l'obratge. S'agís del canonge Loís de Theis, eissut d'un linhatge conegut dempuèi la fin del sègle 12 dins lo ròdol de Grenòble e que portava "de vermelh a doas faissas engreladas d'argent". Loís arribèt probablament a Caors dins l'entoratge de l'avesque Antòni Alleman de Ròcha-Chinard, autre dalfinés, de la region de Valença. Aqueste prelat ocupèt lo sèti episcopal de Caors dos còps : d'en primièr de 1465 a 1474, puèi de 1476 fins a sa mòrt en 1493. De 1474 a 1476 foguèt nomenat avesque de Clarmont d'Auvernha mas i volguèt pas demorar. La familha Alleman de Dalfinat portava "de vermelh semenat de flordalís d'aur a la benda d'argent brocanta" 

 

P1090765.JPG

Benlèu qu'existís un ligam entre las flordalís dels Alleman e nòstre escartairat. Los istorians classics del Carcin (Lacroix, Dominicy, Salvat) senhalan que la familha de Theis èra aparentada als Alleman. Loís de Theis seriá estat lo quite nebot d'Antòni Alleman. La benda d'argent auriá pogut èsser abandonada alara coma bresadura per nòstre canonge. Çaquelà los metèis istorians prepausan coma blasonament d'aquestas armas un escartairat de las armas de Theis ambe lo flordalissat de França mas sens jamai ne balhar una explicacion genealogica o istorica.

 

Aital prepausarem donc doas ipotèsis de blasonament :

 

"escartairat de vermelh a doas faissas engreladas d'argent (qu'es de Theis) e d'azur semenat de flordalís d'aur (qu'es de França ancian)"

 

"escartairat de vermelh a doas faissas engreladas d'argent (qu'es de Theis) e de vermelh semenat de flordalís d'aur (qu'es d'Alleman ambe bresadura)"

 

 

Podèm contemplar tanben dins lo cròs d'una capèla de la nau, lo jasent de l'avesque Raimond de Cornilh (1280-1293). Aqueste prelat que portava "de vermelh a tres còrns d'argent virolats d'aur pausats en pal", es a l'origina de la reconstruccion de l'absida a partir de 1285.

P1090760.JPG

     

La familha de Cornilh, originària del castèl de Cornilh pròche de Tula en Lemosin, èra vassala del poissant linhatge de Malamòrt e dels avesques de Lemòtges. Lo vesinatge de l'abadiá d'Obazina e lora apartenéncia a l'entoratge dels vescomtes de Turèna, los menèt a s'installar dins lo nòrd del Carcin abans 1140, e i tenián en particular de parts de senhoriá a Tegrà e Crèissa. Es dins aqueste darrièr castèl que Raimond de Cornilh sembla èsser nascut dins la primièra mitat del sègle 13. Èra archidiacre del capítol de Caors dempuèi al mens 1265 quand montèt sul sèti episcopal en 1280. Son eleccion foguèt malaisida perque una part dels canonges josteniá son concurrent, l'abat de Moissac. Raimond se deguèt rendre a Roma a la prima de 1280 per obténer la confirmacion de son eleccion alprèp del papa Nicolàs III. Lo 10 d'octobre de 1280, faguèt son entrada oficiala a Caors e recebèt enfin lo serment dels cònsols e del pòble.

 

P1090770 

 

Un tinpan a l'inscripcion pinturada garda lo remembre d'aqueste avèsque bastidor jos la forma d'un omenatge de la part de son successor alonhat, Pèire-Alfred Grimardias (1813-1896), avèsque de Caors entre 1866 e 1896. Trobam tres escuts a las armas d'aqueste darrièr prelat d'origina auvernhassa. Dos se tròban figurats sus de veirials e l'autre, pinturat en dessus de l'inscripcion que venèm de mencionar, sul lindal de la pòrta menant del còr a la capèla Sant Martin.

Datan totes de la segonda mitat del sègle 19, epòca ont l'avesque Pierre-Alfred Grimardias entrepren la restauracion de l'interior de la catedrala. Pòrtan "de vermelh a tres còrns d'argent virolats d'aur a l'estèla d'aur pausada en abisme" e son acompanhats de la cròça e de la mitra. Suls veirials, l'estela apareis mai coma d'argent.

 

Dins son Ensag d'un armorial Carcinòl, L.Esquieu ne balha lo blasonament seguent : "de vermelh, a una estela d'aur, acompanhada de tres còrns de caça d'argent, ligats e virolats de vermelh, pausats 2 en cap e 1 en punta".

 

 

 

 

                   P1090758-modif.JPG      P1090811.JPG

 

La preséncia dels còrns de caça es pas sens rampelar las armas de son illustre predecessor que sembla aver representat un modèl per nòstre avèsque del sègle 19.

 

Coma o disiam per començar, l'essencial del patrimòni eraldic se tròba dins la partida mai recenta de l'ensemble catedral : lo clastre.

  

Reportada pendent mai de dos sègles, la reconstruccion del clastre foguèt financiarament possibla en 1493. Lo chantièr èra començat en 1497 e durèt fins a 1553. Bastit dins l'estile gotic flambejant, lo clastre demorèt en partida inacabat e conservèt de tròces de l'ancian clastre romanic. Mantuns vestigis eraldics nos permeton de seguir l'evolucion d'aquesta construccion.

  

Escut a las armas d'Antòni d'Oriolle, vicari general (1497La pòrta de la capèla Sant Gausbèrt que se dubrís sus la travada orientala del clastre es ondrada d'un escut plan endamatjat ont podèm devinhar las armas del canonge Antòni d'Auriòla.

  

 

 

 











Aqueste personatge, eissut d'una familha patriciana Caorsina, èra lo filh de Joan d'Auriòla, senhor del castèl de Rossilhon près de Caors, de Gironda e de Baussac. Foguèt causit pel capítol dels canonges per administrar la diocèsi de 1497 a 1502 ambe lo títol de Vicari General. Èra tanben prior de Duravèl e Archiprèire de Sant Andrieu. Son fraire Joan, foguèt tanben canonge de Sant Estève, puèi archidiacre de Narbona, abans d'accedir al sèti episcopal de Montalban qu'ocupèt de 1491 a 1519.

Aqueste linhatge carcinòl de primièr plan, s'escantiguèt dins la familha Gontaud de Crabairet ambe la mòrt, en mars de 1536, de lor nebot Joan, senhor de Rossilhon e baron de Gramat e darrièr representant mascle de la linhada.

 

 Escut-a-las-armas-d-Antoni-d-Oriolle--vicari-gene-copie-1.JPG

 

 

 L'escut visible sul lindal presenta un "escartairat als 1 e 4 de ... a tres auriòls volants de ... ; als 2 e 3 de ... a un grifol de ... ; a la bordadura de ... cargada de sièis coronas de ...". Es aital que las armas d'aquesta familha son blasonadas dins l'armorial carcinòl de L.Esquieu. Çaquelà, apareisson sens la bordadura sus la clau de vòlta de l'anciana glèisa parroquiala de La Ròca dels Arcs près de Caors ont son plan mai legiblas.

Loís Esquieu ajusta, mas sens ne balhar la sorga, qu'en 1369 la familha d'Auriòla portava pas que tres auriòls volants dins sas armas. Benlèu l'escartairat ambe lo grifol vendriá d'una aligança ambe los barons de Luzèch que son los sols del país a portar aqueste animal fabulós dins sas armas ?

 

  Escut a las armas d'Antòni de Luzech avèsque (1502-1509)

Justament, una segonda pòrta gotica presenta al som de son acolada un escut dominat per una cròça  e tengut per un grifol a senèstra e un salvatge a destra. Pòrta las armas d'Antòni de Luzèch, avesque de 1502 a 1509.  Son linhatge, un dels primièrs del Carcin, teniá un brave castèl dins la val d'Òlt, en aval de Caors, que comandava la via de l'Agenés. Qualques sègles abans, dins la primièra mitat del sègle 13, los barons de Luzèch avián vist una partida de lors domènis confiscada al profièch de l'avesque de Caors per causa de lor sosten actiu als comtes de Tolosa pendent la Crosada Albigesa. 








Aquesta familha d'anciana noblessa sembla aver portat a l'origina un simple grifol dins sas armas. L'eiretatge vengut d'una dobla aligança al sègle 13 ambe los senhors vesins de Creissac los menèt a escartairar ambe lo creissent parlant d'aqueste linhatge. Aital, en 1369, Gasbèrt de Luzèch sagelava d'un "escartairat als 1 e 4 d'argent al grifol d'azur lengat e armat de vermelh ; als 2 e 3 d'azur al creissent d'argent". Aital se pòdon blasonar las armas tradicionalas dels barons de Luzèch. Julien de Courcelles, dins son "Histoire généalogique et héraldique des pairs de France" (vol.10), ajusta qu'al sègle 15, l'escartairat foguèt intervertit ambe lo creissent als quartièrs 1 e 4 e lo grifol als 2 e 3. 

 

L'escut que podèm descobrir dins lo clastre de la catedrala Sant Estève presenta ben aquesta interversion. Çaquelà, en plaça de grifols, son dos leons que foguèron escultats.

 

Escut-a-las-armas-d-Antoni-de-Luzech-avesque--1502-1509-.JPG

 

Una clau de volta pròcha tòrna prene aquestas armas, ambe aqueste còp al quartièr 2 una figura mai intermediària entre lo leon e lo grifol. Pr'aquò, l'estat de l'escultura nos engatja a la prudéncia.

 

    Clau de volta a las armas d'Antòni de Luzech, avèsque (15      

   

Sens mai d'elements, es dificil de balhar una explicacion a aquesta "error" de figuras. Ajustarem juste, per acabar ambe aquesta pèça, que la paret a l'entorn de la pòrta es escultada d'un flordalissat elegant, malurosament plan martelat.

 

Tornam trobar aqueste flordalissat a l'entorn d'un escut cargat de las tres flordalís de França modèrna, sostengut per dos angèls. Dempuèi l'estudi aprigondit dels vestigis d'ornamentacion del portal occidental de la catedrala, sabèm que lo lindal monumental èra cobèrt de flordalís d'estam daurat sus un fons blau pinturat d'azurita. Aquestes decòrs venián segurament rapelar los ligams estreches que la Glèisa e l'avesque de Caors entretenián ambe los sobeirans capecians, co-senhors de la ciutat, dempuèi l'anexion a la corona de França al sègle 13.

 

Escut-a-las-armas-de-Franca.JPG

 

Enfin, al canton sud-èst del clastre, doas pòrtas mai recentas pròchas de l'archidiaconat presentan los escuts d'un oncle e de son nebot que foguèron avesques entre 1514 e 1553. S'agís de Luigi de Caretto avesque de 1514 a 1524 e de Paolo de Caretto qu'ocupèt lo sèti de 1524 a 1553. Aquestes nòbles d'origina italiana portavan "d'aur a cinc bendas o cotissas de vermelh". Los aviam dejà encontrat en Roergue ambe un abat de Concas (Marcilhac - Capèla N.D. de Foncorrieu).

 

Escuts-a-las-armas-dels-fraires-Caretto--avesques-entre-15.JPG Escuts a las armas dels fraires Caretto, avèsques-copie-1

 

 L'escut present en dessús de la pòrta orientala, menant al jardin de l'archidiaconat es sostengut per dos grifols e sembla èsser timbrat d'un èlm ambe cimièr. Malurosament, aquesta escultura es plan afrabada. L'escut ondrant la pòrta sud a costat a, per sa part dos leons per supòrts.

 

P1330690.JPG 

Acabarem nòstre estudi de l'ensemble catedral en parlant del bastiment de l'archidiaconat, ostal renaissença dels grands archidiacres de Caors. Lo lindal de la pòrta monumentala presenta un escut suportat per dos personatges e que podriá èsser lo de Gilibèrt de Massaut, archidiacre màger e protonotari apostolic de l'avesque Paolo de Caretto entre 1524 e 1543. I podèm observar un "escartairat als 1 e 4 de ... plen e als 2 e 3 de ... al leon de...".

 

La familha de Massaut, originària de las termièras entre Carcin e  Peiregòrd (La Mòta-Felhonor, ancianament La Mòta-Massaut) portava ben un tal escartairat mas intervertit. Loras armas se pòdon encara observar al castèl de La Greseta e al castèl d'Anglars que fasián part de lors domènis. L'ipotèsi mai seriosa quant a lor blasonament, prepausada per C. Bourrières seriá " escartairat als 1 e 4 de vermelh al leon d'aur e als 2 e 3 d'aur plen ".

 

D'après lo meteis autor, l'archidiacre Gilibèrt, cabdèt de Massaut, auriá bresat las armas familialas en intervertissent l'escartairat e en cambiant los esmauts coma se pòt observar sus una clau de volta de la capèla castrala de La Greseta que presenta un "escartairat als 1 e 4 d'azur plen e als 2 e 3 d'argent al leon d'azur".

 

                                                            P1330691.JPG

 

 


P1330692.JPG

 

 

 

Sorgas principalas : Collectiu, "Cahors - La cathédrale - Lot", Images du patrimoine - l'Inventaire, DRAC Miègjorn Pirenèus, 1991, J.Daymard, "Le vieux Cahors", 1905 rééd.Horvath 1989 ; L.Esquieu, "Essai d'un armorial quercynois" 1908 reed. Laffite 1975 ; C.Bourrières "La famille Massaut : Les armoiries du château de La Grézette", Quercy Recherche n°97, juin-août 1999, pp.14-17, Collectiu "Les figures peintes et la polychromie du portail occidental de la cathédrale Saint Etienne de Cahors : une étude pluridisciplinaire" in Mémoires de la Société Archéologique du Midi de la France T.LXVII, 2007, B.S.E.L. tòmes 18, 20 , 24 , 30 e 35, J.Delumeau et J.R.Palanque, "Histoire des diocèses de France - Tome 1 - Clermont", éd Beauchesne, 1974.

 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 46 Òlt
commenter cet article
27 novembre 2011 7 27 /11 /novembre /2011 22:15

Lo vilatge segalin de Moirasés (Moyrazes, 12), plaçat sus l'antica rota religant Rodés al Roergue occidental, dependiá dempuèi la debuta del sègle 13 dels avèsques de Rodés que i tenián un castèl. Ne faguèron lora residéncia d'estiu principala fins al sègle 15. P1260681.JPG

 

La construccion de la glèisa foguèt entamenada entre 1429 e 1457, pendent l'episcopat de Guilhèm de La Tor. Aital, la clau de volta del còr pòrta las armas d'aqueste avèsque d'origina auvernhassa de que lo linhatge plan important portava "d'azur semenat de flordalisses d'aur a la tor d'argent maçonada de sable, a la cotissa de vermelh brocanta".

 

                 P1260673           P1260674.JPG

 

La màger part de l'edifici foguèt çaquelà bastida a partir de 1526 per lo grand avèsque bastidor Francés d'Estanh (1504-1529). Es per aquesta razon que trobam sas armas representadas cinc còps dins lo sanctuari (quatre claus de volta e un culòt) e tanben al dessus del portal d'entrada. L'importanta familha roergassa d'Estanh portava "d'azur a tres flordalisses d'aur al cap del meteis".

 

Moirases---F.d-Estanh.JPGF.d-Estanh.JPGF.d-Estanh--1-.JPG

 

                    F.d-Estanh--2-.JPG    culot-F.d-Estanh.JPG

 

P1260680.JPG

 

Per acabar, podèm senhalar que la comuna adoptèt d'armorias oficialas en 1979. Son las armas de l'avèsque de Rodés Vezian de Boyer que foguèron retengudas, en sovenir de las "costumas e libertats" que balhèt al vilatge en 1274. Aqueste prelat portava "d'azur a un rosièr al natural". L'escut del vilatge se pòt observar suls panèls indicatius dels noms de carrièras del borg.

 

P1260686.JPG

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
30 octobre 2011 7 30 /10 /octobre /2011 07:21

 

P1040511.JPG

 

Aquesta abadiá benedictina (Brantôme, 24) plan coneguda es mai que mai d'estile romanic, pr'aquò, la volta de la glèisa foguèt realizada P1040531al sègle 15. Una clau de volta de la nau pòrta las armas d'un abat (preséncia de la cròssa). Se pòdon blasonar aital :
" de ... al cabrion de ... cargat de tres cauquilhas de ..."

 

Los abats del sègle 15 se succedan aital :

Pèire de Foucault (1371-1404), sortit de la familha peirigordina de Foucault que portava un leon dins sas armas.

Pèire del Puèi-Astièr (1404-1405) tuat dins una ataca de la vila de Brantòsme en 1405 après solament un an d'abadiat.

Gui de Broilhac (1405-1444) d'un linhatge peirigordin que portava sèt mosquetaduras d'armina.

Arnaud de Petit (1444-1446) que los istorians classics dison originari de Peiregòrd. Las familhas Petit qu'avèm trobadas ambe un cabrion dins las armas son totas estrangièras a la region. 

Joan de Bernage (1446-1465) : la o las familhas de Bernage conegudas pòrtan pas de cabrion dins lor escut.

Pèire Piedieu de Santa Fèira (1465-1499). Pas d'armas conegudas.

Las òbras d'adobament de la glèisa, consecutivas a son ocupacions per de tropas "anglesas", serián estadas entamenadas per l'abat Pèire Piedieu de Senta Fèira en 1465. Abat pendent mai de trenta ans (1465-1499), es el qu'auriá fach bastir tanben lo claustre gotic de que ne demòra pas qu'una ala. Abat bastidor, podriá èsser el qu'auriá fach escultar sas armas dins la glèisa.

 

P1040517.JPG

 

La familha Piedieu apareis dins las sorgas escrichas a la fin del sègle 14 en Marcha lemosina, dins la region de Gueret (Guéret, 23). Èran tre 1392 senhors e castelans de Senta-Fèira (Sainte-Feyre, 23) puèi als sègles 15 e 16, senhors d'autres luòcs en Marcha, Berrí, Borbonés e Orleanés. Pendent lo sègle 15, mantuns membres del linhatge son oficièrs del comtat de la Marcha (Joan, garda de la Marcha en 1415, Guilhèm, luòctenent del senescal en 1427 puèi garda de la senescalciá). En 1478, Loís de Piedieu es conselhièr e mèstre de las requèstas de l'ostal del rei de França. Per çò qu'es de la Glèisa, aquesta familha balhèt dos abats de Brantòsme, un abat de Saint-Pierre-aux-Monts en Champanha, un decan e un canonge de Tours, dos priors del Mostièr-Rozelha en Lemosin e tres decans de La Capèla-Talhafèr près de Senta-Fèira. Pr'aquò, malgrat l'importància relativa d'aqueste linhatge, trobam pas cap de traças de loras armas.

 

Es çaquelà mai que probable que las armas figuradas sus aquesta clau sián las de Pèire Piedieu de Senta Fèira e ne trobam benlèu un indici a la debuta del sègle 17.

 

Lo 24 d'octobre de 1609, lo cavalièr Eliàs, senhor de Senta Fèira e de Blancafòrt, darrièr descendant de la familha Piedieu de qu'ajam trobat la traça, vend lo castèl e la senhoriá de Senta Fèira al nòble Maturin Merigòt, senhor de la Torre-Sent-Austrilhe e castelan d'Ahun (Ahun, 23), per 11 000 livras. Aqueste linhatge tòrna prene alara lo nom del domèni e lo gardarà fins a la fin del sègle 18 coma marqués de Senta Fèira. La familha Merigòt se partegèt en mantunas brancas e trobam dins  "l'Armorial Général de France" de Charles d'Hozier (1696) mantuns Merigòt de Senta Fèira als servicis del rei de França o de la Glèisa e utilizant segon los individús doas armas diferentas :

 

"Alexis Mérigot chanoine de l'Eglise Cathédrale Saint Estienne de Limoges"  (Armorial Général - Limoges f°195)

 

"d'aur a un pont de cinc arcas de sable, sus un riu d'azur, lo pont somat d'un arbre de sinòple"

 

Merigot--Limoges-f-195-.JPG

 

o encara :

 

"Feu François Mérigot chevalier seigneur de Sainte Affaur (per Sainte Affeyre - Senta Fèira) Sénéchal de la Marche suivant la déclaration de Marie Dumont sa veuve." (Armorial Général - Bourbonnais f°162)

 

"Jean Mérigot écuyer, seigneur de Clameirat (cna d'Ahun, 23)" (Armorial Général - Bourbonnais f°162)

 

"Jean Baptiste Mérigot chevalier des Ordres royaux et militaires de Notre Dame de Montcarmel et de Saint Lazare de Jéruzalem"   (Armorial Général - Paris f°791)

 

"d'azur al cabrion d'aur cargat de tres cauquilhas de sable e acompanhat de tres estelas d'argent" çò qu'es pro pròche de las armas figuradas dins la glèisa de Brantòsme.

 

Merigot--Bourbonnais-f-162-.JPG

 

Tot en demorant plan prudents, podèm far l'ipotèsi qu'en relevant lo nom de Senta Fèira, la familha Merigòt aja adoptat las armas dels ancians senhors (en las bresant benlèu de tres estelas?) coma per s'assegurar tanben aqueste "eiretatge" al nivèl simbolic. Aital, segon los individús e las brancas formant aqueste linhatge, podiam trobar de portaires de l'una (la primitiva ?) o de l'autra (l'eiretada dels Piedieu ?) arma de la familha.

 

Podriam alara prepausar coma blasonament per las armas de Pèire Piedieu de Santa Fèira, abat de Brantòsme entre 1465 e 1499 : "d'azur al cabrion d'aur cargat de tres cauquilhas de sable" 

  P1040510

 

Sorgas : J. Nadaud, "Nobiliaire du diocèse et de la généralité de Limoges", Société archéologique et historique du Limousin (1863-1882) T.2 pp.120 e 174 e T.3 p.326 ; A.Thomas, "Les archives du comté de la Marche", Bibl.de l'Ecole des Chartes, 1881, vol.42 ; Rietstap "Armorial général d'Europe" ; D'Hozier, "Armorial Général de France " 1696.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 24 Dordonha
commenter cet article
27 octobre 2011 4 27 /10 /octobre /2011 18:54

Lo vilatge de Lunèl, actualament dins la comuna de Sant-Felix-de-Lunèl, es una anciana dependéncia de l'abadiá de Concas situida a qualques quilomètres mai a l'oèst. Es d'alhors de las peirièiras de Salés totas pròchas que venon la pèiras de calcari jaune que serviguèron, entre autras, a la construccion de la celèbra glèisa abadiala.

P1260039.JPG

Lo vilatge es encara a l'ora d'ara dominat per la glèisa dedicada a Santa Maria-Magdalena e per un ostalàs, vestigi de l'ancian castèl dels abats benedictins.

 

 

 

P1260010.JPGLa segonda travada de la glèisa pòrta a la clau de volta las armas de l'abat Antòni de Rosselet (1520-1540) qu'aviam descobèrtas dins las comunas vesinas de Senèrgas e de Sant Cibrian de Dordon. Son aquí pinturadas e se pòdon blasonar "d'azur al sautor alisat d'argent ; al cap d'argent cargat de tres tortèls d'azur". Çaquelà, los esmauts istorics d'aquestas armorias son pas coneguts e aquestas colors aportadas a l'escut pòdon pas èsser consideradas coma las vertadièras. Una autra clau de volta pòrta una flordalís pinturada ela tanben en blau sus fons blanc.

 

             P1260007.JPG

 

En fàcia de la glèisa, se tròba l'ancian castèl de Lunèl. Primitivament dins las mans de la familha dels senhors d'Estanh, foguèt balhat als comtes de Rodés en 1279. Puèi, passèt dins lo domèni dels abats de Concas qu'en faguèron una residéncia a partir del sègle 15. L'essencial de l'edifici sembla datar d'aquesta epòca ambe una granda campanha d'adobaments al sègle seguent (fenèstras de la Renaissença).

 

P1260030.JPG

 

La màger part dels obratges defensius a desaparegut e podèm observar los corbèls d'una bretesca e qualques bocas de fuòc. Atanben, l'angle nòrd-èst del bastiment pòrta encara, jos la tieulada, la basa d'un ancian torrilhon desrocat. Es cargada d'un escut ondrat d'un escartairat. Representa las armas de Loís de Crevant, abat de Concas dins las annadas 1483-1496. Aqueste prelat, energic e bastidor, èra sortit d'una familha torangèla que portava "escartairat d'argent e d'azur". Entreprenguèt de bravas òbras dins la glèisa abadiala de Concas ont podèm tornar trobar sas armas representadas.

 

P1260024.JPG

 

Sorgas: P. de la Malène, Parcours romans en Rouergue, T.1, éd.du Rouergue e P.Lançon/J.Poulet, Le trésor héraldique de Conques… in Etudes Aveyronnaises, 1995.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article