Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog

Presentacion

  • : ERALDICA OCCITANA
  • ERALDICA OCCITANA
  • : Aqueste blòg a per tòca d'estudiar e de presentar l'istòria e lo patrimòni eraldic occitan. L'espaci estudiat s'espandis sus l'ensemble del domeni de la lenga d'òc de l'Auvernha als Pirenèus e de l'Ocean Atlantic als Alps. L'epòca privilegiada es l'Edat-Mejana (12en-15en sègles) sens, çaquelà, daissar los sègles seguents dins l'ombra. JONHÈTZ-NOS e participatz al projècte !
  • Contact

Recèrca

9 août 2011 2 09 /08 /août /2011 22:34

P1240165Lo castèl de Bruguièras (Bruguières, 31), vilatge de la banlèga nòrd de Tolosa, data de la mitat del sègle 17. Compausat d'un grand logís e d'una torre nauta enauçada d'una torrèla, aculhís a l'ora d'ara un restaurant, ben en vista sus la plaça bèla del borg.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 L'eraldista serà atirat en particular per una seguida de sièis arcabusièras motladas en tèrra-cuècha (4) o talhadas dins lo calcari (2) que ponctuan las parets de bricas rojas de las faciadas nòrd e èst de l'edifici ont se tròban la torre e lo portal.

 

P1240166.JPG   P1240167       P1240168.JPG       P1240169.JPG      P1240172.JPG      P1240173.JPG

 

I son representadas las armas, assembladas dins un partit, de doas familhas patricianas de Tolosa. Los escuts se pòdon blasonar "partit de vermelh a tres bendas d'aur e d'azur a doas faissas d'aur acompanhadas de sièis besants d'argent (aliàs d'aur) 3 en cap e 3 en punta". Un dels escuts es dominat per una flordalís e un autre per la data de 1657. A aquesta epòca, lo senhor de Bruguièras se sòna Jòri d'Oliva, es conselhièr al Parlament de Tolosa e òme de negòci.

Es son paire, Joan d'Oliva, avocat e sindic general de Lengadòc (nauta fonccion judiciari e administrativa de la provincia) qu'aviá crompat en 1613 la juridiccion de Bruguièras a Jacme deu Faur de que la familha teniá aquesta senhoriá dempuèi 1560.

D'alhors, nòstre Jòri d'Oliva esposèt una filha de Jacme deu Faur, Maria-Loisa, sagelant l'aligança entre aquestas doas familhas de la noblesa de rauba tolosana.

Son eles que faguèron bastir aqueste castèl en 1657.

P1240170.JPG

Aital s'explica la preséncia dins lo meteis escut de las armas de la familha d'Oliva "de vermelh a tres bendas d'aur" e de las del linhatge de deu Faur "d'azur a doas faissas d'aur acompanhadas de sièis besants d'argent".

 

La familha d'Oliva tenguèt la senhoriá de Bruguièras fins a 1713 quand Maria-Anna d'Oliva, darrièra de sa raça, se maridèt ambe Francés Brandouvin de Balaguièr, marqués de Beaufort. Lora descendéncia conservèt lo domèni de Bruguièras duscas a la Revolucion Francesa.

 

La comuna de Bruguièras a servat dins son blason las armas de la familha d'Oliva (veire l'article de fons "La crotz de Tolosa dins l'eraudica institucionala - las comunas de A a F").

 

 

Sorga principala : A.Escudier, "Monographie de Bruguières - canton de Fronton", Toulouse, 1935.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 31 Nauta Garona
commenter cet article
9 août 2011 2 09 /08 /août /2011 20:52

placa armoriada al 36 av Roergue venent del castèl de PrivLo long de la carrièra granda de Lanuèjols (Lanuéjouls, 12), que forma la rota de Rodés a Vilafranca, trobam una pèira armoriada utilizada en re-emplèc sus la faciada d'un ostal pichon. Aquesta placa de calcari escultada vendriá de l'ancian castèl del vilatge vesin de Privezac.

Aqueste castèl, mencionat al sègle 13 coma tengut pel linhatge carcinòl de Cardalhac, comandava l'anciana via romana de Rodés a Caors. Situit alprèp de la glèisa parroquiala, èra estat tornat bastit al sègle 16 après sa destruccion totala pendent las Guèrras de Religion. Compausat d'un grand bastiment flancat de tres torres e d'un valat enaigat, aqueste ostalàs senhorial èra un dels mai polits de Roergue. Al moment de la Revolucion Francesa, lo 30 d'agost de 1789, una primièra susmauta obligèt son proprietari a quitar lo luòc per s'anar refugiar a Vilafranca-de-Roergue. Una segonda revòlta, lo 1èr d'abrial de 1792, menèt una partida de la populacion a pilhar e brutlar lo castèl devengut lo signe òrre d'una dominacion detestada. Puèi, aqueste grand castèl foguèt desrocat a partir de 1792 en servissent de peirièira per las populacions alentorns.

 

Aital se pòt explicar la preséncia de nòstra placa sus la faciada d'aqueste ostal al 36 avenguda del Roergue a Lanuèjols.

 

Per çò qu'es de l'estudi eraldic, l'escut se presenta coronat, suportat per dos salvatges armats de maçugas e acompanhat jos la punta d'un angèl bufant, elements que restacan l'escultura al periòde classic dels sègles 17 o 18.

Las armas qu'i son representadas mesclan dins un partit dos escuts qu'aviam jà encontrats associats dins la capèla Nòstra Dòna de Foncorrieu de Marcilhac-Vallon.

 

placa-armoriada-al-36-av-Roergue-venent-del-caste-copie-1.JPG

 

 

S'agís de las armas de la familha de Grimoard de Pestelhs de Levís e del linhatge dels vescomtes de Polinhac. Aital, l'escut se podriá blasonar " partit escartairat d'argent a la benda de vermelh acompanhada de sièis flanquís del meteis pausats en òrla (qu'es de Pestelhs) e d'aur a tres cabrions de sable (qu'es de Levís), cargat d'un escuçon de vermelh al cap dentat d'aur (qu'es de Grimoard) pausat en abisme ; e faissat d'argent e de vermelh de sièis pèças (qu'es de Polinhac)".

 

grimoard-pestelh-levis-de-polignac.jpg

 

En crosant las genealogias complicadas d'aquestas familhas, podèm ensajar de fargar una ipotèsi d'identificacion.

A la fin del sègle 15, trobam Gui IV de Levís (+ 1508), baron de Cailutz, Sauvian e Olargas, maridat ambe Margarida de Cardalhac dòna de Varaire e Privezac. Aital se podriá explicar lo passatge d'aquesta senhoriá dins lo domèni dels Levís. 

Lora rèire-rèire felena, Joana de Levís, esposèt en 1575 son cosin alonhat Joan-Claudi de Pestelhs-Levís a Vilafranca de Roergue.

Trenta ans après, lora filha, Anna de Pestelhs-Levís, esposèt en segondas nòças en 1607 Joan de Tubièras de Grimoard. La partida dèstra de l'escut s'esclaira. Demòra a explicar alara l'abséncia estranha de las armas de Tubièras que son presentas per contra dins l'escuçon de la capèla de Marcilhac...

Enfin, es probablament lor filh, Joan de Tubièras-Grimoard de Pestelhs de Levís, qu'esposèt lo 12 de novembre de 1644, Maria-Isabèl filha del vescomte de Polinhac, de que trobam las armas del costat senèstra del partit de l'escut. 

L'escultura seriá donc databla de la segonda mitat del sègle 17.

 

 

Sorgas : "L'incendie du château de Privezac", L'aveyron Magazine, genièr de 2011, p.20.

http://racineshistoire.free.fr/LGN/PDF/Levis.pdf per la genealogia dels Levís.

http://fr.wikipedia.org/wiki/Famille_de_Pestels per la genealogia dels Pestelhs.

 

 

Mencionarem, en passant, que Privezac foguèt la patria de la poëtessa occitana Julieta Fraisse, mai coneguda jos l'escais de Calelhon.

 

 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
23 juin 2011 4 23 /06 /juin /2011 22:20

La primièra mencion d'aquesta capèla (Marcillac-Vallon, 12) data de la mitat del sègle 14. Dependiá alara de l'abadiá vesina de Concas.P1220450.JPG Foguèt consacrada en 1389. Pro lèu se desvelopèt un pelegrinatge vèrs aqueste edifici marial ont las joves maires venián demandar la proteccion per lors enfants a la Vièrge de Fontcorrieu, incarnada per una estatua datada del sègle 14. Mai tard s'ajustèron de processions per la proteccion de las recòltas, en particular lo diluns de Pentacòsta per la Sant Borron que festeja, encara duèi, lo borronament de la vinha, plan importanta dins aqueste airal roergàs.

Es pas impossible qu'aquestas devocions sián pas un eiretatge de practicas milenaras d'origina pagana associadas a la font vesina "Fons Currens" que balhèt son nom al luòc.

 

 

 

 

 

 

   

L'eraldista serà mai que mai interessat per l'ensemble de pinturas interioras de l'edifici. Podèm destriar doas campanhas successivas dins aquesta decoracion.

La volta del còr foguèt pinturada en 1680 tal coma o podèm observar sus un arc ondrat d'un escut non identificat que sembla portar tres arbres al natural sus un camp de sinòple. Lo caractèr plan realista d'aquesta pintura, pro rare dins un escut, nos fa pensar que s'agís benlèu pas d'armorias vertadièras mas d'una "decoracion" d'un escut pre-existent.

P1220445.JPG.                        P1220446.JPG 

 

 

La volta de la nau foguèt pinturada a son torn en 1703, per un monge de l'abadiá deP1220436 Concas. Fachas dins un estile popular, aquestas pinturas mesclan retraches, evocacions religiosas e armorias de dignitaris eclesiastiques e de benfachors de la capèla. P1220444

 

 

 

  

 Es aquí que trobam la màger part del patrimòni eraldic del luòc.

  P1220441

 Trobam representadas tres còps, las armas de l'avèsque de Rodés de l'epòca, Paul-Philippe de Lezay de Lusignan (1693-1716) que portava "burelat d'argent e d'azur de dètz pèças".  La granda e celèbra familha peitavina de Lusignan, comtes de La Marcha, se partegèt pro lèu en mantunas brancas. Una d'elas prenguèt lo títol de senhors de Lezay, localitat pròcha de Lusignan. L'escut del prelat es aicí representat ambe quatre burèlas d'argent sus un camp d'azur. Es acompanhat de la mitra e de la cròssa e tanben coronat. Doas serenas li servisson de supòrt.

 P1220438

 

  

 

 

Encontram tanben a doas represas las armas de l'abadiá Santa Fe de Concas, de que la capèla dependiá. Lo capítol dels canonges d'aqueste establiment benedictin utilisava, al mens dempuèi lo sègle 17, una representacion eraldica de la Fe que rapelava lora santa patrona. Aqueste signe es aquí acompanhat d'una corona. L'escut se pòt blasonar "d'azur a una Fe al natural susmontada d'una corona d'aur". Aquestas armas s'encontran mantuns còps a Concas e dins de sanctuaris que ne dependián (Grand-Vabre, Cambon, Sant Joan lo Freg...).P1220439.JPG

 

Trobam endacòm mai çò que podrián èsser las armas de l'abat de Concas Alessandro de Caretto (...1566-1571...). Aqueste òme sortiguèt d'una granda familha de la noblessa ligura, descendenta dels marqués de Montferrat e coneguda dempuèi la fin del sègle 12. Èra tanben abat de Bonacomba coma son oncle Paolo abans el. Aquela familha placèt al sègle 16 un cèrt nombre de sos filhs a de plaças eminentas del clergat occitan. Aital, dos fraires Caretto foguèron avèsques de Caors entre 1514 e 1553. Aqueste linhatge portava "d'aur a cinc bendas o cotissas de vermelh" mas aquí, lo pintre las auriá figuradas pas qu'ambe quatre bendas. Podèm observar donc un escut portant "d'aur a quatre bendas o cotissas de vermelh" dominat d'una corona. Alessandro de Caretto foguèt abat de Concas dins la segonda mitat del sègle 16, dins las annadas 1566-1571, siá mai d'un sègle abans nòstra pintura.  Sabèm pas perque l'artista auriá representat las armas d'aqueste abat anterior puslèu que las d'un autre. Benlèu Alessandro de Caretto aviá fach quicòm de particular per Nòstra Dòna de Fontcorrieu. Mas sèm pas jamai a l'abric d'una simpla error d'identificacion e nos cal demorar prudents !

 

P1220435.JPG

 

 Encontram tanben l'escut d'un autre abat de Concas, coronat e dominat per la cròssa e la mitra abadialas. S'agis de Jean-Armand Fumée des Roches mòrt en 1712 e donc contemporanèu de nòstra òbra pinturada. Sortiguèt d'una familha torangèla coneguda dins l'entoratge reial francés al sègle 15, e qu'èran senhors de  las Roches-Saint-Quentin dins lo ròdol de Loches (37). Los membres d'aqueste linhatge portavan siá "d'azur a doas faissas d'aur acompanhadas de sieis besants d'argent pausats 3 2 1" siá "d'argent a tres aliàs sièis fusadas de sable pausadas 3 2 1". Aquí, lo pintre representèt d'un biais un bocin maladrech un escut "d'argent a tres fusadas o masclas de sable pausadas en faissa" tal coma o podèm veire sus l'illustracion seguenta.

P1220430.JPG 

Endacòm mai se tròban las armas de la familha Dejoan de Gradèls, del nom d'un domèni situit sus la comuna vesina de Valadin. Aqueste linhatge portava segon Rietstap "de vermelh a dos avant-bras vestits d'argent, las mans juntas al còr de l'escut al cap d'argent cargat d'un creissent de vermelh pausat entre doas estelas d'azur". Sus l'escut visible dins la capèla, los esmauts son pas totjorn plan clars mas lo blasonament sembla correspondre a aquestas armas.

P1220456.JPG

 

Un dels elements eraldics mai interessants de l'ensemble es sens dobte l'associacion de dos escuts pinturats que fan vesinar las armas de las familha de Tubièras-Grimoard de Pestelhs de Levís e las dels vescomtes de Polinhac en Velai.

P1220433.JPG

Pensam que s'agís de las armas de Maria-Carlòta, filha de Joan de Tubièras-Grimoard de Pestelhs de Levís e de Maria-Isabèl de Polinhac, que moriguèt en 1719.

Sa grand-maire pairala, Anna de Pestelhs de Levís eiritèt de la senhoriá vesina de Valadin a la debuta del sègle 17 e se maridèt en segondas nòças ambe Joan de Tubièras-Grimoard en 1607. Aital las armas familhalas devenguèron "escartairat d'argent a la benda de vermelh acompanhada de sièis flanquís del meteis pausats en òrla (qu'es de Pestelhs) e d'aur a tres cabrions de sable (qu'es de Levís), cargat d'un escuçon partit d'azur a tres rosetas d'esperon d'aur al cap del meteis (qu'es de Tubièras) e de vermelh al cap dentat d'aur (qu'es de Grimoard) pausat en abisme". Son aquestas armas que se veson aicí sus un escut coronat. L'autre escut, coronat tanben, pòrta las armas dels vescomtes de Polinhac "faissat d'argent e de vermelh de sièis pèças".

 

Es interessant de veire coma los linhatges gardavan d'aquel biais dins loras armas las marcas de las principalas aliganças passadas. Aital los Pestelhs, senhors del castèl de Mèrle en Auvernha s'aliguèron als Levís a l'escasença del maridatge de Rigaud ambe Gabrièla de Levís en 1487. Aquesta aligança foguèt doblada per l'union entre Joan-Claudi e Joana de Levís, eiritièra de Cailutz en 1574. De tot aquò ven l'escartairat. Puèi, a la generacion seguenta lo maridatge d'Anna ambe un Tubièras-Grimoard qu'eiritava de son costat d'un partit de las armas d'un linhatge roergàs e d'una familha de Gavaldan.   

 

L'escut de Polinhac tot sol es representat un autre còp sus la volta de la nau de Fontcorrieu, encadrat per doas serenas e ambe un faissat de uèch pèças.

 

     P1220453

 

Podèm pensar que Maria-Carlòta, o benlèu sos parents, foguèron benfachors de la capèla de Fontcorrieu e qu'aquestas pinturas ne servèron lo remembre.

 

 

Puèi trobam dos escuts non  clarament identificats. Lo primièr pòrta un "escartairat d'argent a l'agla de sable e de vermelh al leon d'aur" e es suportat per doas aglas blancas. D'unas sorgas fan l'ipotèsi que podrián èsser las armas de Miquèl de Bancalis de Prunas, abat d'Arborèl al diocèsi de Castras en 1668 e filh d'Enric, capitani de cavalariá (J.Poulet in Bulletin du Cercle Généalogique du Rouergue n°12, 1995 relaiat pel siti http://marcillac-histoire.over-blog.com). Aquesta familha vesina de Marcilhac (Prunas se situís a qualques quilomètres) portava "d'azur a l'agla d'aur". Pr'aquò, aquesta identificacion es a prene ambe precaucion estent donat las diferéncias de colors, la preséncia del leon dins un escartairat desconegut dins aquesta familha e l'abséncia de simbòls religioses (cròssa e mitra abadialas). 

P1220434.JPG P1220432

 

Lo segond presenta las armas "d'argent al cabrion de vermelh".  La simplicitat d'aquestas armas convidan tanben a demorar prudents sus las identificacions possiblas. Benlèu d'autras informacions nos vendràn un jorn ajudar a resòlver aquestes dos problèmas d'identificacion.

 

P1220462.JPG

  Enfin, per acabar, quitarem lo luòc pel portal bèl de la clausura occidentala, edificat dins la primièra mitat del sègle 20. I son figuradas las armas de dos avèsques de Rodés. Louis Eugène Franqueville, avèsque de 1900 a 1905 que portava "d'aur a un mont de sinòple somat d'una crotz trefuelhada de vermelh acostada de doas estelas del meteis". Aicí, l'escut es gravat un bocin diferentament e las estelas se tròban pausadas sus un cap, de part e d'autra del monogram A(ve) M(aria) que trobam mantuns còps dins l'edifici.

 

          P1220460            P1220457.JPG

 

 

Puèi vesèm las de son successor Charles du Pont de Ligonnès (1906-1925) que portava "de vermelh a l'èlm d'aur acompanhat de tres estelas d'argent pausadas doas e una". L'escut es susmontat d'una crotz trefuelhada.

 

P1220413.JPG

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
14 juin 2011 2 14 /06 /juin /2011 23:26

La glèisa parroquiala Sant Sulpici de Maurs es lo sol vestigi d'una importanta abadiáP1220284.JPG benedictina fondada a la fin del sègle 9 e dependenta de Sant Giraut d'Orlhac. S'i pòt remirar un magnific bust-reliquiari de Sant Cesari datat del sègle 12, que representa un vertadièr cap d'òbra de l'art romanic occitan.

L'edifici actual data principalament de la fin del sègle 14 al sègle 16. Presenta una nau unenca a tres travadas, un còr eiretat de la glèisa romanica precedenta, flancat de doas capèlas lateralas del sègle 16. Lo campanal massiu data de 1426 e lo portal de 1540 environ. Lo claustre atenent foguèt desrocat après la Revolucion francesa. Pendent tota l'Edat Mejana e al delà, l'abat foguèt co-senhor de la vila de Maurs ambe l'avèsque de Clarmont.








Al nivèl del patrimòni eraldic, fòra las claus de voltas e los vitralhs qu'estudiarem, l'originalitat de l'ensemble ven de las formas del còr ont mantunas misericòrdias son ondradas d'escuts.P1220289.JPG

Aquesta clausura del còr foguèt realizada dins la primièra mitat del sègle 16 e augmentada fins al sègle 18 d'una seguida de onze estatuas de fusta. Demèst las quinze misericòrdias, cinc son gravadas d'escuts que podèm blasonar aital :

 

La misericòrdia en posicion centrala dins l'axe del còr, es gravada a las armas de Gui, aliàs Jacme, de Castèlnau-Bertenor, abat de Maurs entre 1500 e 1524. Aquesta  granda familha carcinòla  portava un"escartairat (de vermelh) al castèl (d'aur) qu'es de Castèlnau ; e (d'argent) al leon (de sable) qu'es de Calmont d'Òlt" dempuèi la debuta del sègle 14 quand Gui III de Castelnau eritèt en 1315 dels domènis de l'importanta familha roergassa de Calmont, senhors d'Espalion.

 

 

P1220304.JPG

Las claus de volta de las doas capèlas lateralas de la glèisa son tanben gravadas a las armas d'aqueste abat que sembla èsser estat pro dinamic, en tot cas bastidor.

              P1220265.JPG                P1220281.JPG

Un escut figurat sus un vitralh de l'absida es benlèu a botar en ligason ambe las armas d'aqueste abat. D'efièch presenta un "escartairat al 1 de vermelh a una mitra acompanhada d'una cròssa d'aur, al 2 d'azur a un(a) ? d'aur, al 3 d'azur al leon d'aur e al 4 de vermelh a la torre (o castèl) d'argent" que recòrda las armas de Castèlnau.

P1220296.JPG

Las cronicas de l'epòca nos aprenon que Jacme de Castelnau moriguèt a Caors, segurament de l'epidemia de pèsta que regnava dins tot lo pais a'n aqueste moment. Lo fach qu'aquestas armas sián en pausicion centrala pòt far pensar qu'aqueste abat podriá èsser a l'origina de la realizacion d'aquel ensemble.

 



P1220308.JPG

 

 

La tresena misericòrdia en partent d'esquèrra pòrta un "partit (d'azur) a tres cauquilhas (d'aur) al cap (del meteis) qu'es de Montal ; e (d'azur) a tres flanquís (d'argent) al cap (d'aur) cargat de tres flanquís (d'azur) a la croseta de ... pausada en abisme qu'es de Balsac ambe bresadura (la croseta)".

 

Las armas de la familha de Montal apareisson tanben sul vitralh central de l'absida acompanhadas de la cròssa e de la mitra. S'agís de l'escut de Joan de Montal, abat de Maurs entre 1532 e 1556. Se tròba tanben figurat a l'exterior, en dessus de l'ogiva del portal gotic de l'edifici.

La familha cantalesa de Montal, originària d'Arpajon de Cèra e formant una branca de la poissanta familha d'Orlhac, teniá dempuèi lo sègle 13 l'important castèl de La Ròcabro que defendiá un pont sus la rota del Carcin e del Lemosin a 20 qm a l'oèst d'Orlhac. Las armas dels Montal "d'azur a tres cauquilhas d'argent al cap d'aur" son d'alhors pro pròchas de las dels viguièrs d'Orlhac que portavan "d'azur a la benda d'aur a l'òrla de sièis cauquilhas d'argent"

 

  P1220295.JPG             P1220294.JPG

   

Sus un segond vitralh, tornam trobar l'escut de Montal integrant, en bresadura, un  flanquís dels Balsac a la plaça d'una cauquilha.

 



Tornam trobar sus la quatrena e la quatorzena misericòrdia " (d'azur) a tres flanquís (d'argent) al cap (d'aur) a la croseta de ... pausada en abisme" que podrián aparténer tanben a un membre de la familha Balsac.

P1220306.JPG

P1220299.JPG

 

 

             La familha de Balsac, originària dels alentorns de Briude dins lo Velai, s'aliguèt a la familha de Montal a l'escasença del maridatge de Joana de Balsac ambe Amalric de Montal, Governador de Nauta Auvernha, en 1496. Joan de Montal, abat de Maurs entre 1532 e 1556, èra benlèu lor filh. Aital se pòdon compréner las associacions a doas represas d'aquestas armas dins la glèisa abadiala. 

 

Foguèt tanben aligada ambe los Castèlnau-Bertenor ambe lo maridatge, en 1474, d'Antoneta de Castèlnau e de Robèrt de Balsac, senhor d'Entragas e Sanch Amanç (Cantal), Conselhièr e Camarlenc del Rei de França, Senescal d'Agenés en 1488 e que moriguèt en 1503.

 


En onzena posicion trobam una misericòrdia presentant un escut a tres faissas cargadas caduna de tres mosquetaduras d'armina.

 

P1220300

 

Lo sol linhatge occitan conegut coma proprietari d'armas semblablas son los de Boissa senhors de La Farja, Esjau, Chambarèt, Murat e autres luòcs en Lemosin (Nauta Vinhana e Corèsa), que portavan "de vermelh a tres faissas d'argent cargadas caduna de tres mosquetaduras d'armina" .

 

Boisse.JPG

 Las armas (fautivas) de la familha de Boissa dins un armorial lemosin del sègle 18.

(BFM Lemòtges - MS 45)

 

 

Qualques indicis menan a seguir aquesta identificacion sens la confirmar pas jamai. La monografia d'aquesta familha escricha per l'abat J.Nadaud dins lo tòme 1 de "Nobiliaire du diocèse et de la généralité de Limoges" (p.196 e seguentas) indica qu'aqueste linhatge s'aliguèt dins la primièra mitat del sègle 17 ambe una familha de Nauta-Auvernha a l'ocasion del maridatge, en 1628, de Carles ambe Francesa de Sant Nectari, filha del baron de Grolièras e Sant Victor e de Francesa d'Apchon. Un membre d'aqueste linhatge, Antòni de Sant Nectari, èra d'alhors estat co-senhor de Maurs coma avèsque de Clarmont entre 1568 e 1584. En mai d'aquò, la familha de Boissa sembla èsser estada acostumada a far dintrar sos cabdèts dins l'òrdre dels benedictins. Aital, los priorats de Sant Priech e Chastanhau, pròches de Chambarèt (Corèsa) foguèron entre las mans dels Boissa pendent una bona part del sègle 17. Quitament se aquestes indicis son pro tèunhes, podèm far l'ipotèsi qu'aqueste escut es lo d'un membre de la familha lemosina de Boissa.

  

 

Per acabar, parlarem d'una tresena clau de volta presenta dins la primièra travada de la capèla Sant Cesari, bastida al sègle 16, que pòrta un escut "partit de ... a tres faissas de ... e de ... al ròc de ...". Pel moment, nos es estat impossible d'identificar ambe precision aquestas armas.

P1220278.JPG



(Sorga principala : "Maurs au fil des siècles (des origines à 1789)" de R.Jalenques, 1976)

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 15 Cantal
commenter cet article
6 mai 2011 5 06 /05 /mai /2011 21:50

mapa vilafranca

 

 

 

Vilafranca, Roergue, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

Se avèm la costuma d'encontrar la màger part dels testimònis eraldics dins de luòcs publics o dubèrts a la visita, es mai rare que de particulars nos dubrigan las pòrtas de l'ostal per nos far descobrir de pichòtas meravilhas.

 

Aital aquesta chiminièra monumentala databla del sègle 14 de que lo bendèl pòrta un escut cargat d'una bordadura engrelada.

 

P1040109.JPG

 

Agachada mai en detalh, l'escultura mòstra un relèu que sembla correspondre a una particion verticala del camp de l'escut .

 

P1040108.JPG

 

Se podriá donc far doas ipotèsis de blasonament : siá simplament "de ... a la bordadura engrelada de ..." o alara "partit de ... e de ... a la bordadura engrelada de ...".

 

La provenença d'aquesta chiminièra es pas coneguda ambe precision. Segon los proprietaris actuals, lors predecessors l'aurián aquesida dins la val d'Òlt a una data indeterminada (annadas 50?). Lo fach que siá talhada dins lo calcari podriá èsser un element de mai per confirmar aquesta origina geografica.

 

Del nòstre costat, nos es estat impossible d'identificar precisament aquestas armorias, en particular se las volèm religar a un linhatge carcinòl o roergàs de la val d'Òlt. Per contra, aquesta configuracion eraldica s'encontra en Auvernha ont n'avèm recensat al mens tres ocurréncias : dins l'Armorial de Guilhèm Revel (1450), Jacme de Torenhi del castèl de Nervieux en Forés (Dpt Lèira 42) portava "partit d'aur e de vermelh a la bordadura d'azur brocanta sul tot" ; la vila de Sant Flor que pòrta "partit d'azur e d'aur semenat de flordalis de l'un en l'autre, a la bordadura engrelada de vermelh" ; enfin lo cas lo mai pròche geograficament concernís l'abadiá Sant Giraud d'Orlhac que portava un "partit d'aur e de sinòple a la bordadura engrelada de l'un en l'autre" tal coma se pòt veire en tresena pausicion sus aqueste lindal dins la capèla d'Aurinca a Orlhac (15).

 

AURILL-1.JPG

                                                           Fotò Heurtelions

 

Aquesta pèça demòra çaquelà un plan bon exemple del patrimòni eraldic conservat per de particulars qu'an agut aicí l'aimabilitat d'acceptar nòstra demanda. Los mercejam coralament.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
1 mai 2011 7 01 /05 /mai /2011 10:16

Lo vilatge de Lescura situit a qualques quilomètres al nòrd d'Albi tirariá son nom del latin SECURA qu'indicariá l'existéncia d'un luòc fortificat precòç a proximitat d'un ga sul Tarn. D'efièch, lo castrum Scuriae auriá fach partida de la dòt de Constància, filha del comte de Tolosa, al moment de son maridatge ambe lo rei de França "Robert II Le Pieux" en 1003. Aqueste monarque balhèt aquel domèni luenchenc a Gerbèrt d'Orlhac, son ancian preceptor, alara Papa jol nom de Silvèstre II. Aital, la baronia de Lescura dintrèt dins la mensa pontificala e formèt una enclava dins lo vescomtat d'Albi. En 1011, lo Papa Sèrgi IV balhèt en fieu lo castèl de Lescura a Vezian e a sa descendéncia que formèron lo linhatge remarcable dels barons de Lescura escantit a la fin del sègle 18.

 

                      P1190819                P1190820.JPG

 

Lo vilatge a gardat qualques traças de sas muralhas, en particular aquesta pòrta datada de 1563 ont se pòt veire, gravada sul calcari, una crotz occitana pausada pro recentament.

 

 

La glèisa Sant-Miquèl, bastida en contra-bas del vilatge, es lo vestigi d'un priorat benedictin dependent de l'abadiá Sant Miquèl de Galhac, fondat al sègle 11. L'edifici, de talha modèsta, representa çaquelà un dels testimònis mai polit de l'art romanic dins lo despartament ambe un decòr de granda qualitat dels sègles 11 e 12.

 

 

               P1190821.JPG            P1190825.JPG

 

La volta del còr e de l'absida presenta un ensemble de pinturas a motius florals que pòt èsser datat de la fin del sègle 16 o de la primièra mitat del sègle 17. Aquesta òbra s'espandís a l'entorn d'un escut cargat d'un "escartairat d'argent e de vermelh" non identificat. L'escut, en forma de medalhon, compòrta pas cap d'ornament eclesiastic e podriá correspondre a una comanda d'un benfachor laïc.

 

             P1190847.JPG               P1190833.JPG

 

Un dels collaterals sud de la glèisa abriga las sepulturas de dos membres de la familha dels barons de Lescura.

 

Pel sòl  trobam una tomba que seriá la de Loís 1èr, baron de Lescura a partir de las annadas 1570-1580. 

P1190843.JPG

La partida superiora de la pèira tombala presenta un escut dominat per un èlm ondrat de lambursquins. I podèm observar las armas seguentas : "escartairat als 1 e 4 de ... al leon de ... ; als 2 e 3 de ... al leon de ... a l'òrla de 12 besants (o tortèls) de ...".

P1190844.JPG

Sabèm qu'aqueste escartairat ven de l'associacion de las armas de la familha de Lescura ambe las del linhatge carcinòl de Salgas après lo maridatge d'Elix, eiritièra de Lescura, ambe Durand de Salgas en 1387. Una condicion d'aquesta union foguèt que la descendéncia deviá relevar lo nom e la armas de Lescura. Per çò qu'es del blasonament, mantuns autors balhan per aquesta familha "escartairat als 1 e 4, d'azur al leon d'aur (Salgas) ; als 2 e 3 d'aur al leon d'azur (Lescura)" sens far mencion d'aquestes besants. Trobam çaquelà dins l'Armorial de Rietstap "escartairat als 1 e 4 d'aur al leon d'azur ; als 2 e 3 de vermelh al leon d'aur e una òrla de 12 besants del meteis".

 

En dejós, legissèm l'epitafi incomplet del baron : [ci-gi]T MESSIRE [louis] DE LESCURE [...] BARON DU DIC[t lieu] DECEDE LE 17 MARS [...]

P1190842.JPG

 

Aqueste personatge agèt una longa vida plan movementada. Agèt a far fàcia als eveniments tragiques ligats a las guèrras de religion. Lescura foguèt presa dos còps per la fòrça (1581 e 1590), lo castèl brutlat e las muralhas desrocadas. Loís, que teniá pel Rei de França e la glèisa catolica, foguèt nomenat governador de la plaça-fòrta reiala de Lombers e foguèt nafrat al sètge de Sieurac. Lo país coneguèt tanben en 1630 una epidemia de pèsta  que decimèt la populacion. Enfin, Loís de Lescura perdèt tres femnas e se maridèt quatre còps. En 1635 s'intitulava totjorn senhor de Lescura dins un accòrd conclut ambe lo senhor de Castelnau-Bonafós (Castelnau-de-Lévis). Deguèt morir qualques annadas après.

 

Se maridèt en primièras nòças ambe Joana de La Valeta-Parisòt en 1586. Sa familha portava "partit al primièr de vermelh al leon d'aur ; al segond de vermelh al girfalc d'argent, la pata drecha levada". Aviam dejà encontrat aquesta familha roergassa dins nòstre article sus la glèisa de Tolonjac en Avairon.

 

  P1190837

Sus la paret en dessús de la tomba del baron, una placa de marbre negre pòrta l'epitafi de Loisa d'Elbene, sa segonda femna. Èra filha de Jolian d'Elbene, un nòble florentin nomenat ambassador en Polonha per la reina Catarina de Medicis. Foguèt domaisèla d'honor de la reina abans d'esposar Loís, en 1595, per l'entremesa de son oncle Anfos alara avèsque d'Albi. Moriguèt en jasilha ambe son enfant en 1598. Podèm legir sus la placa :

 

AETERNAE

 MEMORIAE NOB.

LUD. DELBENE

HONORARIAE PUELLAE

REGINAE FRAN. DEINDE

UXORIS CASTISS. NOB. LUD.

DESCURIA BARONIS . ALPHONS

DELBENE EPISC. ABBIENS.

PATRUUS MOERENS POSUIT

OBIIT XVI CAL. JUL.

ANNO MDXCVIII

EISIT QUIES.

 

Jol tèxte es gravat un escut femenin en forma de lausange ondrat d'un partit de las armas de Lescura e de las d'Elbene. Se pòt blasonar aital : "partit : al primièr copat : d'aur al leon d'azur ; e de vermelh al leon d'aur a l'òrla de dotze besants del meteis ; al segond d'azur a dos bastons arrancats e flordalisats d'argent pausats en sautor". L'escut es entorat d'una cordeleta formant una laçadura pro complèxa. Es interessant de veire coma l'eraldica feminina teniá sas règlas pròpias ambe la forma de l'escut e l'associacion tradicionala de las armas del marit ambe las del paire.

 P1190838.JPG

 

Puèi lo baron de Lescura se maridèt a l'entorn de l'an 1600 ambe Joana de Castelpèrs de que la familha portava "d'argent al castèl somat de tres torres de sable". Tornarmai, avèm dejà encontrat aqueste linhatge roergàs dins un article sus la glèisa de Naucèla en Avairon. La malurosa moriguèt negada ambe nòu autras personas de sa seguida dins lo naufragi de la balandra que lor fasiá traversar Tarn lo 12 d'abrial de 1607. 

 

Enfin, es encara en Roergue que Loís de Lescura prenguèt sa darrièra esposa, Cezélia de La Ròca-Bolhac, ambe qual se maridèt en 1608. Los senhors de La Ròca-Bolhac, originaris de la val d'Òlt portavan "d'argent al cap d'azur cargat de tres ròcs d'aur".

 

 

 Per acabar, podèm senhalar la preséncia, sus un vièlh banc, d'un escut malurosament rabotat ont devinham pas mai que la preséncia d'una estela de dètz brancas en cap a dèstra.P1190830.JPG    P1190831.JPG

 

(Sorgas : desplegant toristic "L'église St Michel de Lescure XIe - XIIe s." A.C.L.A 1995 ; abat Henri GRAULE "Histoire de Lescure, ancien fief immédiat du Saint Siège, et de ses seigneurs" Paris, 1895 ; Cl.COMPAYRE "Etudes historiques et documents inédits sur l'Albigeois..." Albi, 1841 ; http://www.vivies.com/index.php?title=Lescure ; Louis ESQUIEU "Essai d'un armorial quercynois", Paris, 1907 ; J.B. RIETSTAP "Armorial général d'Europe" Gouda, 1861)

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 81 Tarn
commenter cet article
15 avril 2011 5 15 /04 /avril /2011 22:05

Lo pichon vilatge de Senèrgas, situit sus un platèu granitic a qualques quilomètres a l'èst de Concas, foguèt un cap-luòc de vigariá carolingiana e lo sèti d'un priorat dependent de la celèbra abadiá benedictina vesina.d.JPG

 

Pròcha de la torre del castèl databla del sègle 14, la glèisa parroquiala gotica es estada tornada bastida al sègle 16 per l'abat Antòni de Rosselet (1520-1540). Sas armas "de ... al sautor alisat de ... ; al cap de ... cargat de tres besants o tortèls de..." figuran en dessús del portal d'entrada del sanctuari. L'escut i es dominat per la cròça e la mitra.

             b.JPG         a

 

Aqueste personatge d'origina auvernhassa sembla èsser estat un abat bastidor e los edificis ont trobam sas armas representadas son pro nombroses dins lo ròdol de Concas. Las aviam dejà encontradas dins la glèisa de Sant Cibrian de Dordon e las tornam trobar encara sus un fragment de pilar d'origina desconeguda utilizat en re-emplèc sus la faciada d'un ostal del mas vesin del Vern (Cna de Senèrgas).  

 

P1260034.JPGD'autras occuréncias faràn l'objècte d'articles a venir dins nòstre blòg. 

 

Podèm tanben senhalar la preséncia dins la glèisa de Senèrgas de doas claus de volta dins la nau, caduna cargada d'una crotz patuda.c.JPG

 

(Sorgas : P.de la Malène, Parcours romans en Rouergue, T.1, ed.du Rouergue e P.Lançon/J.Poulet, Le trésor héraldique de Conques... in Etudes Aveyronnaises, 1995)

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
11 avril 2011 1 11 /04 /avril /2011 21:58

La catedrala gotica de Lodeva foguèt començada dins lo darrièr tèrç del sègle 13 e saP1180617.JPG construccion contunhèt pendent 150 ans fins a las annadas 1430. Pr'aquò l'edifici agèt bravament a sofrir de las guèrras de religion ont la volta de la nau foguèt en granda partida desrocada a l'explosiu per las tropas protestantas. Adobada per la volontat de l'avesque Joan IV de Plantavit de La Pausa (1625-1648), la catedrala foguèt profanada e serviguèt d'entrepaus pendent la Revolucion Francesa. Mantunas restauracions foguèron entrepresas dins los sègles seguents.

 

Del punt de vista eraldic, aqueste sanctuari representa, coma bon nombre d'autras catedralas, una mena d'armorial dels avesques e dels dignitaris del diocèsi de l'Edat Mejana duscas al sègle 20.

 

 

 

  

Per çò qu'es del periòde medieval, lo mai interessant es incontestablament la colleccion lapidària conservada dins lo clastre de la catedrala. Lo problèma çaquelà, es qu'aqueste ensemble es constituit de pèças plan diferentas amassadas mercés a de dons de particulars, d'associacions o sens cap d'origina coneguda. D'unas pòdon venir de partidas desaparegudas de la catedrala coma d'autres endreches del país lodevés.

 

I podèm observar çò que sembla èsser una anciana bòrna senhoriala que marcava lasP1180611.JPG termièras del comtat de Lodeva qu'aparteniá als avesques dempuèi la fin del sègle 12 e l'esfaçament del linhatge vescomtal. Aquesta bòrna pòrta las armas de Lodeva que se pòdon blasonar aital "d'azur a la crotz cantonada al 1èr d'una estela, al 2nd d'un creissent, al 3en d'una L e al 4en d'una D, lo tot d'aur ". Veirem pus tard qu'aquestas armas s'encontran tanben mantuns còps a l'interior del bastiment.

 

  P1180612.JPG

 

I trobam tanben tres escuts escultats sus de pèiras de que l'origina es pas mencionada. Doas son integradas en re-emplèc dins la paret.

 

P1180601.JPGP1180607.JPGP1180586

 

La primièira presenta un escut "de ... al cabrion  de ... acompanhat de tres cauquilhas Sant Jacmes de ... ". La preséncia d'una tresena cauquilha en punta es mai que probabla e lo cabrion pòt èsser demesit. Aquesta pèça es databla dels sègles 14 o 15.

 

La segonda, databla del sègle 14, pòrta las armas " partit de ... al leon passant de ..., e faissat ondejat de ... e de ...".

 

Enfin, la tresena que sembla mai recenta (fin del sègle 15 o sègle 16) es tanben mai trabalhada dins l'escultura. L'escut es timbrat d'un èlm cargat de lambrusquins e d'un cimièr desaparegut en granda partida. Presenta probablament un "copat de ... e de ... a l'arbre arrancat de ..., acostat de dos grifons contornats tenent son tronc de ..., lo tot brocant". Aquestas armas son a botar en relacion ambe un autre escut de tipe Renaissença representat a l'interior de la catedrala, dins la capèla Sant Ròc, e que sembla portar las meteissas armarias.

 

              P1180623.JPG      dins la capèla St Ròc

 

Aquestes dos escuts presentan las armas de la familha Forèst que balhèt mantuns consols a la vila e de clèrgues a la Glèisa de Lodeva. D'après Louis Lainé, aqueste linhatge es conegut dempuèi 1352 quand Ròc Forèst foguèt anoblit per servicis renduts al reialme. Portava un "copat d'aur e d'azur al pin de sinòple fruchat d'aur, acostat de dos grifons afrontats de l'un dins l'autre".

 

forest.jpg  

 

 

Coma o disiam mai naut, l'interior de l'edifici conten mantunas representacions de las armas de Lodeva dins de versions diferentas.

Doas claus de volta pòrtan un escut a la crotz que pòt èsser religat a las armas de la vila figuradas incompletament (los elements manquants i èran benlèu pinturats ?).

 

P1180524.JPG   P1180517.JPG

 

La segonda es çaquelà d'una legida dificila, l'escut es dominat per un capèl d'avesque e presenta benlèu un escartairat.

 

Tornam trobar d'escuts pròches de las armariás de la vila suls veirials del còr que datan del sègle 19.

                                      P1180548.JPGP1180550.JPG

 

Lo primièr que se pòt blasonar "d'azur a la crotz patuda d'aur" pòrta un listèl que menciona "SIGILUM CAPITULI LODOVENSIS" e deu corespondre a las armas del capitol dels canonges de la catedrala.

 

Lo segond presenta las armas de Lodeva acompanhadas d'un escut "d'azur a la flordalis d'aur pausat en abisme" e sembla commemorar un eveniment relatiu als rapòrts entre la vila e lo rei de França Loís lo VIIIen (1187-1226) coma lo daissa pensar lo listèl "LODOVA A LUDOVICO OCTAVO". Podèm pensar que s'agís de l'entrada del comtat de Lodeva dins lo domèni capecian a la fin de la Crosada Albigesa.

 

 

 

 

P1180628Per acabar ambe las armas de la vila, mencionam que figuran tanben sus un monument edificat a la memòria dels avesques e de lora sepultura al debàs del campanal (i tornam trobar l'escut a la flordalis, en abisme) e sus una clau de volta de la capèla Sant Fulcrand.

    Capèla St Fulcrand armas de Jean IV de Corguiller-copie-1

 

 

 

Aquesta capèla Sant Fulcrand, patron de la catedrala dempuèi lo sègle 15, serà tanben nòstra primièra etapa dins l'estudi de las armarias dels avesques que se son succedits sul sèti de Lodeva. Per aquò, nos podèm apiejar sus "L'armorial des évêques des cinq diocèses formant aujourd'hui la circonscription du diocèse de Montpellier" que M.A. Fourtier publiquèt en 1866.

 

La capèla Sant Fulcrand aparentament bastida dins las darrièras annadas del sègle 13 sembla ligada a la personalitat de Jean IV de Corguillereray, conselhièr del Rei de França Loís lo XIen e avesque de Lodèva entre 1462 e 1488. Son escut i es representat al som de la grasilha d'entrada e sus una clau de volta.Capela-St-Fulcrand-armas-de-Jean-IV-de-Corguiller-copie-2.JPG

Sortit d'una familha nòbla peitavina, portava un escut "d'azur a tres faissas ondejantas d'aur". Aquestas armas son visiblas sul sagèl de son aujòl Jean de Corguilleray, escudièr, qu'èra "Maître Veneur du Duc de Normandie", e "Maître et Enquesteur des Eaux et Forêts du Roi" entre 1355 e 1365.  

Capèla St Fulcrand armas de Jean IV de Corguiller-copie-3 

Aparentament, aquesta familha balhèt un brave nombre d'oficièrs a l'administracion capeciana e un Guillaume de Corguilleray, contemporanèu del nòstre avesque, èra a la fin del sègle 15, conselhièr del Rei e "Prevost de Messieurs les Marechaux de France" e sagelava d'un escut a las tres faissas ondejantas. (Sorga : P.Anselme, Histoire généalogique et chronologique de la maison royale de France)

 

Aquestas armarias son representadas ambe las colors inversadas sus un veirial del còr fargat al sègle 19.

 

Jean-IV-de-Corguilleray-1462-1488.JPG

 

Aqueste ensemble de veirials signats per l'artista Mauvernay representan mantunas armariás episcopalas.

 

La familha torangèla de Briçonnet balhèt quatre avesques a Lodeva : Guillaume VI BriçonnetBriconnet--2-.JPG (1484-1516), Denis Briçonnet (1516-1520), Michel II Briçonnet (1560-1561) e Claude Briçonnet (1561-1566). Portavan "d'azur a la benda componada d'aur e de vermelh, lo primièr compon de vermelh cargat d'una estela d'aur, e la benda acompanhada d'una autra estela d'aur pausada al canton senestre del cap". Aquesta familha balhèt mantuns avesques e archivesques pendent lo sègle 16.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  Joan VI de Plantavit de la Pausa (1625-1651) foguèt un grand avesque de Lodeva. D'origina toscana, sa familha s'installèt  dins las Cevenas a la fin del sègle 13. Filh de Cristòl de Jean-VI-de-Plantavit-de-La-Pause-1625-1651.JPGPlantavit de La Pausa e d'Isabèl d'Assàs, nasquèt en 1579 e faguèt una polida carrièra dins los òrdres. Aquò lo menèt a èsser grand almoinièr de la cort de la Reina Catherine de Medicis puèi d'Elizabeth de France, infanta d'Espanha. En 1625, foguèt nomenat avesque de Lodeva ont s'empleguèt a tornar bastir la nau de la catedrala e a edificar lo palais episcopal, a crear de convents (los Recollets de Lodeva), a ajudar los paures e a amainatjar lo país lodevés (rotas...). Participèt a la malastrosa revòlta del Duc de Montmorency e, un temps forabandit, tornèt sul sèti episcopal fins a sa mòrt en 1651. Portava "ecartelat d'azur a una arca de Noè d'aur flotant sus d'ondas d'argent e suportant una colomba d'aur arpiada e becada de vermelh tenent dins son bèc un ramèl d'olivièr de sinòple (Plantavit) e d'azur a tres flordalis florençadas d'aur (Assàs)" e sa devisa es inscrita sul listèl IN NAVI NOAE NATUS UT PLUS SAPIAS. Sul veirial l'azur d'Assàs es figurat blanc.

 

 

Lo jasent de Joan VI de Plantavit de La Pausa es conservat dins la catedrala dins la capèla dicha dels avesques.

Mgr-de-Plantavit.JPG

 

Son successor foguèt Francés II de Bosquet (1651-1657), personalitat eminenta e amic de Baluze. PortavaFrancois-de-Bosquet-1648-1655.JPG segon l'armorial de Fourtier (Cf supra) "ecartelat al 1 d'aur a tres fruches de sinòple movent del trach d'en bas acompanhats en cap d'una crotz recrosada de vermelh ; als 2 e 3 de vermelh a la croseta d'aur ; al 4 d'aur a tres bendas de vermelh".

Vesèm qu'aquestas armas  son representadas diferentament sul veirial ont las podèm blasonar : "ecartelat al 1 d'argent a tres arbres de sinòple movent del trach d'en bas acompanhats en cap d'una crotz patuda de vermelh ; las 2 e 3 d'argent a la crotz patuda alisada d'azur ; al 4 bendat d'argent e d'azur". Sens autras informacions complementàrias, serà malaisit de trencar entre aquestas doas versions. Podèm çaquelà portar mai de credit al trabalh remirable de l'autor de l'armorial, quitament se la preséncia de tres arbres sul vitralh rendon parlantas las armas d'aqueste avesque.

 

 

 

 

Roger-de-Harlay-de-Cesi-1657-1669.JPG

 

 

 

 

 

 

 

Trobam en seguida las armas de l'avesque Roger de Harlay de Cési (1657-1669) que se pòdon blasonar "d'argent a dos pals de sable". Aqueste prelat èra sortit d'una familha de noblèssa de rauba de la region parisenca. Foguèron comte de Beaumont, senhors de Grosbois e Champvallon e balhèron mantuns oficièrs al Parlament de Paris. (Sorga : "Armorial du Parlement de Paris" M.Bonneserre de Saint Denis, extrach de Revue Nobiliaire Héraldique et Biographique, 1862)

 

 

 

 

 

   

  Puèi, podèm observar un veirial presentant las armas de Jacques-Antoine de Phélypeaux,Jacques-Antoine-de-Phelypeaux-1690-1732.JPG avesque de 1690 a 1732. I legissèm un "escartairat als 1 e 4, d'azur semenat de quartafuèlhas d'aur al franc-quartièr d'ermina, e als 2 e 3 de vermelh a tres lusèrps d'aur meses en pal". Tornarmai, sembla que d'unas colors sián pas estadas respectadas e trobam dins l'article de Fourtier "escartairat als 1 e 4, d'azur semenat de quartafuèlhas d'aur al franc-quartièr d'ermina, e als 2 e 3 d'argent a tres lusèrps de sinòple meses en pal".

Èra lo filh de Antoine-François Phélipeaux, senhor del Verger, Conselhièr al Parlament de Paris, Intendent de justícia en Borbonés puèi Conselhièr d'Estat, e de Marie de Villebois, filha d'un mèstre d'ostal del Rei de França. La familha Phélipeaux originària de la region de Blois es coneguda dempuèi la fin del sègle 13.

(Sorga : http://racineshistoire.free.fr/LGN/PDF/Phelypeaux.pdf)

 

 

 

 

 

 

 

 

Los veirials del còr presentan après, l'escut de l'avesque Joan-Jòri de Solhac (1732Jean-Georges-de-Souillac-1732-1750.JPG-1750) (Jean-Georges de Souillac). Filh de Francés de Solhac, senhor de Vernuèlh en Peiregòrd (al nòrd de Brantòsme), portava "d'aur a tres espasas de sable pausadas en pal, las puntas en bas" segon Fourtier (veire çai-sus) alara que lo veirial representa "d'azur a tres espasas d'aur pausadas en pal, las puntas en bas". Lois Esquieu prepausa per sa part "d'aur, a tres espasas de vermelh, mesas en pal, las puntas en bas" (L.Esquieu, "Essai d'un armorial quercynois" 1907, n°665) e mantuns autors classics son d'aqueste vejaire. 

Aquesta familha, originària de Solhac en Carcin, sortiriá del linhatge dels vescomtes de Turèna. Se partegèt en mantunas brancas a partir del sègle 16, çò qu'explica benlèu aquesta multiplicitat d'esmauts differents dins loras armariás. Los sagèls medievals conservats, representan un escartairat de tres espasas e de tres leopards pendent lo sègle 14 (1309 e 1369), e d'unes pensan que seriá una marca de fidelitat a la corona d'Anglatèrra. (L.Moreri et alii, "Le grand dictionnaire historique", Paris, 1759, p.513 et seq.) 

 

Joan-Jòri foguèt bachilièr de la Sorbòna e prior de Sant-German-de-Pont-Romieu, près de Bergerac, avant d'accedir al sèti episcopal de Lodeva ont demorèt dètz-e-uèch annadas. Una paret de la capèla dels avesques consèrva son epitafi gravat sus una placa.Jean-Georges-de-Souillac--1686-1750--ev-de-1732-1750.JPG

 

Enfin, arribam al darrièr avesque de Lodeva davant lo restacament de l'avescat al diocèsi de Montpelhièr en 1790. S'agís de Joan-Feliu-Enric de Fumèl (1750-1790), sortit d'una familha d'anciana noblessa originària dels confronts entre Agenés e Carcin (la vila de Fumèl bòrda la ribièira d'Òlt). Aqueste linhatge pòrta "d'aur a tres ponchas d'azur moventas de la poncha de l'escut". Son aquestas armas que vesèm figuradas sus dos veirials del còr.

 

                          Jean-Félix-Henri de Fumel 1750-1790                 Jean-Félix-Henri de Fumel 1750-1790 2

 

              

  Son presentas tanben dins la capèla dels avesques, sul monument erigit a la memòria dels prelats en 1862, coma per rampelar un dels avesques mai important de la vila.

 

Joan-de-Fumel--1-.JPG                                Joan-de-Fumel--2-.JPG

 

L'avescat de Lodeva foguèt donc suprimit per un decret del 12 de julhet de 1790 e lo territòri del diocèsi foguèt restacat al diocèsi de Montpelhièr.

 

Per aquesta rason trobam tanben las armas d'al mens un avesque de Montpelhièr Charles-Thomas Thibault (1835-1861) originària de Baynes dins lo despartament francés de Seine et Loire. Son escut apareis sus un veirial e pòrta "d'azur a cinc garbas de blat d'aur pausadas 1 3 1 e formant una crotz " es timbrat de la mitra e la cròça, de la corona de comte e del capèl d'avesque. La devisa es "MESSIS MULTA".

 

P1180549

 

Un autre vitralh e una granda cadièra vièlha de fusta presentan un escut portant un arbre. Son las armas de l'avesque de Montpelhièr Francés-Maria Anatòla Roverie de Cabrièras  (1873-1921). Nascut a Belcaire lo 30 d'agost de 1830, sortissiá del mitan aristocratic lengadocian e provençal. Reialista, grand amic de Frederic Mistral, esitèt pas a far dubrir las pòrtas de la catedrala e de las glèisas de Montpelhièr per albergar los vinhairons grevistas pendent la revòlta viticòla de 1907. Foguèt fach cardinal en 1911. Portava "d'azur al rove arrancat d'aur" e sa devisa èra "NON HUMORE TERRAE VIGEBIT".

 

                  P1180543.JPG            P1180561.JPG

 

Enfin, devèm mencionar tanben la preséncia dins un cadre d'un dessenh a las armas d'un avesque segurament mai recent qu'avèm pas capitat d'identificar encara. Pòrta "d'azur al cap-pal cordurat de vermelh, lo cap cargat d'una crotz potençada d'aur a dèstra e d'una ancra d'argent a senestra, e lo pal cargat de tres cròças d'aur pausadas en pal" e la devisa es "DIEU EST PLUS GRAND QUE NOTRE COEUR".

 

P1180563.JPG

 

 

En mai dels avesques, encontram las traças de tres autras grandas figuras eclesiasticas de Lodeva. 

 

Una placa pro recenta rapèla la vida d'Ercules-Andrieu de Fluris (Hercule-André de Fleury dich "le Cardinal de Fleury"). Filh de Joan de Fluris, senhor de Dian e Valquièiras, e de Diana de la Trelha, nasquèt lo 22 de junh de 1653 e foguèt batejat dins la catedrala Sant Fulcrand. Èra promés a una granda carrièra : almoinièr del rei de França Loís XIV en 1678, avesque de Frejus en 1699, preceptor de Loís XV en 1715 e grand almoinièr de la reina Marie Lesczinska en 1723, acabèt per èsser nomenat Ministre d'Estat en 1725 e enfin Cardinal en 1726. Moriguèt a Issy-les-Moulineaux en 1743 e foguèt sepelit dins la glèisa Sant Loís del Louvre. Portava "escartairat als 1 e 4 d'azur a tres ròsas d'aur (Fluris) ; als 2 e 3 copat de vermelh al leon naissent d'aur e d'azur plen (La Trelha)" Son aquestas armas que se pòdon observar sus la placa.

 

HERCUL~3

 

Trobam tanben lo monument funerari de l'abat Pau d'Esteve del Verdièr (v.1814-1872), canonge de Montpelhièr, curat de Castries, sortit de la familha dels senhors de Servian. Son grand-paire, Bertomieu, teniá la senhoriá directa d'aqueste borg al moment de la Revolucion Francesa, e la familha se mantenguèt dins la bona borgesia locala al sègle 19. Vesèm sus la placa de marbre negre, en dessús de l'inscripcion latina un escut portant tres bendas. Segon l'Armorial de Rietstap, la familha d'Esteve del Verdièr portava "d'aur a tres bendas d'azur"

 

                   Abbe-Paul-d-Esteve-du-Verger-1814-1872--chanoine-de-Montpe.JPG             Abbe-Paul-d-Esteve-du-Verger-1814-1872--chanoine--copie-1.JPG

 

Son ben aquestas armas que son representadas sus un dels veirials del còr de la catedrala, ambe dos cèrvis coma supòrts e una corona dominant l'escut.

 

 

Encontram enfin la sepultura d'Elisèu Lazari (mòrt en 1933), protonotari apostolic e prèire de Sant Fulcrand de 1912 a 1926. Foguèt tanben conegut pels libres pro nombroses qu'escriguèt a la fin del sègle 19 e demèst aquestes, un "Historique de la cathédrale Saint Fulcrand de Lodève" en 1897. Son escut presenta un "de ... semenat de flordalis de ..." e ne trobam un autre exemplari dins lo clastre. La devisa es "SOLA MIHI LILIA PLACEM".

 

                Elisee-Lazaire--1857-1933--sepulture--2-.JPG                Elisee-Lazaire--1857-1933--claustre--2-.JPG

 

  Sorgas principalas : Tenèm de'n primièr a mercejar sénher Philippe Huppé per sas informacions preciosas. Coma sorgas estampadas, podèm consultar R.Aussibal "Armorial épiscopal du diocèse de Lodève 1185-1790", Louis Lainé "Dictionnaire véridique des origines des maisons nobles ou anoblies" vol.2 e coma sorgas en linha Francis Moreau "Armoiries médiévales des évêques de Lodève" http://fmoreau.recit.free.fr/index.php?ref=MFW3158 .

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 34 Erau
commenter cet article
9 avril 2011 6 09 /04 /avril /2011 23:07

En plen centre vila, la pichòta plaça de l'Olmet marca l'emplaçament de l'arbre ont los comtesP1180248.JPG de Rodés rendián la justícia al pè de lor castèl. Es aquí que se pòt descobrir un dels bastiments mai polits e interessants de la capitala roergassa. D’uèi, lo monde l’apèlan « ostal d’Armanhac » en sovenir dels comtes d’Armanhac e de Rodés que i aurián demorat. Aqueste ostalàs monumental que fa l’angle entre la plaça e la carrièra del Val es un exemple caracteristic de l’arquitectura de transicion entre l’Edat-Mejan e la Renaissença. Foguèt bastit al sègle 16 per una familha patriciana del Borg de Rodés : los Daulhon.

 








S’i pòdon observar dos escuts portants las armas d’aquesta familha : « de … al leon de … al cap de … cargat de tres estelas de … ». Son benlèu d'armas parlantas se consideram la prononciacion de Daulhon coma pròcha de "dau (del) lion" mas aquò's pas qu'una ipotèsi.

 

Lo primièr se vei del defòra e ondra la pòrta d’entrada de fusta escultada que mena a la cort interiora de l’ostal.P1180246.JPG

 

 

Lo segond se tròba sul fronton, al dessus de la pòrta que mena als escalièrs que desservan los estatges de l’ostal.P1180235.JPG

 

La familha Daulhon sembla tirar son nom del vilatge d’Aulhon pròche de Laguiòla en Nòrd-Avairon (sul platèu d’Aubrac).  Aparentament, aqueste linhatge borgés se venguèt installar a Rodés pendent lo sègle 15 e trobam un Huc Daulhon, mercadièr del Borg en 1437. S’ocupa alara de comèrci de pèls de motons e gerís una ostalariá, plaça de l’Olmet.  Serà consol del Borg en 1455 e 1463. Un Giraud Daulhon, mercadièr e banquièr,  li succeda coma consol del Borg en 1489, 1500, 1505 e 1512. Es ambe son filh, Huc Daulhon, que lo linhatge va aténher lo maximom de son poder. P1180237.JPGSe marida en 1504 ambe Catarina de Ginhac e crompa de 1512 a 1527 d’importants domènis a l’entorn de Rodés. Aital se pòt declarar senhor de Lacomba e La Roqueta e donc accedir a la noblessa. Manten la preséncia familiala dins lo consolat del Borg d’un biais regular (1518, 1523, 1531 e 1548). Desvelopa sas activitats bancàrias cap a l’estrangièr e dubrís sa banca a Tolosa, çò que l’empacha pas de contunhar lo negòci de matèrias primièras (blat, coire en placas…). En mai de tot aquò, se vira cap als oficis financièrs de la Glèisa : en 1520, es comís a percebre los dèimes dins los diocèsis de Rodés, Caors e Albi ; en 1534 es fermièr del temporal de l’avescat de Rodés pel cardinal d’Armanhac ; s’ocupava tanben de las finàncias del convent dels Cordelièrs de Rodés. Es el que faguèt bastir a la plaça de l’ostalariá familiala, aqueste ostalàs, dich d’Armanhac, qu’illustra tan polidament l’arquitectura civila de la Renaissença a l’entorn de 1530. Fa son testament en 1546 e demanda a èsser sepelit dins sa capèla de la glèisa Sant Amanç de Rodés, dins lo tombèl de sos parents.P1180247.JPG Après el, lo linhatge s’aflaquís, son filh Amanç, senhor de La Roqueta, serà consol del Borg de Rodés en 1556, 1566 e 1571. Francés, filh d’Amanç, que Huc Daulhon aviá fach son eiritièr universal sembla èsser mòrt pro jove e sens descendéncia. (sorga: J.Bousquet, Enquête sur les commodités du Rouergue en 1552, Privat 1969 p.105 e seg.)

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
15 février 2011 2 15 /02 /février /2011 22:00

La polida vila de Fijac, que bòrda lo Celer, nos porgís un dels ensembles màgers de faciadas medievalas d'Occitània. Dins una mendra mesura, i trobam tanben qualques testimònis eraldics deçà-delai per carrièras.P1060925

Un dels mai encantarèls se situís 1 carrièra de la moneda, pròcha de l'actuala plaça de las escrituras ont podèm observar una reproduccion giganta de la Pèira de Roseta deschifrada pel fijagòl Champolion.
Ondrant la partida nauta d'una pòrta gotica(presentant una acolada inclusa dins una ogiva) unP1060928 escut "partit de ... a doas rosetas d'esperon de ... pausadas en pal e de ... al ramèl de vinha de ..." es singularament acostat de las representacions d'un solelh e d'una luna.

La preséncia d'aquestes dos astres es pas sens rapelar los sagèls dels comtes de Tolosa ont figuravan tradicionalament de part e d'autra de la figura del prince.


Raimond VII (2)
Avèrs e revèrs del sagèl de Raimond VII, comte de Tolosa

La talha d'aqueste ensemble dins lo calcari es d'una granda finessa e lo fach que la pòrta siá un pauc al rescondut sembla l'aver parada de las atacas del temps. Pel moment, avèm pas capitat d'identificar aquestas armas datablas del sègle 15 e qu'apartenián benlèu a una d'aquestas familhas de "Caorsins" que faguèron fortuna dins lo comèrci e la finància.

De la meteissa epòca data l'ostal dich d'Auglanat, situit a l'entrada de la carrièra del Grifol e vesin del palais de l'importanta familha Balèna de Fijac. Aquí, dominant lo portal grand, un trilòb acuèlha tres escuts gravats dins la pèira. Malurosament, las gravaduras de las armas son estadas marteladas e los escuts son impossibles de legir. Çaquelà demòran plan interessants perqué nos mòstran los ligams de cuèr apelats guinsals o guissals (guiges o guinches en ancian francés) que servissian a penjar los escuts e que los cavalièrs se passavan a l'entorn del còl per afortir la tenguda del boclièr coma lo mòstra un dessenh de l'Hortus Delicarium.
P1060954.JPG                 img00036_6m.jpg


La familha Viguièr d'Anglanat, originària de la val del Celer a un vintenat de quilomètres a l'oèst de Fijac, faguèt bastir aqueste ostal al sègle 15. Portavan "d'azur al cabrion d'aur, acompanhat en punta d'una espasa pausada en pal, la punta en naut ; al cap cordurat de vermelh, cargat de dos creissents d'argent, virats l'un vèrs l'autre" (Louis Esquieu, Essai d'un armorial quercynois, Paris, 1908). Son benlèu aquestas armas qu'èran representadas sul portal gotic de l'ostal.

 

 

D'una epòca mai recenta (sègle 17 o 18) son las armas ondrant  lo lindal de la pòrta d'un ostal situitP1060949 carrièra de la Bodoscariá (Rue des frères Champolion). Presentan un escut "de ... a un arbre de ..., acostat de dos cans afrontats de ... rampant contra son tronc". Avèm pas capitat encara de las identificar segurament.

 

 

 

  P1060950

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 46 Òlt
commenter cet article