Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog

Presentacion

  • : ERALDICA OCCITANA
  • ERALDICA OCCITANA
  • : Aqueste blòg a per tòca d'estudiar e de presentar l'istòria e lo patrimòni eraldic occitan. L'espaci estudiat s'espandis sus l'ensemble del domeni de la lenga d'òc de l'Auvernha als Pirenèus e de l'Ocean Atlantic als Alps. L'epòca privilegiada es l'Edat-Mejana (12en-15en sègles) sens, çaquelà, daissar los sègles seguents dins l'ombra. JONHÈTZ-NOS e participatz al projècte !
  • Contact

Recèrca

6 février 2011 7 06 /02 /février /2011 01:37

Aquesta glèisa mencionada tre 883 pel cartulari de l'abadiá de Concas de quina dependiá, data principalament dels sègles 15 e 16. A aquesta epòca, d'òbras nombrosas son realizadas per adobar lo vièlh edifici romanic de que nos demòra pauc de vestigis... La màger part de las òbras, e en particular lo voltament del còr, la primièra travada e las capèlas lateralas, datan de la primièra mitat del sègle 16.
P1140415.JPG
D'efièch, las claus de voltas son cargadas d'escuts a las armas d'Antòni de Rosselet (Antoine de Rousselet), abat de Concas entre 1520 e 1540 environ. Se pòdon blasonar aital : " de ... al sautor acorcit de ... al cap de ... cargat de tres besants (o tortèls) de ...". Aquestas entresenhas son figuradas tanben sus un culòt del fond de la nau. Las armas d'aqueste abat de Concas se pòdon tanben observar sus la faciada de la glèisa Sant Martin de Senèrgas. Apareisson alai ambe un sautor non acorcit.

Clau-de-volta-1--2-.JPG
L'estile es diferent d'un escut a l'autre : classic per lo de la clau de volta de la primièra travada de la nau, alara que lo de la clau de volta del còr (dominat per una cròça e una mitra) e lo figurant sul culòt apartenon mai a l'estetica de la Renaissença.

          Clau-de-volta-2--2-.JPG               Culòt

Per acabar, podèm senhalar la preséncia d'un escut a las armas modèrnas de França (tres flors de lis) sus la clau de volta d'una capèla e d'un autre escut a la gravadura enigmatica... e benlèu pas eraldica...P1140421 dins una autra capèla.

 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
6 février 2011 7 06 /02 /février /2011 00:14

Catedrala-e-avescat--21-.JPGL'antica ciutat d'Agda es remirabla per sa catedrala romanica e sas muralhas bastidas en pèiras volcanicas negras (basalt) que balhan a aquestes edificis una cèrta majestuositat grèva.













Aquestas muralhas pòrtan justament un escut, gravat dins la pèira, que representa las armas de la vila ; s'i pòdon observar quatre faissas ondadas. Aquesta pèira seriá estada plaçada aicí al mes d'octobre de 1562 per commemorar la recenta victòria dels protestants sus una armada reiala venguda far lo sèti de la vila (sorga Wikipedia http://fr.wikipedia.org/wiki/Histoire_d'Agde) . Çaquelà l'estile de l'escut e de la gravadura sembla mai aparténer als sègles 14 o 15 e avèm benlèu afar aquí a un re-emplèc.
muralhas.JPG muralhas (2)
Las armas tradicionalas de la vila d'Agda, enregistradas en 1697 dins l'Armorial Général de France de Charles d'Hozier, se blasonan aital : "d'aur a tres faissas ondadas d'azur". Pr'aquò son atestadas dempuèi la debuta del sègle 14 ambe lo sagèl dels consols de la vila que presenta una bandièra a tres faissas ondadas en 1303 (Corpus des sceaux des Archives Nationales T.1, B.Bedos, 1980). Se vitralh modèrnepòdon encontrar sus l'ensemble de las placas bilingüas dels noms de carrièras mas tanben sus un veirial contemporanèu de la glèisa Sant Sever.



Placa pòrta (2)  

                                
Enfin, las meteissas entresenhas se tròban figuradas sus la fenèstra d'un ostal situit 7 carrièra dels Muses (rue Jean Roger). La pèira gravada pòrta un escut "faissat ondat de uèch pèças" encadrat per la data 1617.
     Placa pòrta (4)
 
Ajustarem per acabar la preséncia, dins l'entrada de la catedrala, d'un veirial ondrat de las armas del darrièr avesque qu'Agda coneguèt, abans son restacament al grand avescat de Montpelhièr. S'agís de Charles-François-Siméon Vermandois de Saint-Simon de Sandricourt que moriguèt guilhotinat lo 27 de julhet de 1794. Sas armas èran "Escartairat als 1 e 4 de sable a la crotz d'argent, cargada de cinc cauquilhas de vermelh, qu'es de Rouvroy Saint-Simon, als 2 e 3 escacat d'aur e d'azur, al cap de França, qu'es de Vermandois".

           Vitralh.JPG     Vitralh--2--copie-1.JPG

  

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 34 Erau
commenter cet article
30 janvier 2011 7 30 /01 /janvier /2011 11:48

Aqueste monestièr dependiá dempuèi 1065 de l'abadiá Sant Victor de Marselha que i faguèt bastir una granda glèisa al sègle 12. Mantunas destruccions pendent los sègles 15 a 17 cambièron en granda partida la fisionomia de l'edifici primitiu.

Al dessús del portal d'entrada podèm observar una pèira escultada d'un escut a las armas dels barons de Canilhac, senhors de La Canorga.

 

olivier-578.jpg Porta-d-entrada-copie-1.jpg

 

 

 Los Canilhac portavan "d'azur al lebrièr d'argent coletat de vermelh a la bordadura denticulada d'argent". Aquestas armas "tradicionalas" pòdon variar d'un autor a l'autre (bordadura dicha componada, lebrièr lonjat o arpiat de vermelh, bordadura d'aur benlèu en bresadura...) çò qu'es solide es que son d'armas parlantas ambe lo can de Canilhac.

Aquesta placa mòstra un estile eraldic dels sègles 14 o 15 mas sembla èsser estada botada aicí en remplèc (tal coma lo portal gotic benlèu ?) al moment de la reconstruccion d'aquesta partida après l'esfondrament del pòrge-campanal a la fin del sègle 17. Presenta un escut "de ... al can de ... a la bordadura denticulada de ..." qu'es dominat per çò que sembla èsser un capèl de prelat (canonge).



  

Escut a las armas dels barons de Canilhac

 



Una de las primièras figuracions coloradas d'aquestas armas data del mièg del sègle 15 ambe l'escut de Roger de Beufòrt, marqués de Canilhac pinturat dins l'Armorial de Gilles le Bouvier (BNF, ms fr 4985 f°48). Lo lebrièr e la bordadura denticulada d'argent sus camp d'azur i son escartairats ambe las armas de la familha de Beufòrt "d'argent a la benda de vermelh acompanhada de sièis ròsas del meteis" (normalament la benda de las armas de Beufòrt es d'azur). 

arm lb2 - Copie


Aquestas armas figuran tanben quatre còps sus un còfre de coire daurat e esmaltat del sègle 14 conservat al Musèu Nacional de l'Edat-Mejana dels tèrmes de Cluny a París, provenent del Lengadòc, e son presentadas coma las de la familha de Canilhac.  Aicí las armas an pas las colors costumièras e se pòdon blasonar aital : "d'aur al lebrièr de vermelh coletat d'aur a la bordadura denticulada de vermelh". La question se pausa de saber perque aquestas colors son diferentas aicí ?

 

Còfret a las armas dels Canilhac

 

Sorgas principalas: Armorial de Gilles Le Bouvier, publicat per E.de Boos, ed. du Léopard d'or, 1995 ;

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 48 Lausèra
commenter cet article
30 janvier 2011 7 30 /01 /janvier /2011 00:51

P1060317.JPGSituida al centre del borg, a qualques mètres de la torre de la comandariá templièra (sègles 12-13), aqueste edifici data P1060331principalament dels sègles 13, 15 e 16.
Una clau de volta d'una capèla laterala pòrta un Tau que rapèla evidentament que la glèisa relevava de l'òrdre del Temple.

Una clau de volta del còr pòrta las armas dels vescomtes de Caramanh : " escartairat als 1 e 4 de ... al leon de ... e als 2 e 3 de ... a doas faissas de ..."
En 1321 lo rei de França Philippe le Bel vendèt lo vescomtat de Caramanh a Pèire Duèsa, fraire de Jacme Duèsa devengut Papa en 1316 jol nom de Joan XXII. Eissuda de la borgesiá financiara caorsina del sègle 13, aquesta linhada devenguèt una de las principalas familhas aristocraticas del Lengadòc medieval. Als sègles 14 e 15 sos membres èran vescomtes puèi comtes de Caramanh (Lauragués), vescomtes de Venés (Albigés), comtes de Negrapelissa (Carcin), senhors de Tulmont, Albiac, Montricós, Leojac, Lauzèrta, barons de Sant Felix (Lauragués), Sault, Lanhac, La Pomarèda, Saissac (Carcassés)... Armas dels Carman-Duèsa clau de volta de la glèisa

Trobam mantunas versions de las entresenhas d'aqueste linhatge que presentan totjorn un escartairat d'un leon e de doas faissas...

Dins son "Essai d'un armorial quercynois", Louis Esquieu (éd Champion, Paris, 1907, rééd. Laffitte Reprints, Marseille, 1975) prepausa segon sas sorgas :
"escartairat als 1 e 4 d'argent al leon d'azur armat e lengat de vermelh a l'òrla de 8 tortèls de vermelh e als 2 e 3 de vermelh a doas faissas d'aur" (d'après lo canonge Albe, "Autour de Jean XXII" )
"d'argent al leon d'azur acompanhat d'una òrla de 8 tortèls de vermelh" que solament la branca de Negrapelissa escartairava ambe lo "vermelh a doas faissas d'aur" (d'après Catel Mém. De l’Hist. De Languedoc. – Bull. hérald de France : 1882, col.102.) in arm Le Bouvier - Copie

L'armorial de Gilles le Bouvier del sègle 15 (BNF, mss français 4985, f°120 v) nos presenta el d'armas que se pòdon blasonar aital : "escartairat: als 1 e 4, d'argent al leon d'azur, a la bordadura del meteis cargada de dotze besants d'aur; als 2 e 3 de vermelh a doas faissas d'aur"

Enfin, l'estudi de M.de Framond suls sagèls roergasses ("Sceaux rouergats du Moyen-Age", AD de l'Aveyron, éd. françaises d'arts graphiques, 1982) nos presenta d'escuts mai pròches de nòstra clau de volta ambe un simple escartairat d'un leon e de doas faissas (sagèls d'Arnaud de Caramanh, senhor de Negrapelissa en 1422 n°251 e Joan de Caramanh, escudièr en 1421 e 1422 que bresa d'un lambèl n°316 e 317)

 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 82 Tarn e Garona
commenter cet article
28 janvier 2011 5 28 /01 /janvier /2011 19:05

Montpezat de Quercy 19-02-09 (17)La collegiala gotica Sant Martin de Montpezat foguèt fondada pel cardinal Pèire dels Prez (1288?-1361), consacrada en 1343 e bastida entre 1337 e 1351. Aqueste prelat, filh de Raimond dels Prez senhor de Montpezat, faguèt sa carrièra clericala al servici del papa carcinòl Joan XXII e de la curia d'Avinhon. Doctor en drech civil, avesque de Riez puèi archivesque d'Ais de Provença en 1318, cardinal en 1323, nomenat vici-cancelièr de la Glèisa en 1325, professor a l'universitat de Tolosa abans 1329, diplomata del rei Philippe VI de Valois en 1342, aqueste personatge plan important moriguèt de la pèsta en Avinhon lo 16 de mai de 1361. Foguèt sepelit dins la collegiala ont son jasent se pòt encara observar. Montpezat de Quercy 19-02-09 (4)
La familha dels Prez de Montpezat faguèt rapidament d'aqueste edifici un sanctuari familhal e una clau de volta pòrta loras armas : se pòdon blasonar aital "d'aur a tres bendas de vermelh al cap d'azur cargat de tres estelas d'aur".
Joan dels Prez, nebot del fondator, avèsque de Coïmbra puèi de Castras, mòrt en 1353, i a tanben son jasent.

Mai tard, quand Joan IV dels Prez foguèt nomenat avesque de Montalban en 1517, faguèt realizar per l'escasença quinze tablèus de tapissariá contant la vida de Sant Martin. Aquesta òbra pòrta tanben mantuns escuts a las armas dels Prez.
Montpezat de Quercy 19-02-09 (19)  Montpezat de Quercy 19-02-09 (3)
                                                         Jasent del fondator Pèire dels Prez e escuts de sa familha.

 

En mai d'aquò podèm senhalar la preséncia sus un veirial del sègle 19 d'un escut portant las entresenhas non encara identificadas "d'azur a quatre barras d'argent a dos leons passants de negre brocant".Montpezat de Quercy 19-02-09 (22)

 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 82 Tarn e Garona
commenter cet article
23 janvier 2011 7 23 /01 /janvier /2011 18:58

mapa vilafranca

 

 

 

Tolonjac, Roergue, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Arcas de l'entrada armas de (2)La glèisa de Tolonjac foguèt en partida cremada a la debuta del sègle 15. Dins las annadas 1440, lo senhor del luòc Bernad de La Valeta-Tolonjac entreprenguèt d'adobar aqueste edifici. Faguèt representar son escut a sas armas en dessus de la pòrta de la sacristia e sus la clau de volta del pòrge d'entrada de la glèisa. Se pòdon blasonar aital :
"escartairat de ...  palat de ...  a la bordadura de ... besantada de ... e de ... a un  aucèl de preda (girfalc ?) de ... (La Valeta) "

La familha de La Valeta de Roèrgue portava tradicionalament "de vermelh al girfalc d'argent, la pata dreita levada". Aquestas armas (sens traça de pata levada) son aicí escartairadas ambe d'armas non identificadas pel moment. Arcas de l'entrada armas de Bernard de la Valette-Toulonjac

 

(sorga: La sculpture flamboyante en Rouergue, Languedoc. par Jacques Baudouin, p. 67)

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
19 janvier 2011 3 19 /01 /janvier /2011 13:23

St-Lizier-mai-2006.jpg

ATENCION ARTICLE EN CHANTIER !


L'anciana catedrala de la ciutat bisbala de Conserans presenta un ensemble remirable de pinturas muralas romanicas (absida) e goticas (voltas).

 

Aquestas darrièras pinturas foguèron realizadas en dos temps ; a la debuta del sègle 14 après la (re)construccion de las voltas del còr, del crosièr e de la primièra travada per l'avèsque Augièr de Montfaucon puèi al sègle 15 per las doas darrièras travadas goticas. Amassan en tot un quarantenat d'escuts pinturats sus de frisas blavas esteladas e environadas d'un decòr en "fals aparelh". 

 

 

  vista generala del còr

 

Malurosament totes los escuts se pòdon pas legir e una bona mitat semblan aver perdut la màger part de loras compausicions. Atanben, d'unas colors coma l'aur an perdut de lora intensitat e apareisson passidas ambe de riscas de confusion ambe l'argent.

  

Pr'aquò un estudi menimós de l'ensemble mòstra que las armas son estadas ordenadas segon un òrdre regular e simetric, çò que nos permet de reconstituir las partidas illegiblas.

 

Sus la volta del crosièr, 12 escuts son repartits sus las quatre brancas d'una crotz partent de la clau.

 

IMGP1697.JPG

 

Cada branca sembla portar las tres meteissas armas figuradas donc quatre còps caduna d'un biais simetric a partir de la clau de volta.

 

  

Las primièras representan un escartairat que se podriá blasonar aital :

 

"escartairat als 1 e 4 partit d'argent a la crotz patuda e a la bordadura de vermelh (qu'es de Comenges) e d'aur  a doas vacas de sable ; als 2 e 3 d'aur als tres cabrions de sable (?)  al limbèl de 5 pendents de sable (?)".


IMGP1701bis.JPG
 Las armas figuradas dins lo quartièrs 1 e 4 podrián associar la crotz patuda de Comenges ambe las armas dels senhors d'Aspet, desconegudas fins ara. D'efièch, sabèm que la baronia d'Aspet, una de las mai importantas del país, passèt a la fin del sègle 12 dins la familha de Comenges ambe lo maridatge de Fortanièr, cabdèt del comte Dodon, ambe l'eiritièra d'Arnaud-Raimond d'Aspet.
 
La division d'aqueste patrimòni entre los tres filhs de Fortanièr e la creacion de tres senhoriás diferentas (Aspet, Prat e Berat), complican l'estudi de la genealogia de las brancas del linhatge pendent los sègles 13 e 14. En particular, lo ròtle de la familha biarnesa de Coarasa demòra escur dins lo relevament a doas represas (fin del sègle 13 puèi debuta del sègle 15) del nom d'Aspet e de la captacion que faguèron d'aquesta baronia.

 

L'estudi dels sagèls que los Coarasa d'Aspet utilizavan al sègle 15 nos pòt çaquelà esclairar un pauc. I apareisson un anèl que paréis èsser lo mòble originèl de la familha biarnesa present dins sas armas tradicionalas "de vermelh a l'anèl d'argent" (1409). Podèm veire çai-jos qu'aqueste anèl foguèt sovent associat dins un escartairat ambe la crotz patuda de Comenges (Raimond en 1441), ambe doas vacas passantas (Raimond Arnaud en 1456) o encara un partit d'aquestas doas darrièras armas (Raimond en 1406). Aquesta darrièra version de las armas se tòrna trobar escultada sus una clau de volta de la glèisa d'Aspet.  

 

  Coarase-1-copie-1.JPG      Coarase-2-copie-1.JPG

  

   Coarase-3.JPG       Coarase-4.JPG

Armas dels membres de la familha Coarasa segon los sagèls del sègle 15 conservats. D'après l'"Inventaire des sceaux de la collection des pièces originales du Cabinet des titres à la BN" publicat per J.Roman.

 

Los eraldistas classics an interpretat la preséncia d'aquestas doas vacas coma lo signe d'una aligança entre la familha de Coarasa e los vescomtes de Biarn sens pas jamai ne trobar de traça dins las genealogias dels dos linhatges. Aital, trobam aqueste quartièr blasonat de costuma "d'aur a doas vacas passantas de vermelh embanadas, coletadas e clarinelhadas d'azur" coma las armas de Biarn. Çaquelà, aquestas armas son lo mai sovent associadas dins un partit ambe las de Comenges e pas directament ambe las de Coarasa. Nos sembla donc qu'es ben en Comenges que cal cercar lora origina.

 

Dins un vièlh article de la "Revue de Comminges" (1891), trobam la mencion d'un sagèl , ara desaparegut, ont un Arnaud Raimond d'Aspet èra representat a caval e portant un escut partit de " deux otelles de Comminges et deux vaches du Béarn". Aqueste sagèl qu'èra conservat dins l'ostal de comuna d'Aspet deviá probablament datar del sègle 13. D'efièch, trobam un personatge d'aqueste nom, senhor d'Aspet, filh de Fortanièr de Comenges e de l'eiritièra d'Aspet. Es mai que probable qu'aqueste Arnaud Raimond, mencionat entre 1219 e 1257, aja associat dins un partit las armas de son paire e las de sa maire, coma se fasiá plan sovent a aquesta epòca.   

 

De mai, avèm descobèrt dins un tractat de blason del sègle 17 las armas dels Coarasa blasonadas " de vermelh a un anèl d'argent, escartairat d'aur a doas vacas de sable" (J.BOISSEAU, "Promptuaire armorial, traitant du blason, des mots et termes usités en ce noble art...", 1657, p.61). Es plan ambe aquestes esmalts que las vacas son representadas suls escuts de Sant Lisièrs e podèm donc far l'ipotèsi qu'aqueste partit de Comenges e de doas vacas de sable sus camp d'aur foguèron las armas dels Comenges-Aspet dels sègles 13 e 14, adoptadas pels senhors de Coarasa quand eiritèron definitivament de la baronia d'Aspet al començament del sègle 15.

 

 

Encara un element per afortir aquesta assercion es donat per la Cançon de la Crosada. D'efièch, dins la laissa 209 que conta la guèrra facha per Jòris, luòctenent de Montfòrt, al comte de Comenges en 1218, lo vèrs 86 evòca las ensenhas de l'òst comengés ondradas de "la crotz e la penche e'l taur e la berbitz". Sabèm qu'aquesta crotz es la de Comenges e que la "berbitz" es donada per la rima a la plaça dels dos arets d'Espan de Lomanha. Lo "taur" trobariá aquí una identificacion plausibla coma representacion de las doas vacas del senhor Raimond At d'Aspet, present dins la tropa comengesa (vèrs 44). Coma per la "berbitz", lo mot "taur" seriá estat causit a la plaça de vaca per respectar la contrencha del vèrs, aquí lo nombre de 13 sillabas.   

 

Los dos autres quartièrs de l'escartairat son pas sens rampelar las armas de la familha de Levís de Mirapeis (Mirepoix, 09). D'efièch, una branca cabdèta d'aqueste linhatge francés, installat en Occitània a la favor de la Crosada de Simon de Montfòrt, s'implantèt en Volvèstre puèi en Conserans ambe lo maridatge de Tibaut I de Levís ambe Anglésia de Montagut, eiritièra de la senhoriá de Montbrun (Montbrun-Bocage, 31) abans 1294. Montbrun se tròba a mens de 20 quilomètres de Sant Lisièrs e lo coble sembla aver agut de dreches dins la castelaniá de Prat, vesina de la ciutat bisbala.

 

Lor filh, Tibaud II de Levís-Montbrun esposèt Seguina de Comenges, dicha "d'Espanha", filha d'Arnaud de Comenges, vescomte de Conserans. Enfin, lora filha, Cezèlia, se maridèt ambe son cosin Carles d'Espanha, del linhatge dels senhors de Montespan, e agèt un filh nomenat Tibaud d'Espanha dich "de Levís" que foguèt Governador de Comenges en 1413. Aqueste sagelava en 1421 d'un escut escartairat d'Espanha (al leon e a la bordadura) e de Levís (a tres cabrions).

 

Se las doas ipotèsis qu'avançam èran justas, voldriá dire que lo proprietari d'aqueste escartairat seriá eissut d'una aligança anteriora al sègle 14 entre un membre de la familha de Levís e qualqu'un apartenent al linhatge de Comenges-Aspet. Pel moment, avèm pas trobat traça d'aquò dins los ensages de genealogia d'aquestas doas parentèlas.      

 

 

En segonda pausicion sus la frisa trobam las armas non encara identificadas d'un personatge que sembla èsser estat pro important vist que figuran un autre còp en bona plaça dins un quadrilòb mes en valor sus una paret verticala de la nau. Se pòdon blasonar  :

 

IMGP1699bis.JPG

 

"de vermelh als tres ròcs d'argent " P1030862

 

  La preséncia dels ròcs nos convida a far l'ipotèsi que podriá s'agir de las armas parlantas del potent linhatge de Ròca-Fòrt que contrarotlava dempuèi son castèl ajocat l'accès nòrd del Naut-Comenges, al confluent de Garona e Salat. Las armas d'aqueste linhatge son per l'ora desconegudas. Aquesta familha atestada dempuèi lo sègle 12 dins l'entoratge dels comtes de Comenges, resistiguèt a l'armada de Simon de Montfòrt venguda assetjar la fortalesa en 1213. Perdèt de son importància al fial del sègle 13 e la senhoriá de Ròca-Fòrt passèt a una branca capdeta de Comenges dins la segonda mitat del sègle 14.  

 

  Çaquelà, tot aquò son pas que de supausicions e de novèlas descobèrtas nos permetràn benlèu un jorn d'avançar sus aquesta identificacion.

    

 

 

 


En tresena pausicion, se pòdon identificar  las armas d'Augièr de Montfaucon (1279-1303), l'avèsque bastidor que faguèt realizar lo voltament pauc abans sa mòrt. Sortiguèt d'una familha de senhors de que lo castèl senhorejava lo vilatge de Molins en Conserans. Uèi, ne demòra pas mai que las roinas de la capèla castrala romanica dedicada a Sant Miquèl que se pòdon observar a Montfaucon d'en bas. L'escut de l'avèsque apareis quatre còps sus la volta e presenta las armas parlantas :

 

" de vermelh al falcon d'argent jocat sus un mont del meteis"

 

  IMGP1700

 

Coma l'avèm ja dich, es el que faguèt bastir aquestas voltas, sembla donc normal que sas armas figuren en bona plaça dins lo decòr d'aquesta partida de l'edifici. Podèm ajustar que l'escut de l'avèsque es tanben representat tres còps en dejós del quadrilòb portant lo Crist en majestat de l'absida. 

 

 

Las frisas eraldicas contunhan de cada costat del crosièr e se perlongan sus las voltas de cada braç de la glèisa per una seguida de cinc escuts. Sols los escuts del braç meridional se pòdon encara legir alara que los del braç nòrd presentan pas que de camps plens, benlèu escafats.

 

 

  P1030845.JPG                         P1030839.JPG

          Escuts del braç nòrd                                                                  Escuts del braç sud

 

P1030832

 

 

 

En partent del crosièr tornam trobar en primièra pausicion l'escartairat d'un partit e de cabrions de qu'avèm fach l'analisi çai-sus. Es sus aqueste exemplari que se pòdon observar lo melhor las doas vacas de sable alara que los cabrions apareisson aicí puslèu roges.

 

 

  

En segonda pausicion, vesèm un escut "de vermelh plen". Es malaisit de dire se los mòbles an desaparegut o se l'escut es estat pinturat aital a l'origina. L'accesion de la maison de Narbona-Talairan, que portava aquestas armas, al vescomtat de Conserans data pas que de 1499, çò qu'es ben tròp posterior per explicar lora preséncia sus nòstra volta de la fin del sègle 13. Çaquelà, sabèm que los vescomtes de Narbona avián dejà ancianament de relacions ambe lo Conserans. D'efièch, Guilhèm de Narbona, filh cabdèt del vescomte Aimeric Ièr e de Joana de l'Isla de Baish (L'isle-Jourdain, 31) esposèt a la debuta del sègle 14, Galharda filha de Tibaut I de Levís-Montbrun e d'Anglésia de Montagut qu'avèm dejà encontrats un pauc mai naut. Podriam aver aquí una pista plausibla d'identificacion.

 

 

 

  IMGP1702bis  

 

 

Puèi ven un escut portant "d'aur a la bordadura de vermelh". Qualques sorgas del sègle 19 indican que s'agís de las armas dels vescomtes de Conserans. D'efièch, trobariam la mencion d'aquestas armas dins los escriches de Jehan de Joinville, lo cronicaire francés de la setena crosada que visquèt al sègle 13. Avèm pas capitat çaquelà de ne trobar la traça dins lo tèxte integral de sa "Vie du roi Saint Louis". Urosament, dos sagèls posteriors descrits  per Paul La Plagne Barris nos confirman aqueste blasonament. 

 

 

 

 

 

 

 

 

sagèl n°187Lo primièr (n°187) es lo d'Arnaud Rogièr de Comenges, filh de Rogièr de Comenges, vescomte de Conserans e d'Isabèl Trousseau, dicha Trossèla, eiritièira del vescomtat de Borniquèl (Bruniquel, 82). Sus aqueste sagèl apendut a un acte de 1368, vesèm un escut portant la crotz clechada e pometada de Tolosa (lo vescomtat de Borniquèl èra un apanatge d'una branca capdèta dels comtes de Tolosa) al centre d'un quadrilòb cargat tanben de quatre escuçons a una bordadura. Arnaud Rogièr fondèt la branca de Comenges-Borniquèl a qual devèm la construccion dels polits castèls d'aquesta borgada carcinòla.

 

  

 

 

 

 

sagel-n-189.JPGLo segond (n°189) es lo del cavalièr Raimond Rogièr de Comenges, vescomte de Conserans, apendut a una quitança de convenença per el e sa companhiá de 24 escudièrs en 1426. Presenta un escut a la bordadura subremontat d'un èlm ondrat d'un cap de gal.

 

 

 

Vesèm donc que los vescomtes de Conserans, se avián gardat lo nom ancestral de Comenges, avián adoptat d'autras armas que lors parents de la branca ainada. D'efièch, la creacion d'un vescomtat de Conserans coma apanatge d'una branca capdèta de Comenges pel comte Dodon remonta, coma per la baronia d'Aspet, a la fin del sègle 12.

Aital, Rogièr, primièr  vescomte de Conserans e fraire  capdèt de Bernard IV de Comenges, participèt a la reconquèsta e a la defensa de Tolosa fàcia a l'armada envasidora de Simon de Montfòrt en 1217-1218. 

 

Son rèire-felen, Arnaud de Comenges dich d'Espanha, vescomte de Conserans, es contemporanèu del voltament de la catedrala a la fin del sègle 13.  Son escais li veniá de sa maire Grisa d'Espanha, eiritièra de Montespanh, esposa del vescomte Rogièr III son paire. Arnaud decidiguèt d'alhors de relevar lo nom d'Espanha al profièch de son tresen filh apelat tanben Arnaud qu'eiritèt de la baronia de Montespanh e comencèt una novèla branca del linhatge. Es çò qu'explica la preséncia d'escuçons d'aur a la bordadura de vermelh en òrle dins las armas dels senhors de Montespanh : "d'argent al leon de vermelh a la bordadura de sinòple cargada de sièis escuçons d'aur a la bordadura de vermelh".

 

      Espanha-Montespanh.JPG

 

 

Una representacion d'aquestas armas del linhatge d'Espanha apareisson al foliò 118 v de l'Armorial de Gilles Le Bouvier a l'entorn de 1450.

 

f-118vEspanha.jpg

 

Tornam ara al decòrs de nòstra catedrala. En dejós de l'escut dels vescomtes de Conserans, se pòdon observar las armas primitivas dels comtes de Comenges. 

 

Se blasonan aital : "d'argent a la crotz patuda de vermelh a la bordadura del meteis"

 

Coma l'avèm dejà evocat, la familha de Comenges ocupèt pendent l'Edat-Mejana una plaça de primièr plan dins l'istòria de Conserans. D'efièch lo comtat de Conserans, dependent del comtat de Foish dempuèi lo començament del sègle 11, passèt jos la dominacion dels comtes de Comenges al mièg del sègle 12, benlèu a la seguida d'una guèrra. La segonda mitat del sègle foguèt marcada pel conflicte violent entre los avèsques de Conserans e los comtes de Comenges acusats d'acaparar los bens ecclesiastics e de practicar la simonia. La creacion d'un vescomtat al profièch d'una branca capdeta enlevèt pas totes lors poders als comtes que gardèron lors dreches senhorials sus mantunas partidas del país ( plana al nòrd, Castilhonés...). La preséncia d'aquestas armas sus las voltas de la catedrala representa donc pas una suspresa...

 

Dins un interessant article paregut dins la "Revue de Comminges" (1èr trimèstre de 1996), J.-P. Argyriades a temptat de balhar una explicacion a l'origina e a l'evolucion posteriora d'aquestas armas de Comenges.

 

D'efièch, es interessant de veire qu'entre las representacions pinturadas sus la volta de la debuta del sègle 14 e las del sègle 15 visiblas sus las doas darrièras travadas, se pòt observar un lisament de la crotz patuda cap a las "otèlas" modèrnas de Comenges que son pas qu'una desformacion del dessenh primitiu.

 

 

Per aqueste autor, la crotz patuda seriá estada causida en referéncia als templièrs de que los comtes de Comenges foguèron plan pròches après lora fondacion d'una importanta comandariá en plen còr de lors domenis, a Montsaunés. Mas contunha en observant que tre la primièra mitat del sègle 14, lo dessenh de l'escut de Comenges evoluís, esfaçant la crotz patuda e la bordadura per inventar aqueste mòble unenc dins l'eraldica, l'otèla, que d'unes descrivan coma una grana e los autres coma lo fèrre d'una lança. Cal dire que l'epòca es pas mai a aficar sos ligams ambe l'òrdre del Temple que ven d'èsser dissolgut pel rei de França Philippe le Bel. 

    

 

 

 

  P1030842

 

   Escuts de Comenges (en naut) e de Montfaucon (en bas).

 

 

Enfin, tornam trobar l'escut a las armas de l'avèsque Augièr de Montfaucon, de qu'avèm fach la descripcion çai-sus. 

 

 

 

- Puèi, encontram doas versions de çò que sembla èsser lo meteis escut :

 

"d'argent a la benda d'azur*" aliàs "d'argent a la barra d'azur*"

  * benlèu de sable ?

 

- Un escut que pòrta :  "d'argent o d'aur a la bordadura de vermelh". S'agís probablament de l'escut d'un membre de la familha d'Espanha de Montespan. 

 

- Un escut que sembla presentar un partit e qu'es somat d'un capèl roge (probablament coma una marca distinctiva d'una prelatura)

 

 

- Mantuns escuts semblan "de vermelh plen" e "d'argent plen" segurament perque los mòbles o las figuras son estats escafats...

 

- Enfin, podèm veire un escut a las armas modèrnas de França "d'azur a tres flordalisses d'aur " .

 

 

 

P1030850P1030856

 

  Sorgas principalas : HIGOUNET (C.),« Le comté de Comminges de ses origines à son annexion... », St Gaudens, L'Adret, rééd. 1984 ; JAOUL (M. jos la dir. de), DECOTTIGNIES-TCHINKATI (S.), « Les peintures monumentales du XIè au XVIIIè siècle – Ariège. », Coll. L’inventaire – Images du patrimoine, Accord édition, Toulouse, 2004. 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 09 Arièja
commenter cet article
19 janvier 2011 3 19 /01 /janvier /2011 01:03

mapa rodés

 

 

 

 Rodés, Roergue, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

P1100098P1100104Dins lo centre vila de Rodés, al n°15ter carrièra del Toat formant angle ambe la carrièra Bòsc, se tròba un ancian ostal nòble medieval datable de la fin del sègle 13 o del sègle 14 ambe fenèstras goticas e torre. La faciada d'aqueste ostal, mantuns còps transformada, presenta una seguida de 8 escuts gravats dins lo grès roge. Aquestes escuts pòrtan las armas repetadas " de ... a las tres bendas de ... " e se tròban dos per dos de part e d'autra de las fenèstras d'origina de l'edifici.
La familha Guitard, coneguda dempuèi 1223, faguèt fortuna coma cambiaires, en particular a la debuta del sègle 14. Lora residéncia aicí es atestada abans 1278 e la carrièra del Toat portava alara lo nom de la Guitardiá. En 1323, Uc Guitard es acusat de fargar de falsa moneda, mas la familha es al som de sa poténcia e la construccion de l'ostal data benlèu d'aqueste moment. En 1373, lo nòble Alric Guitard es al cap de la familha mai rica de sa gacha (quartièr fiscal) e en 1375 los consols de la ciutat li fan mandar un lençòl d'aur per las funeralhas de sa femna, mòrta de la pèsta. Al començament del sègle 15 los Guitard devenon senhors de Taurinas e demòran pas mai dins l'ostal nòble qu'avián bastit dins la ciutat de Rodés. (sorga "Histoire de Rodez", ed.Privat 1981, pp.81-82) 

En 1395, lo donzèl Amalric Guitard, senhor de Taurinas e luòctenent del baile de Rodés e de la cort comuna d'aquesta vila, utilizava un sagèl portant un escut "de ... a cinc cotissas de...". Dos ans après, utilizava un autre sagèl a l'escut "cotissat de ... e de ... de uèch pèças". (sorga "Sceaux rouergats du Moyen-Age", M.de Framond, A.D.Aveyron, n°333 e 3334)

 

P1100101.JPG

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
19 janvier 2011 3 19 /01 /janvier /2011 00:18

P1320181.JPGDins la glèisa Sant Martin de Naucèla (Naucelle, 12) se tròba una pèira gravada per marcar lo començament de la fortificacion de la vila per son senhor Huc de Castelpers, abat de Bonacomba, en 1427. I podèm observar l'escut a las armas de l'abat : "partit d'azur a doas cròssas adorsadas d'aur a la bordadura del meteis e d'aur al castèl de tres torres de negre a la bordadura denticulada del meteis " acompanhat de la cròça e de la mitra.

 

P1320286

  Pèira inaugurala de la construccion de las fortificacions de Naucèla (1427)

 

Un tèxte en occitan medieval, gravat de part e d'autra de l'escut, rapèla que : "L'AN MCCCXXVII FO COMENSAT DE BARAR AQUEST LOC PER MOS. HUC DE CASTELPERS ABAT DE BONACUMBA"

 

Aquesta pèira èra benlèu plaçada a l'origina sus la paret de la vila abans d'èsser conservada a l'interior de la glèisa.


 P1320280.JPG

                                      Anciana pòrta de las muralhas de Naucèla inauguradas en 1427

 

 

A l'entrada de la glèisa, a la cima del portal bèl gotic (fin del sègle 15 ?) tornam trobar las armas de l'abadiá de Bonacomba representadas sens la bordadura ("d'azur a doas cròças adorsadas d'aur").

 

 P1320281.JPG

 

  P1320284.JPG

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article
18 janvier 2011 2 18 /01 /janvier /2011 23:35

mapa belcastèl

 

 

Bèl-Castèl, Roergue, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lo vilatge de Bèl-Castèl (Belcastel, 12) es bastit lo long de la ribièira Avairon al pè d'un important castèl, ancian sèti de vigariá carolingiana. 

 

P1320032.JPG

 

Dins la glèisa parroquiala dedicada a Santa Maria Magdalena (sègle 15), situida près del pont en contrabàs del vilatge, se pòdon observar mantunas representacions de las armas e lo jasent d'Alzias de Saunhac, baron de Bèl-Castèl dins la primièra mitat del sègle 15.

pont médiéval (1)
Aqueste senhor, que faguèt bastir aqueste pont e la glèisa pròcha, èra lo filh de Guilhèm de Saunhac e de Margarida de Chirac. Es son paire, Guilhèm, que recebèt lo feu de Bèl-Castèl de las mans del comte d'Armanhac-Rodés en 1386.

Alzias se maridèt vèrs 1396 ambe Beatrix eiritièra de Galhard d'Ampiac e aguèron dos filhs nomenats Guilhèm e Joan qu'acabèron ambe lora maire, la construccion de l'edifici. Alzias foguèt nomenat senescal de Belcaire en 1407 puèi de Castras en 1416, camarlenc de Jacmes de Borbon rei de Nàpols e de Ongria e son conselhièr d'Estat a partir de 1415.
 

Lo linhatge de Saunhac, atestat dempuèi 1165, portava segon las sorgas e las brancas " d'azur al leon d'aur, armat, lampassat e coronat de vermelh " o encara " d'aur al leon de sable, gulat, armat, lampassat e coronat de vermelh a l'òrla de dotze carrèls del meteis" (branca d'Ampiac de Roergue) " d'aur al leon de vermelh a la bordadura denticulada d'azur " (Guion de Saunhac, cavalièr de l'Òrdre de Sant Joan de Jerusalèm en 1550) e enfin " copat al 1 d'aur al leon de vermelh ; al 2, de vermelh al leon contornat d'argent " (branca de Relhac).


Cle-de-voute-du-choeur.JPG Cles-de-voute-des-deux-chapelles.JPG Cles-de-voute-des-travees--2-.JPG

 Clau de volta del còr                       Clau de volta d'una capèla            Clau de volta de la nau

 

                                           Escut-venent-del-castel--2-.JPG

                                         Pèira escultada provenent del castèl (lo leon i es tanben figurat contornat)

 

 

Dins l'ensemble de l'edifici, las armas d'Alzias de Saunhac son representadas nòu còps : sus las cinc claus de voltas del còr, de las doas capèlas lateralas e de las doas travadas de la nau, atanben al som e sul sòcle del jasent e sus una pèira escultada provenent del castèl. Sus l'ensemble d'aquestas nòu representacions, lo leon es figurat contornat cinc còps. Enfin, aquestas armas apareisson tanben sul vestit del jasent del baron.

 

L'observacion d'aquestes escuts mòstra ben que lo leon de Saunhac es acompanhat d'una bordadura denticulada e non pas de carrèls. La bordadura denticulada es un mòble eraldic plan corrent en Roergue del sègle 13 al sègle 15. Contrariament al blasonament çai-sus,  lo leon es pas coronat, ni armat ni mai lampassat. La lenga e las àrpias de l'animal son pas representadas que sus la còta d'arma del jasent. Per contra, la coa del felin es totjorn representada passada en sautor, es a dire formada de doas tijas crosadas. Podèm pensar que s'agís mai d'una causida estetica del peirièr que d'una vertadièra caracteristica eraldica. 

 

 

Tombel-d-Alzias-de-Saunhac.JPG

 

 Jasent-d-Alzias-de-Saunhac.JPG Jasent d'Alzias de Saunhac (detalh) (2)

Jasent d'Alzias de Saunhac (detalhs)

 

Las armas d'Alzias de Saunhac talas coma apareisson aquí se podrián donc blasonar " d'aur al leon (contornat ?) de sable armat e lampassat de vermelh, (la coa pausada en sautor), a la bordadura denticulada del meteis ".

 

Lo registre inferior del jasent representa tornar-mai Alzias de Saunhac en pregària, acompanhat de Sant Miquèl aclapant lo dragon. Sas armas son rampeladas sus un escut vesin. Lo centre del decòrs es ocupat per una Santa Vèrge coronada. De l'autre costat, la femna d'Alzias, Beatrix d'Ampiac es tanben representada agenolhada e mans juntas, acompanhada de Santa Maria Magdalena identificada per un pòt d'onchon. Son escut pòrta un partit de las armas de son marit e de las de son linhatge que portava tres pomas de pin.

 

P1370481B.JPG

 

P1370483.JPGP1370484.JPG  

 

 

  Sorgas principalas : L. ESQUIEU, Essai d'un armorial quercynois" Paris 1907, ed Lafitte Reprints 1975 ; L.de BONALD, Documents généalogiques sur des familles du Rouergue, Rodez 1902, ed Lafitte Reprints 2002 ; J.BAUDOIN, La sculpture flamboyante en Rouergue, Languedoc.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 12 Avairon
commenter cet article