Overblog Suivre ce blog
Editer la page Administration Créer mon blog

Presentacion

  • : ERALDICA OCCITANA
  • ERALDICA OCCITANA
  • : Aqueste blòg a per tòca d'estudiar e de presentar l'istòria e lo patrimòni eraldic occitan. L'espaci estudiat s'espandis sus l'ensemble del domeni de la lenga d'òc de l'Auvernha als Pirenèus e de l'Ocean Atlantic als Alps. L'epòca privilegiada es l'Edat-Mejana (12en-15en sègles) sens, çaquelà, daissar los sègles seguents dins l'ombra. JONHÈTZ-NOS e participatz al projècte !
  • Contact

Recèrca

/ / /

Cris de guerre et devises occitans

 

 

Los crits de guèrra o crits d'armas :

 

Atestats dempuèi lo sègle 12 mas segurament plan anteriors, los crits de guèrra èran constituits d'un mot o d'una formula corta. D'efièch, devián èsser de bon identificar quand èran bramats en plena batalha per encoratjar, recampar, alertar o atirar l'atencion dels cavalièrs combatant jos la meteissa bandièra. 

 

Espontanèus a l'origina, devenguèron costumièrs puèi ereditaris, marcant l'apartenéncia a un linhatge, un clan, un grop vassalic o la dominacion sus un feu. Es aital que las representacions eraldicas comencèron d'integrar los crits de guèrra a partir del sègle 15, lo mai sovent inscrits sus un listèl plaçat en-dessús de l'escut o de l'èlm.

 

La màger part dels crits se contentan de rampelar lo nom del linhatge o del còr de son domèni feudal. Ne trobam un bon nombre d'exemples dins la Canso de la Crosada :

 

E es mot grans la preissa dels baros Proensaus,

E soneron las trompas e mostran lors senhaus ;

E van cridar : Tholosa !  e vai levar l'encaus.

(laissa 156, linhas 24 a 26)

 

E escridan :  Toloza ! Belcaire ! e Avinho !

" Volobrega ! Redessa ! Malausenna ! Caro ! 

(laissa 158, linhas 65-66)

 

Cavalgan ab gran joia ab la clara lugor,

Ab sos cavals cubertz e denant l'auriflor,

De totas partz escridan : Toloza li milhor ! ,

Per l'ondrat filh del comte que recobra sa honor,

E intran a Belcaire.

(laissa 163, linhas 75-79)

 

E en Peir' de Durban, de cui es Montagutz

Li portec la senheira, qui los a revengutz.

E deichen a la terra et es enant tengutz :

E es Foig !  e Tholoza !  cridatz e mentaugutz.

(laissa 184, linhas 33-36)

 

E escridan Tholoza ! que l'orgolh es baissat,

E Cumenge ! pel comte, Foig ! per'n Roger Bernat,

La Barta ! per n'Esparc e per n'Ot Sant Beat !

Montagut ! e La Islha !, Montaut ! e Montpezat !

E ab las entresenhas an lo chaple levat,...

(laissa 188, linhas 43-47)

 

Ez escridon : Tholoza ! Er alumpna'l braziers ;

A la mort ! A la mort ! Qu'esser no pot estiers.

(laissa 205, linhas 35-36)

 

E escridan Tholosa, que restaura e vens !

E Cumenge ! pel comte, car es pros e valens,

E Casnac ! e Creishel ! e Vilamur ! firens,

Car la sua senheira lor es sus en las dens.

(laissa 207, linhas 49-52)

 

E escrida : Tholoza ! Franc cavaler, chaplatz

Sobre la gent estranha e firetz e trencatz !

(laissa 211, linhas 124-125)

 

Vesèm qu'al començament del sègle 13, aquestes crits èran sovent pegats a d'arengas guerrièras e fasián partida de la mesa en scena cavalarèsca del combat associant los cridals a l'eraldica (senheiras...) e a la musica.

 

D'unes linhatges van gardar aquesta mena de crits coma los vescomtes de Murat, en Nauta Auvernha que cridavan simplament "Murat !". Totjorn en Auvernha, los senhors de Montagu cridavan "Montagu !" .

 

Los senhors de Clarmont d'Erau cridavan "Clarmont-Lodeva !" .

 

 

D'unas familhas, i ajustavan un jòc de mot sul nom d'ostal e ne fasián una senténcia coma lo linhatge catalan dels Benet del Segarrench (Urgell) que cridavan "Ben net !" .

 

benet.jpg

BENET

"d'azur a l'aret passant d'aur al cap d'aur

a la crotz de Tolosa de vermelh"

 

 

Dins lo meteis estile, lo crit pòt far referéncia a la principautat d'apartenéncia o a la familha sobeirana.

 

Los senhors de Castelbajac cridan "Bigòra ! Bigòra ! Castelbajac !" . 

 

La Ròcha - Fontanilhas en Armanhac crida "Guiana ! Guiana !" .

 

castelbajac.jpg                       la-rocha-fontanilhas.jpg

 

                   CASTELBAJAC           LARÒCHA-FONTANILHAS

       "d'azur a la crotz alisada d'argent             "partit d'azur a tres ròcs d'aur e d'aur a

acompanhada en cap de tres flordalisses                      tres faissas de vermelh"

                 d'aur pausadas 2 e 1"

 

 

Pòt èsser una invocacion a la proteccion d'un Sant o de Dieu.

 

Aital, los de la familha pirenenca d'Aura cridavan "Dios nos ayude !" coma los de Gramont qu'i èran aligats.

 

Quant a l'abadiá Sant Guiral d'Orlhac, aviá coma crit "Orlhac ! Orlhac ! Per Guiral e per l'abat !" .

 

Mai guerrièr, lo crit pòt èsser una escomesa lançada a l'enemic coma per l'anciana familha auvernhassa puèi lengadociana de Carles  de Tortolon (1836-1913), grand felibre e director de la "Société héraldique et généalogique de France" qu'aviá per crit " Ven lo quèrre !"  .

 

tourtoulon.jpg

Tortolon

"d'azur a la torre d'argent dubèrta, aclarada e maçonada

de sable somada d'un penon d'argent al margue d'aur pausat en benda,

acompanhada de 3 colombas d'argent l'una contornada

e pausada al canton dèstre del cap, las doas autras accostant la torre 

e afrontadas e d'una roseta d'esperon d'aur en punta" 

 

Acabarem sul crit de guèrra en parlant de sa fonccion feudala. D'efièch, trobam un fum d'actes d'omenatges feudals que precisan que, lo jorn de l'omenatge, lo senhor fasiá desplegar sa senheira e cridar son crit en naut del castèl o de la torre tengut pel vassal.

 

 

DE SEGUIR... 

Partager cette page

Repost 0
Published by