Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog

Presentacion

  • : ERALDICA OCCITANA
  • ERALDICA OCCITANA
  • : Aqueste blòg a per tòca d'estudiar e de presentar l'istòria e lo patrimòni eraldic occitan. L'espaci estudiat s'espandis sus l'ensemble del domeni de la lenga d'òc de l'Auvernha als Pirenèus e de l'Ocean Atlantic als Alps. L'epòca privilegiada es l'Edat-Mejana (12en-15en sègles) sens, çaquelà, daissar los sègles seguents dins l'ombra. JONHÈTZ-NOS e participatz al projècte !
  • Contact

Recèrca

14 juin 2011 2 14 /06 /juin /2011 23:26

La glèisa parroquiala Sant Sulpici de Maurs es lo sol vestigi d'una importanta abadiáP1220284.JPG benedictina fondada a la fin del sègle 9 e dependenta de Sant Giraut d'Orlhac. S'i pòt remirar un magnific bust-reliquiari de Sant Cesari datat del sègle 12, que representa un vertadièr cap d'òbra de l'art romanic occitan.

L'edifici actual data principalament de la fin del sègle 14 al sègle 16. Presenta una nau unenca a tres travadas, un còr eiretat de la glèisa romanica precedenta, flancat de doas capèlas lateralas del sègle 16. Lo campanal massiu data de 1426 e lo portal de 1540 environ. Lo claustre atenent foguèt desrocat après la Revolucion francesa. Pendent tota l'Edat Mejana e al delà, l'abat foguèt co-senhor de la vila de Maurs ambe l'avèsque de Clarmont.








Al nivèl del patrimòni eraldic, fòra las claus de voltas e los vitralhs qu'estudiarem, l'originalitat de l'ensemble ven de las formas del còr ont mantunas misericòrdias son ondradas d'escuts.P1220289.JPG

Aquesta clausura del còr foguèt realizada dins la primièra mitat del sègle 16 e augmentada fins al sègle 18 d'una seguida de onze estatuas de fusta. Demèst las quinze misericòrdias, cinc son gravadas d'escuts que podèm blasonar aital :

 

La misericòrdia en posicion centrala dins l'axe del còr, es gravada a las armas de Gui, aliàs Jacme, de Castèlnau-Bertenor, abat de Maurs entre 1500 e 1524. Aquesta  granda familha carcinòla  portava un"escartairat (de vermelh) al castèl (d'aur) qu'es de Castèlnau ; e (d'argent) al leon (de sable) qu'es de Calmont d'Òlt" dempuèi la debuta del sègle 14 quand Gui III de Castelnau eritèt en 1315 dels domènis de l'importanta familha roergassa de Calmont, senhors d'Espalion.

 

 

P1220304.JPG

Las claus de volta de las doas capèlas lateralas de la glèisa son tanben gravadas a las armas d'aqueste abat que sembla èsser estat pro dinamic, en tot cas bastidor.

              P1220265.JPG                P1220281.JPG

Un escut figurat sus un vitralh de l'absida es benlèu a botar en ligason ambe las armas d'aqueste abat. D'efièch presenta un "escartairat al 1 de vermelh a una mitra acompanhada d'una cròssa d'aur, al 2 d'azur a un(a) ? d'aur, al 3 d'azur al leon d'aur e al 4 de vermelh a la torre (o castèl) d'argent" que recòrda las armas de Castèlnau.

P1220296.JPG

Las cronicas de l'epòca nos aprenon que Jacme de Castelnau moriguèt a Caors, segurament de l'epidemia de pèsta que regnava dins tot lo pais a'n aqueste moment. Lo fach qu'aquestas armas sián en pausicion centrala pòt far pensar qu'aqueste abat podriá èsser a l'origina de la realizacion d'aquel ensemble.

 



P1220308.JPG

 

 

La tresena misericòrdia en partent d'esquèrra pòrta un "partit (d'azur) a tres cauquilhas (d'aur) al cap (del meteis) qu'es de Montal ; e (d'azur) a tres flanquís (d'argent) al cap (d'aur) cargat de tres flanquís (d'azur) a la croseta de ... pausada en abisme qu'es de Balsac ambe bresadura (la croseta)".

 

Las armas de la familha de Montal apareisson tanben sul vitralh central de l'absida acompanhadas de la cròssa e de la mitra. S'agís de l'escut de Joan de Montal, abat de Maurs entre 1532 e 1556. Se tròba tanben figurat a l'exterior, en dessus de l'ogiva del portal gotic de l'edifici.

La familha cantalesa de Montal, originària d'Arpajon de Cèra e formant una branca de la poissanta familha d'Orlhac, teniá dempuèi lo sègle 13 l'important castèl de La Ròcabro que defendiá un pont sus la rota del Carcin e del Lemosin a 20 qm a l'oèst d'Orlhac. Las armas dels Montal "d'azur a tres cauquilhas d'argent al cap d'aur" son d'alhors pro pròchas de las dels viguièrs d'Orlhac que portavan "d'azur a la benda d'aur a l'òrla de sièis cauquilhas d'argent"

 

  P1220295.JPG             P1220294.JPG

   

Sus un segond vitralh, tornam trobar l'escut de Montal integrant, en bresadura, un  flanquís dels Balsac a la plaça d'una cauquilha.

 



Tornam trobar sus la quatrena e la quatorzena misericòrdia " (d'azur) a tres flanquís (d'argent) al cap (d'aur) a la croseta de ... pausada en abisme" que podrián aparténer tanben a un membre de la familha Balsac.

P1220306.JPG

P1220299.JPG

 

 

             La familha de Balsac, originària dels alentorns de Briude dins lo Velai, s'aliguèt a la familha de Montal a l'escasença del maridatge de Joana de Balsac ambe Amalric de Montal, Governador de Nauta Auvernha, en 1496. Joan de Montal, abat de Maurs entre 1532 e 1556, èra benlèu lor filh. Aital se pòdon compréner las associacions a doas represas d'aquestas armas dins la glèisa abadiala. 

 

Foguèt tanben aligada ambe los Castèlnau-Bertenor ambe lo maridatge, en 1474, d'Antoneta de Castèlnau e de Robèrt de Balsac, senhor d'Entragas e Sanch Amanç (Cantal), Conselhièr e Camarlenc del Rei de França, Senescal d'Agenés en 1488 e que moriguèt en 1503.

 


En onzena posicion trobam una misericòrdia presentant un escut a tres faissas cargadas caduna de tres mosquetaduras d'armina.

 

P1220300

 

Lo sol linhatge occitan conegut coma proprietari d'armas semblablas son los de Boissa senhors de La Farja, Esjau, Chambarèt, Murat e autres luòcs en Lemosin (Nauta Vinhana e Corèsa), que portavan "de vermelh a tres faissas d'argent cargadas caduna de tres mosquetaduras d'armina" .

 

Boisse.JPG

 Las armas (fautivas) de la familha de Boissa dins un armorial lemosin del sègle 18.

(BFM Lemòtges - MS 45)

 

 

Qualques indicis menan a seguir aquesta identificacion sens la confirmar pas jamai. La monografia d'aquesta familha escricha per l'abat J.Nadaud dins lo tòme 1 de "Nobiliaire du diocèse et de la généralité de Limoges" (p.196 e seguentas) indica qu'aqueste linhatge s'aliguèt dins la primièra mitat del sègle 17 ambe una familha de Nauta-Auvernha a l'ocasion del maridatge, en 1628, de Carles ambe Francesa de Sant Nectari, filha del baron de Grolièras e Sant Victor e de Francesa d'Apchon. Un membre d'aqueste linhatge, Antòni de Sant Nectari, èra d'alhors estat co-senhor de Maurs coma avèsque de Clarmont entre 1568 e 1584. En mai d'aquò, la familha de Boissa sembla èsser estada acostumada a far dintrar sos cabdèts dins l'òrdre dels benedictins. Aital, los priorats de Sant Priech e Chastanhau, pròches de Chambarèt (Corèsa) foguèron entre las mans dels Boissa pendent una bona part del sègle 17. Quitament se aquestes indicis son pro tèunhes, podèm far l'ipotèsi qu'aqueste escut es lo d'un membre de la familha lemosina de Boissa.

  

 

Per acabar, parlarem d'una tresena clau de volta presenta dins la primièra travada de la capèla Sant Cesari, bastida al sègle 16, que pòrta un escut "partit de ... a tres faissas de ... e de ... al ròc de ...". Pel moment, nos es estat impossible d'identificar ambe precision aquestas armas.

P1220278.JPG



(Sorga principala : "Maurs au fil des siècles (des origines à 1789)" de R.Jalenques, 1976)

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 15 Cantal
commenter cet article