Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog

Presentacion

  • : ERALDICA OCCITANA
  • ERALDICA OCCITANA
  • : Aqueste blòg a per tòca d'estudiar e de presentar l'istòria e lo patrimòni eraldic occitan. L'espaci estudiat s'espandis sus l'ensemble del domeni de la lenga d'òc de l'Auvernha als Pirenèus e de l'Ocean Atlantic als Alps. L'epòca privilegiada es l'Edat-Mejana (12en-15en sègles) sens, çaquelà, daissar los sègles seguents dins l'ombra. JONHÈTZ-NOS e participatz al projècte !
  • Contact

Recèrca

21 octobre 2014 2 21 /10 /octobre /2014 14:38

 

mapa.PNG

 

Noalhas, Brivadés, Bas-Lemosin.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  Lo vilatge de Noalhas (Noailles, 19) situit a qualques quilomètres al sud de Briva (Brive-la-Gaillarde, 19) foguèt lo breç d'una de las familhas mai importantas de l'aristocracia occitana. La glèisa del borg ne consèrva la memòria.

 

P1470806.JPG

 

Aqueste sanctuari ancianament dedicat a Sant-Blasi puèi a Nòstra-Dòna de l'Assompcion, ten una absida e un còr romanics remarcables ondrats de polits capitèls policròmes del sègle 12.

 

P1470883.JPGP1470890P1470882.JPG

 

Mas coma de costuma es la partida gotica de l'edifici (sègles 15 e 16) edificada après las destruccions de la Guèrra dicha de Cent Ans qu'atirarà mai especialament l'eraldista.

 

Lo cloquièr bastit als sègles 15 e 16 es flancat d'una torèla d'escalièr que pòrta a son som una crotz metalica ondrada d'un escut a una benda. Benlèu aquesta crotz es plaçada aquí en remplèc. L'identificacion de l'escut pausa pas de problèma ça que la. D'efièch, la familha eponima de Noalhas portava "de vermelh a una benda d'aur". Es donc pas estonant se aquestas armas se tòrnan trobar mantuns còps a l'exterior coma a l'interior de l'edifici.

 

P1470807.JPG P1470810b.JPG

 

Noalhas.JPG

Noalhas "de vermelh a la benda d'aur" 

 

 

Cal dire que la glèisa parroquiala foguèt probablament a l'origina la capèla castrala del castèl de Noalhas. Aqueste linhatge aristocratic ne faguèt pro rapidament un sanctuari familial e i installèt un capítol de canonges a partir de 1557, enauçant la glèisa al reng de collegiala.

 

La màger part d'aqueste campanal s'esfondrèt en 1919 e sola la torèla se mantenguèt. Tornat bastit a partir de 1921, lo campanal foguèt privat d'una de sas arcas campanàrias e prevesit d'una fenèstra d'estile neo-romanic al dessús del portal coma o podèm observar en comparant ambe una fotografia presa al començament del sègle 20.

 

 

Vues de la France en 1900 - 1439 l eglise de Noailles depar P1470817

 

Es a aquesta epòca que foguèt ajustada tanben la pèira armoriada presentant l'escut reial a tres flordalís qu'es del còp malaisida a datar.

 

P1470818b.JPG

 

Se dintram dins lo sanctuari, podèm observar las claus de voltas armoriadas de las doas travadas goticas datablas del sègle 15.

 

La primièra qu'encontram, escultada dins lo gres roge pòrta un escut portant "de ... a tres moletas de ... ". Mas aquestas moletas devon benlèu èsser agachadas coma d'estelas.

 

P1470851.JPG

 

Mantunas familhas de Corresa portèron d'armas a tres moletas o a tres estelas. Pr'aquò l'identificacion segura d'aquestas armas nos es demorada impossibla per ara e pas una n'es estada prepausada dins lo passat a nòstra coneissença. Una draia de recèrca podriá èsser seguida ça que la. Cal dire que l'istòria nobiliara del canton foguèt marcada per dos linhatges principals, la familha eponima de Noalhas plan segur mas tanben l'importanta familha de Malafaida.

 

Contràriament a çò que podriam pensar, es la segonda que foguèt longtemps la mai potenta. D'efièch, los primièrs membres del linhatge de Malafaida apareisson dins las sorgas escrichas a partir de la mitat del sègle 11. Mas, vista l'importància d'aquestes personatges, podèm pensar que la familha aviá dejà una longa istòria darrièr ela.

 

Trobam aital Gaubèrt, abat d'Usercha (Uzerche, 19) de 1096 a 1108, Aimeri Patriarca d'Antiòcha (Antioche, Turquie) en 1142, Gui abat de Dalon (Sainte-Trie, 24) vèrs 1228, Pèire abat d'Orlhac (Aurillac, 15) entre 1291 e 1299, Elias e Uc abats de Beulòc (Beaulieu-sur-Dordogne, 19) entre 1316 e 1325... La preséncia d'aquestes prelats dins la genealogia familiala mòstra ben lo reng que los Malafaida devián téner dins l'aristocracia lemosina medievala.

 

Del costat laic, encontram los cavalièrs de Malafaida senhors o co-senhors de Noalhas e Sant Viance (Saint-Viance, 19) tre lo començament del sègle 12. En fach, lors domenis e dreches s'espandissián sus l'ensemble del Brivadés e una partida del vescomtat de Torena. Apartenián a la clientèla dels barons de Malamòrt (Malemort-sur-Corrèze, 19), principals senhors del Brivadés.      

 

Lo linhatge sembla aver patit dels conflictes ligats a la Guèrra de Cent Ans. Bertrand de Malafaida, escudièr, èra encara senhor de Noalhas a la fin del sègle 14 (1375-1394). En 1417, encontram un cèrt Joan de Malafaida, eiretièr d'Uc de Malafaida, co-senhor de Noalhas. Los arquius dels sègles 15 e 16 son encara ponctuats de mantunas aparicions de membres del linhatge decadent. Mas la branca principala de Sant Viance tombèt en conolha en 1430 ambe lo maridatge de Catarina de Malafaida ambe Raimond de Felip, co-senhor de La Garda de que los enfants portaràn l'illustre nom de Malafaida associat a lo de Felip o de Sant Viance.

 

Dins son "Dictionnaire des familles nobles de la Corrèze", lo remarcable erudit J.B. Champeval s'estonava qu'un linhatge d'aquesta importància e d'una tala longevitat agèsse pas daissat d'armariás conegudas. Se òm nos autoriza a rasonar a rebors, podriam ensajar de formular qualques ipotèsis a partir de l'observacion de las armas de la familha Felip de Sant Viance, eiretièra de la branca principala de Malafaida.

 

Aquesta familha de Felip, d'extraccion borgesa e coneguda a Las Guenas (Laguenne, 19) près de Tula dempuèi lo sègle 13, accedèt a la noblesa dins lo cors del sègle 14. A aquesta epòca, teniá sos feus principals a Las Guenas e La Garda (Lagarde-Enval, 19). Es l'aligança prestigiosa ambe una eiretièra de Malafaida que sembla l'aver enauçada localament. Loras armas, que podèm observar dins un armorial lemosin de la fin del sègle 17, presentan un "escartairat d'azur a un còrn d'argent cordonat del meteis acompanhat de tres estelas tanben d'argent e d'aur a quatre faissas d'azur". Rietstap balha a tòrt de burèlas en plaça de las faissas que J. Jalouneix blasona de vermelh al luòc d'azur dins son "Armorial Général du Limousin". 

 

Phelip-de-Saint-Viance-f-92.JPG

 

Abans nos dejà, d'unes avián pensat a cercar las armas dels Malafaida dins l'escut escartairat dels Felip. L'abat Poulbrière a la fin del sègle 19, pensava qu'èran los quartièrs 2 e 3 a las quatre faissas que venián de l'illustre linhatge de Malafaida mas sens ne balhar d'explicacion ni de pròva. Òm podriá envisatjar tanben que los Fèlip agèsson integrat a d'eventualas armas primitivas a un còrn las tres estelas de Malafaida abans d'escartairar a l'escasença d'una autra aligança. La preséncia de nòstre escut a tres estelas dins la glèisa de Noalhas nos convida a far  aquesta ipotèsi que demòra malgrat tot plan fragila. Benlèu de novèlas descobèrtas o correlacions vendràn un jorn trencar lo subjècte.

 

 

 

Dins la segonda travada, podèm observar una clau de volta lissa mas ondrada d'una pintura armoriada que nos fa tornar a la familha eponima de Noalhas.

 

P1470853.JPG

 

Aquesta pintura als traches maladreches e bicròma solament representa un escut modèrne cargat de la benda de Noalhas. L'escut es cargat d'una mena de tortil o de corona simplista. Es a raprochar d'un ensemble de tres autres escuts presents sus de fragments de listras funeràrias conservats a qualques endrèches de la paret meridionala de la nau. Son datables de la fin del sègle 17 o del sègle 18.

 

P1470873.JPGP1470874.JPGP1470876

 

 Sus aquestes escuts, podèm devinhar de tenents (fotografia del centre) e la corona cargada de la boneta caracteristica de "Duc e Par de França", títol que lo senhor Anna de Noalhas obtenguèt del rei de França Louis XIV en decembre de 1663. Podriam d'alhors èsser en preséncia de la listra funerària d'aqueste personatge de primièr plan que foguèt primièr capitani dels Gardas del còs del rei e governaire de Perpinhan, Carcassona, Conflent e Cerdanha pel "monarque absolut". L'ereccion de Noalhas en Ducat-Pariá veniá recompensar 150 ans de servicis de la familha de Noalhas a la monarquia francesa qu'i vegèt probablament un mejan de contrar las volontats d'independéncia dels vescomtes de Torena, potents vesins e senhors sobeirans originals dels Noalhas.

 

Aqueste estacament del linhatge a la monarquia se demesiguèt pas, çò que valguèt a mantuns membres de la familha de passar a la Guilhotina pendent las annadas terriblas de la Revolucion Francesa. Aquestes ligams estreches tròban encara una evocacion dins la preséncia d'una flordalís sus un veirial remirable de la capèla nòrd de la glèisa, dedicada a Sant Eutròpi e bastida al sègle 18. Semblariá ça que la que lo veirial, representant l'Anonciacion, siá plan mai ancian qu'aquò. D'unes pretendon que seriá l'òbra del famós Filippo Lippi, pintre italian de la primièra Renaissença (1406-1469). Sa preséncia aquí seriá alara a raprochar un còp mai dels monarques franceses que n'aurián pogut far donacion a lors fidèls servitors.

 

  P1470894.JPG

 

  Per acabar nòstra visita, sautarem qualques sègles per tornar trobar la familha de Noalhas dins la primièra mitat del sègle 20. Partida de la pichòta aristocracia cavalaresca del sègle 11 amb Rainald de Noalhas atestat en 1025, s'enaucèt donc a partir del sègle 16 mercés als servicis renduts dins las armadas e a la cort dels reis de França que sachèron far d'aqueste linhatge un servitor zelat de lora autoritat disputada en Bas-Lemosin. Après las annadas terriblas de la Revolucion Francesa que vegèron las execucions de mantuns membres del linhatge, lo Primièr Empèri e la Restauracion permetèron als Noalhas de tornar en partida dins lors ancians domenis. Es aital que trobam dins la glèisa mantunas placas comemorativas de loras accions en favor de la glèisa de Noalhas.

 

 

P1470854 P1470855.JPG 

 

Enfin, los veirials de la capèla sud e de la fenèstra dubèrta dins lo campanal pòrtan los escuts de Noalhas e dels vescomtes de Lacroix-Laval en sovenir dels donators Marie Antoine Rémy de Lacroix-Laval (1847-1921) e son esposa Marie Cécile Gabrielle Elisabeth de Noalhas (1847-1926).

 

  P1470860 P1470861

 

P1470865.JPG

 

La familha de Lacroix-Laval, sortida al sègle 18 de la borgesia mercanda de Lion (Lyon, 69) s'aliguèt aital ambe la familha de Noalhas e eiritèt del castèl de Noalhas que vendèron puèi en 1960. Portavan "d'azur a la crotz treulada d'aur acompanhada de quatre caps arancats de leons d'argent afrontats".

 

Abans d'acabar, voliam mercejar lo gardian de la glèisa que nos a aimablament recebut e ajudat a descobrir aqueste polit edifici del patrimòni occitan de Lemosin.

 

 

Sorgas principalas : "Noailles au Moyen-Age", document publicat per la Société scientifique, historique et archéologique de la Corrèze consultable sus http://www.societe-historique-correze.org/index.php?option=com_frontpage&Itemid=1 ; JB Champeval, "Dictionnaire des familles nobles de la Corrèze", Tulle, 1911-1913, reed. Laffitte Reprints, 2006 ; "Généalogies et armes des gentilhommes des élections de Limoges, Brive et Tulle", armorial anonime, 1714, Bfm Lemòtges Ms 45 f°92, consultable sus http://www.bn-limousin.fr/items/show/2843# ; J.Jalouneix, "Armorial Général du Limousin", Tèsi de doctorat jos la direccion de M.Pastoureau, Ecole Pratique des Hautes Etudes, 2012 ; J. Nadaud, Nobiliaire du diocèse et de la généralité de Limoges. Tome 3, p.280 et seq, Limoges, 1863-1882. 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 19 Corèsa
commenter cet article