Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog

Presentacion

  • : ERALDICA OCCITANA
  • ERALDICA OCCITANA
  • : Aqueste blòg a per tòca d'estudiar e de presentar l'istòria e lo patrimòni eraldic occitan. L'espaci estudiat s'espandis sus l'ensemble del domeni de la lenga d'òc de l'Auvernha als Pirenèus e de l'Ocean Atlantic als Alps. L'epòca privilegiada es l'Edat-Mejana (12en-15en sègles) sens, çaquelà, daissar los sègles seguents dins l'ombra. JONHÈTZ-NOS e participatz al projècte !
  • Contact

Recèrca

18 septembre 2014 4 18 /09 /septembre /2014 08:37

 

mapa-comarcas.JPG 

Comarcas, Peiregòrd Negre, Guiana.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  Lo vilatge abandonat de Comarcas, perdut en plena forèst, es un dels sites mai polits del Peiregòrd medieval. Encara envasit per la vegetacion i a un vintenat d'annadas, çò que li balhava un aire plan romantic, es ara completament debartassat e dubèrt a la visita quitament se las òbras de restauracion se perseguisson.

 

P1470388.JPG

 

Pendent tota l'epòca feudala, lo castèl faguèt partida de la potenta baronia de Bainac. La familha de Bainac, coneguda dempuèi lo començament del sègle 12 èra una de las mai considerablas de Peiregòrd. Dins la segonda mitat del sègle 13, Galhard, fraire del baron Pons de Bainac, comencèt la branca capdeta de Comarcas e s'installèt dins aqueste castèl segondari de la familha que contrarotlava un caireforc estrategic. Aviam dejà evocat aqueste ramèl del linhatge dins nòstre article sus la glèisa de Vasarac en Carcin (veire http://eraldica-occitana.over-blog.com/article-vaserac-gleisa-parroquiala-116843775.html)

 

Lo site remirable se compausa de tres grases diferents que correspondon als tres nivèls d'abitacion. En bas, dels dos costats de la comba, demòran los vestigis d'un abitat trogloditic e mièg-trogloditic important ocupat dempuèi la preistòria. A l'epòca medievala, es aquí, contra los bauces, que vivián las populacions mai pauras del vilatge (paisans e manobrièrs) dins d'ostalses apiejats sus de balmas naturalas o traucadas. 

 

P1470385 P1470398.JPG  

  Una interessanta reconstitucion d'aqueste abitat medieval es d'alhors prepausada al public.

 

Mai naut,  un borg aristocratic fortificat s'espandissiá suls primièrs estatges d'una plataforma calcària dominant la comba. Se tròban aquí las roinas dels ostals dels "milites castri", linhatges dels cavalièrs vassals dels senhors que compausavan la garneson del site e tenián de parts de la senhoriá dirècta de las mans dels barons de Bainac.

 

Las sorgas de l'epòca mencionan las familhas de Comarcas (segurament la mai anciana e la mai potenta), de Sendrius (vilatge a 15 qm a l'oèst), d'Escars, de Gondritz e de la Chapèla. Caduna teniá dins lo borg un ostal ambe torre (sègle 13) participant a la defensa del site muralhat.

 

P1470444.JPG P1470468.JPG

Ostal d'Escars                                                                                       Ostal de Comarcas

 

Trobam tanben dins lo borg castral un forn banal e benlèu d'autres bastiments de mestièirals (fabre...) seràn un jorn escavats.

 

Es aquí qu'encontram la capèla castrala dedicada a Sant Joan, que participava tanben a la defensa tant espirituala que militara del site. D'efièch, lo còr del sanctuari es bastit sus la pòrta fortificada principala (la Portariá) que religa lo vilatge bais al borg castral, ambe l'autar plaçat juste en dessús de l'entrada.

 

P1470438.JPG      P1470382.JPG

 

La volta de la nau es ara tombada çò que faguèt perdre son unitat a l'edifici, desseparant lo campanal del rèsta del bastiment.

 

La partida voltada del còr garda ela lo remembre dels barons de Bainac ambe la preséncia sus una doèla de  l'intradòs del segond arc diafragma d'un escut a cinc burèlas datable del sègle 14.

 

P1470416

 

P1470412.JPG

 

Segon las sorgas, la familha de Bainac portava "d'aur a cinc burèlas de vermelh" o "burelat d'aur e de vermelh de 10 (o 12) pèças", e l'estudi de las representacions monumentalas o sigilograficas de loras armas mòstra ben la granda libertat qu'èra presa quand al nombre de burèlas figuradas.

 

Aicí en tot cas demòra pas cap de dobte sus l'identificacion de l'escut.

 

Bainac de Bainac "d'aur a cinc burèlas de vermelh"

 

 

L'accès al castèl principal dels barons de Bainac, situit tacticament coma simbolicament al punt lo mai naut de la plataforma rocosa se fasiá per una mena de barbacana fortificada seguida d'un valat prigond, talhat a la verticala dins lo ròc que serviguèt aital de peirièira.

 

P1470435b.JPG P1470469b.JPG

 

 

  Aqueste castèl sobeiran es impausant ambe son domnon que s'enauça a mai de 30 mètres de nautor e qu'es subremontat encara d'una gacha fortificada. Es en fach un domnon doble format d'un primièr domnon de tradicion romanica de la debuta del sègle 13 acostat d'un autre mai gròs bastit del costat de l'ataca a la fin del sègle 14.

 

  P1470459a

 

Aquesta darrièra construccion pòt èsser datada pron precisament en particular gràcia a l'eraldica.

 

D'efièch, lo darrièr nivèl (3en estatge) es ocupat per una sala nòbla voltada d'ogivas de que la clau de volta es escultada d'un escut de talha pichòta subremontat d'un èlm impausant somat de doas banas impressionantas.

 

P1470500.JPG 

Es plan frequent de trobar de claus de voltas cargadas d'un escut mas son plan raras las ont es figurat un èlm de tan granda talha. Aquesta clau de volta es talament originala qu'una còpia n'es estada facha per la melhor presentar als visitaires del castèl.

 

P1470485.JPG

 

I tornam trobar l'escut a cinc burèlas dels barons de Bainac subremontat d'un grand èlm ovoid tipic del sègle 14 ambe doas vistas finas e una croseta traucada dins la ventalha. Mas, çò mai interessant son aquestas doas banas doblas subrepausadas. Las doas interioras semblan rampelar las cinc burèlas de l'escut.

 

Es aqueste cimièr que nos entresenha sus la datacion d'aquesta sala. D'efièch, quand espepissam los sagèls conservats dels senhors de Bainac, trobam dins la segonda mitat del sègle 14 un Pons de Bainac de Comarcas que sagelava d'un escut subremontat d'un èlm a "las banas de buòus". Aqueste personatge empleguèt mantuns sagèls diferents lo long de sa vida. Lo primièr (1354) e lo segond (utilizat en 1369 mas tanben de 1380 a 1395) presentavan pas qu'un escut armoriat. Lo tresen sagèl, ont Pons de Bainac faguèt representar pel primièr còp aqueste èlm banut, es conservat sus un sol acte datat de 1370. Enfin, un darrièr sagèl representant l'escut, l'èlm banut e dos supòrts (una domaisèla e un unicòrn) foguèt utilizat entre 1395 e 1402. Nòstra sala pòt èsser datada probablament de las tres darrièras decenias del sègle 14.

 

Per acabar amb aquestas banas, direm que podèm pensar qu'aqueste cimièr distinctiu causit per Pons de Bainac aviá una valor parlanta ambe la proximitat fonetica BANAT/BAINAC.

 

La fin de l'epòca medievala foguèt marcada per de conflictes entre los barons de Bainac e lors vassals principals, los cavalièrs de Comarcas. Lo site perdèt pauc a pauc de son importància e las familhas aristocraticas lo quitèron las unas après las autras, probablament seguidas per la populacion. Lo vilatge e lo castèl de Comarcas foguèron complètament abandonats a la fin del sègle 17.

 

En 1968, Uc de Comarcas, descendent dels cavalièrs de Comarcas crompèt las roinas del castèl e del vilatge per las far renàisser. Podèm pas que saludar son iniciativa e son trabalh. 

 

Sorgas principalas : LAVERGNE (G.), « Beynac et ses seigneurs. », éd. Virmouneix, Thiviers, 1971 ; Estudis arqueologics del site http://www.hades-archeologie.com/operation/chateau-16/ ; genealogia de la familha de Comarcas http://racineshistoire.free.fr/LGN/PDF/Comarque.pdf ; LACAMPAGNE (J.), « Blasons du Périgord », éd. SUD OUEST, 1988 ; BOSREDON (Ph. de), "Sigillographie du Périgord.", 1880.  

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 24 Dordonha
commenter cet article
30 octobre 2011 7 30 /10 /octobre /2011 07:21

 

P1040511.JPG

 

Aquesta abadiá benedictina (Brantôme, 24) plan coneguda es mai que mai d'estile romanic, pr'aquò, la volta de la glèisa foguèt realizada P1040531al sègle 15. Una clau de volta de la nau pòrta las armas d'un abat (preséncia de la cròssa). Se pòdon blasonar aital :
" de ... al cabrion de ... cargat de tres cauquilhas de ..."

 

Los abats del sègle 15 se succedan aital :

Pèire de Foucault (1371-1404), sortit de la familha peirigordina de Foucault que portava un leon dins sas armas.

Pèire del Puèi-Astièr (1404-1405) tuat dins una ataca de la vila de Brantòsme en 1405 après solament un an d'abadiat.

Gui de Broilhac (1405-1444) d'un linhatge peirigordin que portava sèt mosquetaduras d'armina.

Arnaud de Petit (1444-1446) que los istorians classics dison originari de Peiregòrd. Las familhas Petit qu'avèm trobadas ambe un cabrion dins las armas son totas estrangièras a la region. 

Joan de Bernage (1446-1465) : la o las familhas de Bernage conegudas pòrtan pas de cabrion dins lor escut.

Pèire Piedieu de Santa Fèira (1465-1499). Pas d'armas conegudas.

Las òbras d'adobament de la glèisa, consecutivas a son ocupacions per de tropas "anglesas", serián estadas entamenadas per l'abat Pèire Piedieu de Senta Fèira en 1465. Abat pendent mai de trenta ans (1465-1499), es el qu'auriá fach bastir tanben lo claustre gotic de que ne demòra pas qu'una ala. Abat bastidor, podriá èsser el qu'auriá fach escultar sas armas dins la glèisa.

 

P1040517.JPG

 

La familha Piedieu apareis dins las sorgas escrichas a la fin del sègle 14 en Marcha lemosina, dins la region de Gueret (Guéret, 23). Èran tre 1392 senhors e castelans de Senta-Fèira (Sainte-Feyre, 23) puèi als sègles 15 e 16, senhors d'autres luòcs en Marcha, Berrí, Borbonés e Orleanés. Pendent lo sègle 15, mantuns membres del linhatge son oficièrs del comtat de la Marcha (Joan, garda de la Marcha en 1415, Guilhèm, luòctenent del senescal en 1427 puèi garda de la senescalciá). En 1478, Loís de Piedieu es conselhièr e mèstre de las requèstas de l'ostal del rei de França. Per çò qu'es de la Glèisa, aquesta familha balhèt dos abats de Brantòsme, un abat de Saint-Pierre-aux-Monts en Champanha, un decan e un canonge de Tours, dos priors del Mostièr-Rozelha en Lemosin e tres decans de La Capèla-Talhafèr près de Senta-Fèira. Pr'aquò, malgrat l'importància relativa d'aqueste linhatge, trobam pas cap de traças de loras armas.

 

Es çaquelà mai que probable que las armas figuradas sus aquesta clau sián las de Pèire Piedieu de Senta Fèira e ne trobam benlèu un indici a la debuta del sègle 17.

 

Lo 24 d'octobre de 1609, lo cavalièr Eliàs, senhor de Senta Fèira e de Blancafòrt, darrièr descendant de la familha Piedieu de qu'ajam trobat la traça, vend lo castèl e la senhoriá de Senta Fèira al nòble Maturin Merigòt, senhor de la Torre-Sent-Austrilhe e castelan d'Ahun (Ahun, 23), per 11 000 livras. Aqueste linhatge tòrna prene alara lo nom del domèni e lo gardarà fins a la fin del sègle 18 coma marqués de Senta Fèira. La familha Merigòt se partegèt en mantunas brancas e trobam dins  "l'Armorial Général de France" de Charles d'Hozier (1696) mantuns Merigòt de Senta Fèira als servicis del rei de França o de la Glèisa e utilizant segon los individús doas armas diferentas :

 

"Alexis Mérigot chanoine de l'Eglise Cathédrale Saint Estienne de Limoges"  (Armorial Général - Limoges f°195)

 

"d'aur a un pont de cinc arcas de sable, sus un riu d'azur, lo pont somat d'un arbre de sinòple"

 

Merigot--Limoges-f-195-.JPG

 

o encara :

 

"Feu François Mérigot chevalier seigneur de Sainte Affaur (per Sainte Affeyre - Senta Fèira) Sénéchal de la Marche suivant la déclaration de Marie Dumont sa veuve." (Armorial Général - Bourbonnais f°162)

 

"Jean Mérigot écuyer, seigneur de Clameirat (cna d'Ahun, 23)" (Armorial Général - Bourbonnais f°162)

 

"Jean Baptiste Mérigot chevalier des Ordres royaux et militaires de Notre Dame de Montcarmel et de Saint Lazare de Jéruzalem"   (Armorial Général - Paris f°791)

 

"d'azur al cabrion d'aur cargat de tres cauquilhas de sable e acompanhat de tres estelas d'argent" çò qu'es pro pròche de las armas figuradas dins la glèisa de Brantòsme.

 

Merigot--Bourbonnais-f-162-.JPG

 

Tot en demorant plan prudents, podèm far l'ipotèsi qu'en relevant lo nom de Senta Fèira, la familha Merigòt aja adoptat las armas dels ancians senhors (en las bresant benlèu de tres estelas?) coma per s'assegurar tanben aqueste "eiretatge" al nivèl simbolic. Aital, segon los individús e las brancas formant aqueste linhatge, podiam trobar de portaires de l'una (la primitiva ?) o de l'autra (l'eiretada dels Piedieu ?) arma de la familha.

 

Podriam alara prepausar coma blasonament per las armas de Pèire Piedieu de Santa Fèira, abat de Brantòsme entre 1465 e 1499 : "d'azur al cabrion d'aur cargat de tres cauquilhas de sable" 

  P1040510

 

Sorgas : J. Nadaud, "Nobiliaire du diocèse et de la généralité de Limoges", Société archéologique et historique du Limousin (1863-1882) T.2 pp.120 e 174 e T.3 p.326 ; A.Thomas, "Les archives du comté de la Marche", Bibl.de l'Ecole des Chartes, 1881, vol.42 ; Rietstap "Armorial général d'Europe" ; D'Hozier, "Armorial Général de France " 1696.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 24 Dordonha
commenter cet article