Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog

Presentacion

  • : ERALDICA OCCITANA
  • ERALDICA OCCITANA
  • : Aqueste blòg a per tòca d'estudiar e de presentar l'istòria e lo patrimòni eraldic occitan. L'espaci estudiat s'espandis sus l'ensemble del domeni de la lenga d'òc de l'Auvernha als Pirenèus e de l'Ocean Atlantic als Alps. L'epòca privilegiada es l'Edat-Mejana (12en-15en sègles) sens, çaquelà, daissar los sègles seguents dins l'ombra. JONHÈTZ-NOS e participatz al projècte !
  • Contact

Recèrca

23 avril 2014 3 23 /04 /avril /2014 13:19

mapa-blanhac.JPG

 

 

 

 

Blanhac, País Tolosan, Lengadòc.

 

 

 

 

 

   

Al jorn d'a uèi, Blanhac es una vila importanta de la banlèga tolosana, coneguda per son aeropòrt e sas industrias aeronauticas. Mas le vilatge vielh, en bòrd de Garòna, ambe sas polidas carrièras circulàrias e sos ostals tradicionals de teulas nos conta encara la vida dels ancians Cauècs (escais-nom dels abitants de Blanhac), pescaires e ortalièrs dels sègles passats.

 

P1420001.JPG

 

La glèisa parroquiala, dedicada a Sant Pèire, relevava dempuèi al mens la fin del sègle 11 de l'abadiá de Sant Sernin. D'efèit, trobam dins le cartulari d'aqueste establiment  (n°434 - entre 1083 e 1093) un acte ont le comte Guilhèm IV de Tolosa torna a l'abadiá la glèisa Sant Pèire de Blanhac e çò que ne dependiá, que sa familha s'èra injustament acaparrat. Aqueste acte susquèc pas seguit d'efèits o remés en question vist que trobam una novèla donacion (n°291) faita en julhet 1098 de la villa ambe sa glèisa e les molins dependents. Em alavetz en plena Prumèra Crosada e le comte de Tolosa Raimond IV de Sant-Gèli a abandonat sos domenis per prénguer part a l'expedicion. Guilhèm IX d'Aquitània, espós de sa neboda Falipa, ne profita alavetz per pretendre al títol comtal e envasís le comtat de Tolosa en 1097. Bertrand de Tolosa, le filh de Raimond IV, deu fúger e daissar la plaça als dos usurpators fins a 1100. Guilhèm e Falipa, les donators, son copables davant la Glèisa d'ataca contra les domenis d'un crosat e òm pòt pensar qu'aquesta donacion avèc per objectiu de s'assegurar l'important sosten eclesiastic local de Sant Sernin. Qué que ne susquessa alavetz, l'abadiá de Sant Sernin obtenguèc mai tard la confirmacion d'aqueste don per Bertrand de Tolosa quand tornèc trobar son comtat en 1100 (acte n°435).

 

Les comtes de Tolosa semblan aver conservat ça que la, la senhoriá eminenta a Blanhac que la vesèm passar dins le domeni dirèct dels reis capecians, eiretièrs dels Ramondencs, a la fin del sègle 13. 

 

P1410949.JPG  

P1420003.JPGUn escut datat de la fin del sègle 19 present sus la faciada de l'Ostal de Comuna rebremba dalhors le sagèl de la Comunautat datant de la segonda mitat del sègle 13 e représ dins las armas comunalas actualas. I podèm observar l'associacion de las armas de Joana, filha unenca de Raimond VII, le darrièr comte de Tolosa ("de vermelh a la crotz clechada, vudada e pometada de dotze pèças d'aur") , e las de son marit Alphonse de Poitiers, prince capecian, filh del rei Loís le VIIIen e de la reina Blanca de Castilha ("partit d'azur semenat de flordalises d'aur qu'es de França e de vermelh semenat de castèls d'aur maçonats de sable qu'es de Castilha").

 

Joana e Alphonse susquèren units segon las clausas del Tractat de patz de París (1229) que prevesiá per aqueste biais l'aneccion del comtat de Tolosa a la corona de França. A la mòrt de Raimond VII en 1249, totis les domenis ramondencs passèren dins l'apanatge d'Alphonse de Poitiers fins a sa mòrt en 1271. Le sagèl del consulat de Blanhac, datable entre 1249 e 1271 coma l'aparicion probabla d'aquesta institucion, gardava donc le remembre dels darrièrs comtes de Tolosa.

 

La preséncia de las doas claus pòt aver mai d'una significacion, evocacion de Sant-Pèire patron de la parròquia, dels dus consols de la comunautat o encara del partatge dels poders entre le consolat e le senhor-comte.  Apuèi la mòrt d'Alphonse de Poitiers, la senhoriá passèc donc dins les domenis dirècts dels Reis de França.

 

 Atal, en genièr de 1307, le rei Philippe Le Bel donèc la castelaniá de Blanhac espandida sus Còrnabarriu, Aussona, Bausèla, Sèlh, Clusèl, L'Espinassa, Bruguièras, Fontanas, La Landa e La Cort-En-Sord a son subre-intendent de las finàncias dins la senescalciá de Tolosa, Giraud de Balena, senhor de Salviac (Salviac, 46). Aqueste carcinòl originari de Fijac, fasiá partida dels financièrs apelats Caorsins que fasquèren fortuna al debut del sègle 14 e s'enaucèren rapidament al reng de la noblesa mejana del país. Giraud susquèc a çò que sembla un castelan bastidor e una enquèsta de 1320 mençona qu'aviá despensat mila liuras tornesas per bastir un castèl prevesit d'un ostal de mès d'un estatge, de tors ondradas e bastidas noblament, de grandas muralhas... 

 

 

Es segurament un testimòni eraldic d'aquestas grandas òbras que trobam escultat sul campanal del sègle 15 de la glèisa Sant Pèire de Blanhac. D'efèit, una placa de calcari blanc plaçada en remplèc jos un arc del campanal, en dessús del portal d'entrada de la glèisa, presenta le partit de las armas de Giraud e de sa molher. Malurosament, aquesta placa es ara mièja amagada per una estatua monumentala de la Vèrge. Una fotografia realizada i a qualques annadas nos permet de la descobrir dins son integralitat. Las armas son figuradas sus un supòrt rectangular e i vesèm l'associacion dins un "partit d'una crotz clechada, vudada e pometada de dotze pèças e de faishas (o un faishat) acompanhat de dus peishes afrontats en punta".

  

 

 

P1410950 AER 6772

Fotografia 2 Philippe©Béhachème

 

Pendent longtemps les istorians e erudits locals cresèren que s'agissiá de las armas de la comunautat de Blanhac. I tornàvan trobar la crotz Ramondenca presenta sul sagèl d'aquesta institucion e vesián dins les peishes una allusion als pescaires de Garòna o encara un simbòl crestian. Sabèm ara dempuèi qualques annadas qu'aquesta placa es estada plaçada al revèrs e que presenta en fait un "partit al prumèr faishat d'aur e de vermelh de sièis pèças al cap d'azur cargat de dos peishes (balenas ?) afrontats d'argent qu'es de Balena ; al dus partit d'argent e de vermelh a la crotz clechada, vudada e pometada de dotze pèças de l'un dins l'autre qu'es de Borniquèl".

 

 

placa

Fotografia Philippe©Béhachème

 

 

D'efèit, Giraud de Balena, enriquit per sos oficis dins l'administracion reiala, hasquèc un polit maridatge en esposant Bertranda, filha del vescomte de Borniquèl. Aquestes vescomtes que tenguián un brave castèl a las termièras entre Carcin, Roergue e Albigés (Bruniquel, 82) èran descendents dels comtes de Tolosa de qui avián bresat las armas.

 

L'Armorial de l'ost de Flandres balha las armas que portava Guilhèm dit Barasc, vescomte de Borniquèl, paire de Bertranda, pendent la campanha de 1302-1303 : "Li vicontes de Burniquet mi party d'argent et de gheules a une fausse crois partie d'or et de gheules pommelé de gheules sur l'argent et d'or sur le gheules" .

 

Vescomte de Borniquèl f°120vSon d'armas pròchas que son figuradas al f°120 v de l'Armorial de Gilles Le Bouvier - Héraut Berry. Le « vicomte de Borniquel » i pòrta « partit d’argent e de vermelh a la crotz clechada, vudada e pometada de dotze pèças de l’un dins l’autre acompanhada de sèt escuçons del meteis en òrle ».

 

Es la sola font que mençona  aqueste òrle d'escuçons.

 

Le sagèl d'Arnaud Rogièr de Comenges (La Plagne-Baris n°187, 1368) qu'esposèc Isabèl Trossèla, eiretièra del vescomtat de Borniquèl al mièg del sègle 14, presenta tanben una crotz de Tolosa simpla, sens autres mòbles en mès (veire nòstre article sus Sant Lisièrs 09, http://eraldica-occitana.over-blog.com/article-sant-lisiers-anciana-cathedrala-65317498.html). La bresadura dels vescomtes de Borniquèl tenguiá pas que dins le partit e l'associacion de l'argent al vermelh original de las armas ramondencas.

 

 

Es Bertrand de Tolosa (1185-1247), filh bastard del comte Raimond VI de Tolosa que susquèc a l'origina d'aquesta branca cabdèta. Sos filhs Bertrand II e Guilhèm susquèren respectivament vescomtes de Borniquèl e de Montclar (Monclar de Quercy, 82). Le ramèl dels vescomtes de Borniquèl s'amortèc ambe Reinaud (1285-1328), rèire-felen de Bertrand de Tolosa e fraire de Bertranda, nòstra castelana de Blanhac.

 

De son union ambe Giraud de Balena nasquèc Pèire de Balena qu'èra senhor de Blanhac en 1337. Aqueste esposèc a son torn Brunissens de Voisins, filha de Géraud de Voisins, senhor d'Arcas (Arques, 11) e descendent d'un lòctenent de Simon de Montfort, installat sus de tèrras confiscadas a de senhors faidits. Lor filh, Robèrt de Balena, susquèc le darrièr senhor de Blanhac d'aquesta maison e la castelaniá de Blanhac passèc a son cosin Géraud de Voisins abans 1383.

 

Son las armas de sa familha que vesèm figuradas quatre còps en naut de las colonas suportant la volta de la capèla Sant Jacme e sus un culòt de la volta de la nau datable de la fin del sègle 15. La capèla Sant Jacme es atestada coma agent aculhit las sepulturas dels membres de la familha de Voisins entre la fin del sègle 14 e la fin del sègle 17. Les rèstas d'una tomba monumentala i susquèren d'alhors descobèrts pendent las òbras d'installacion del caufatge pel sòl dins la glèisa en 1999. L'accés a aquesta capèla senhoriala, primitivament isolada de la nau, se fasiá per una pòrta exteriora maçonada a l'ora d'ara.

 

   P1410977.JPG

 

armoiries_0360.jpg

Fotografia  Philippe©Béhachème

 

Culot 2b  Fotografia Didier Chapuy, colleccion associacion BHM

 

Les cinc escuts se pòden blasonar "d'argent a tres lausanges de vermelh pausats en faisha al lambèl de quatre pendents d'azur".

 

La familha de Voisins, originària d'Isla de França, s'implantèc en Lengadòc pendent la Crozada Albigesa quand Pierre Ier de Voisins, lòctenent de Simon de Montfort recebèc de feus nombroses en Rasés a l'entorn de Rènnas (Rennes-le-Château, 11), Limós (Limoux, 11) e Arcas (Arques, 11). Son filh ainat nomenat Pierre II demorèc en país conquesit e susquèc Conestable de Carcassona (vèrs 1240) e Senescal de Tolosa e d'Albigés (1251-1255) pel rei de França. Le cabdèt Gilles Ier de Voisins, comencèc la branca dels senhors d'Arcas que vengueràn barons de Blanhac a la fin del sègle 14. Aquesta branca cabdèta adoptèc le lambèl d'azur de quatre pendents coma bresadura sus las armas originalas a tres lausanges del linhatge.

 

Coma les Levís, senhors de Mirapeis (Mirepoix, 09), las aliganças matrimonialas dels de Voisins ambe de linhatges autoctònes (Narbona, Lodeva...) tre la fin del sègle 13 les ajudèren a se manténguer e a se mesclar pauc a pauc ambe l'aristocracia occitana.

 

Sabèm pas exactament dins quinas condicions la senhoriá de Blanhac passèc de Robèrt de Balena a son cosin Géraud de Voisins pauc abans 1383. D'unes pretenden que Géraud esposèc en primièras nòças la filha que Robèrt de Balena agèc de sa femna Joana de Fadoàs mas las genealogias del linhatge de Voisins ne fan pas cap de mencion.

 

  

Las genealogias crosadas dels tres linhatges de Borniquèl, Balena e Voisins bremban les testimònis eraldics presents dins la glèisa Sant Pèire que garda atal la marca de mès d'un sègle de dominacion feudala sul lòc de Blanhac pendent l'Edat-Mejana e al delà.

 

  genealogias-crosadas.JPG

  P1430415b.JPG

 

 

  

La familha de Voisins se mantenguerà a Blanhac duscas a la fin del sègle 17. Aquesta baronia a las pòrtas de Tolosa les menèc a accedir al capitolat de la capitala lengadociana ambe Nicolas de Voisins, capitol del quartièr Sant-Bertomieu pendent l'annada 1504. Son retrèit e sas armas apareissen dins las Cronicas. I podèm observar l'escut a tres lausanges mas les pendents del lambèl d'azur se devinhan a pro pena.

 

 

  

 

 

 

 

 

  

  Per acabar nòstra visita d'aqueste polit edifici, sortirem pel pòrge format pel plan-pè del campanal ont una arcada prevesida d'un grand crucifix garda la traça de çò que sembla èsser una listra funerària. I devinham dus escuts malurosament illegibles de que les camps son d'aur. Le prumièr (o les dus) presenta probablament una bordadura d'azur o de sable. L'estat de conservacion d'aquestas pinturas nos interdit ça que la de far quina proposicion d'identificacion que siá pel moment.

 

P1410958.JPG P1410956.JPGP1410959.JPG

 

Enfin, trobam al som de la paret exteriora de l'absida una autra placa de calcari presentant un motiu probablament eraldic. I podèm observar l'associacion (dins un partit ?) d'una clau pausada en pal e d'una crotz patuda al pè peironat. La posicion d'aquesta placa al punt opausat a la placa del campanal es benlèu pas un azard. D'efèit, presenta de simbòls clarament religioses (clau de Sant Pèire, crotz relicària) del costat de l'edifici mai sacrat (l'absida) e podriá far le pendent als simbòls mai civils del costat del campanal del vilatge. Podèm pas assegurar ça que la qu'aquestas doas placas pro semblantas sián contemporanèas e nòstras reflexions pòden pas èsser mai que d'ipotèsis per ara.

 

P1410944.JPGP1410943.JPG

 

Abans de clavar, tenguèm a mercejar per lora ajuda madòna Suzanne Béret, menaira dinamica de l'associacion "Blagnac, histoire et mémoire" e monsen Philippe Béhachème per sas fotografias que nos a gentilament daissat utilizar.

 

 

Tèxte Olivièr Daillut-Calvignac

adaptacion dialectala Olivièr Mantel-Flahault 

 

Sorgas principalas : LAVIGNE (B.), « Histoire de Blagnac », Toulouse, 1875, rééd. La Tour de Gile, 1998 ; DAILLUT (O.), "Identification de la plaque armoriée du clocher de Blagnac." in Blagnac, questions d'histoire n°36, novembre 2008 ; MEZEIX (G.-R.) et BONZOM (D.), "L'église Saint-Pierre." in Blagnac, questions d'histoire n°7, 8, 9 e 11, mai 1994 - mai 1996 ; BONZOM (D.), "Découvertes archéologiques dans l'église.", in Blagnac, questions d'histoire n°20, nov.2000 ; CAZES (Q.), communicacion pendent la sesilha del 23 de mai de 1995, in Mémoires de la Société Archéologique du Midi de la France, Tome LV, p.235 et seq. ; GERARD (P. et Th.), «Cartulaire de Saint Sernin de Toulouse» (4 tomes), éd. des Amis des Archives de la Haute-Garonne, Toulouse, 1999 ; ESQUIEU (L.), « Essai d’un armorial quercynois », éd Champion, Paris, 1907, rééd. Laffitte Reprints, Marseille, 1975 ; LAPLAGNE-BARRIS (G.), « Sceaux gascons du Moyen-Age (Gravures et notices). », 1888-1892, rééd. Hachette Livre BNF ; Genealogia de la familha de Voisins http://racineshistoire.free.fr/LGN/PDF/Voisins.pdf  ; BOOS (E. de), « Armorial de Gilles Le Bouvier – Héraut Berry », Documents d’héraldique médiévale vol.7, éditions du Léopard d’or, 1995 ; BIENDINÉ (D.), « Armorial de l’ost de Flandre – 2 juin-9 octobre 1297. », éd. Noir Phénix, 2013 ; CAU (Ch.), « Les capitouls de Toulouse – L’intégrale des portraits des Annales de la Ville 1352-1778. », éd. Privat, Toulouse, 1990.

 

  P1410945.JPG

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 31 Nauta Garona
commenter cet article
18 septembre 2012 2 18 /09 /septembre /2012 20:41

mapa-sant-jori.PNG

 

 

 

Sant-Jòri, País Tolosan, Lengadòc.

 

 

 

 

 

 

 

 

Lo vilatge de Sant-Jòri (Saint-Jory, 31), dins la plana de Garona, marcava una primièra etapa sus la rota de Montalban a qualques quilomètres al nòrd de Tolosa. Situit entre las doas grandas forèstes  medievalas de l'Espinassa e de Grand-Sèlva, un castèl i contrarotlava un peatge comtal. Una part de la senhoriá dirècta aparteniá al sègle 12 al linhatge pro rambalhenc dels Berenguièrs, conegut per sos conflictes ambe las autoritats eclesiasticas a prepaus de las nombrosas glèisas qu'avián usurpadas.

 

P1320621.JPG

 

 


A la debuta del sègle 13, aqueste feu passèt a la familha d'Alfaro. D'efièch, en 1209, lo comte Raimond VI balhèt a sa filha naturala Guilhemeta, esposa de son senescal Uc d'Alfaro, las senhoriás de Sant-Jòri e Montlaur. Lor filh, Raimond d'Alfaro, foguèt senescal d'Agenés e baile d'Avinhonet per son oncle Raimond VII. Es el que daissèt dintrar dins lo castèl d'Avinhonet lo comando davalat de Montsegur per tuar los Inquisitors lo 28 de mai de 1242.


Aqueste linhatge s'escantiguèt pels mascles ambe Bertrand d'Alfaro, senhor de Sant-Jòri e Montlaur, que viviá encara en 1301. Es benlèu una de sas filhas que faguèt dintrar per maridatge la senhoriá dins la familha de Nogaret. Los membres d'aquesta familha borgesa tolosana foguèron senhors principals de Sant-Jòri entre 1306 e 1441. Balhèron tanben a la ciutat mantuns Capítols coma Jacme (1366 e 1385), Esteve (1371), un autre Esteve de Nogaret (1435) e Pèire de Nogaret (1440) de que trobam los retraches dins lo manuscrit de las "Annalas de la Vila de Tolosa".

 

Segon aqueste preciós document, Pèire de Nogaret, clavaire de la ciutat portava en 1412 " escartairat als 1 e 4 d'aur al noguièr de sinòple, al cap de vermelh cargat d'una crotz patuda e acorchida d'argent ; als 2 e 3 lausenjat de vermelh e d'armina" coma un autre Pèire de Nogaret (benlèu son filh), Capítol en 1440. Quant a Esteve de Nogaret, Capítol en  1435 portava simplament "d'aur al noguièr de sinòple, al cap de vermelh cargat d'una crotz patuda e acorchida d'argent" .

 

                                          P1330391modif.JPG                                                P1330393modif.JPG

                        Esteve de Nogaret Capitol en 1435                    Pèire de Nogaret Capitol en 1440

 

 

P1330394modif.JPG

                                                                    Pèire de Nogaret, clavaire de la ciutat en 1412

 

La glèisa de Sant-Jòri, tornada bastida entre 1527 e 1596, interessarà en particular l'eraldista per sas pinturas interioras. D'efièch, dins una de sas capèlas, en dessús de scenas biblicas, podèm veire un ensemble de tres listras funeràrias que nos permet de seguir las destinadas de la senhoriá pendent mai d'un sègle.

 

  P1320597.JPGP1320598.JPG



En 1441, Astruga de Cort, veusa d'Esteve de Nogaret vendèt la partida principala del domèni de Sant Jòri a Pèire-Joan de la Garriga de Vilanòva, membre d'una autra familha capitolària atestada dempuèi lo sègle 13 qu'auriá portat primitivament "d'aur al garric de sinòple", puèi a partir del sègle 17 al mens "d'azur al garric terrassat d'aur, la camba cargada d'un creissent d'argent, accompanhat de doas estelas d'aur". 

Sos eiritièrs  se partegèron la senhoriá coma o vesèm dins un acte que ditz "Sapian tous qui lo present escrieut veyran, que l'an que on compta 1466, del mes de septembre, entre nos Pey Ramon de Villanova alias de la Garrigia, Arnault Raymond et Jehan tous tres frayres, filz et heretiers per egualz partz del noble Jehan de Villenova alias de la Garrigua et del voler et consentement de la noble Almanda molhe e relicta deldit Pe Johan nostre mayre...

La filha e eiritièra de l'ainat Pèire-Raimond, Francesa de Garrigia, esposèt vèrs 1489, Odet de Mauriac, filh del senhor de Montlaur. A sa mòrt vèrs 1509 lo domèni dels La Garriga passèt donc als Mauriac.

 

Son las armas d'aquesta familha que trobam representadas sèt còps sus la listra superiora que fa lo torn de la capèla. Los escuts, en forma de medalhas pòrtan "d'azur (?) al leon contornat d'aur acompanhat d'un braç dèstre d'argent tenent doas claus d'aur". Aquesta listra es la mai trabalhada e los escuts son entorats d'un ensemble de fulhatges ornamentals.

 

P1320595.JPG

 

         P1320588.JPG                                        P1320596.JPG

 

Lo linhatge de Mauriac va demorar a Sant-Jòri fins al mièg del sègle 16. Mas entre 1550 e 1560, una familha gascona en plena ascension va, pauc a pauc, aquesir la majoritat de las parts de la senhoriá coma las listras ne'n consèrvan lo remembre. D'efièch, en dejós de l'escut dels Mauriac, podèm observar una listra mens ondrada que pòrta sièis còps l'escut de la familha deu Faur que portava "d'azur a doas faissas d'aur acompanhadas de sièis besants d'argent, 3 en cap e 3 en punta". Aicí, l'escut somat d'un èlm plumat pòrta "d'aur a doas faissas d'azur acompanhadas de sièis tortèls del meteis, 3 en cap e 3 en punta".

 

P1320584.JPG

 

Aviam dejà encontrat aqueste linhatge dins lo vilatge vesin de Bruguièras ont una filha deu Faur aviá esposat Jòri d'Oliva, senhor bastidor del castèl al mièg del sègle 17. La familha deu Faur, originària d'Armanhac s'installèt dins la region tolosana a la fin del sègle 15 e lèu-lèu, contrarotlèt un cèrt nombre de vilatges de la banlèga nòrd-oèst de la ciutat (Pibrac, Sant Jòri, Bruguièras, Bonlòc, Cepet...).

 

A la debuta del sègle 16 se partegèt en doas brancas, l'ainada ambe los domènis dependents de Pibrac e la cabdeta a Sant-Jòri.

 

Aital, trobam Miquèl deu Faur, senhor de Sant-Jòri. Es el qu'espandiguèt lo domèni en crompant la màger part de la cosenhoriá als eiritièrs dels Mauriac, Garriga eca..., dins las annadas 1550. Foguèt jutge-màger de Tolosa, Conselhièr al Grand-Conselh, President del Parlament de Tolosa e cancelièr de Catarina, infanta de Portugal. Esposèt Alienòr de Bernui e faguèt ajustar a son castèl de Sant-Jòri mantuns obratges dessenhats pel grand arquitècte Nicolàs Bachelièr.

 

P1320614.JPG

                           Portal del castèl de Miquèl deu Faur dessenhat per Nicolàs Bachelièr. 

 

Lor filh Pèire deu Faur de Sant-Jòri es conegut per èsser estat un dels esperits mai saberuts de sont temps. Conselhièr al Grand-Conselh en 1558, Mèstre de las Requèstas en 1565, President del Parlament de Tolosa en 1575, moriguèt d'una crisi d'apoplexia en plen parlament pendent que prononciava un arèst lo 18 de mai de 1600. Se pòt encara veire lo buste escultat d'aqueste personatge al Capitòli de Tolosa.

 

Son filh Jacme II, el tanben Conselhièr al Parlament, esposèt en 1599 Clauda de Cardalhac, filha d'Ectòr, senhor de Biola en Carcin. Sa vida s'acabèt tragicament lo 31 de julhet de 1616 dins l'esfondrament de la capèla de las Carmelitas, pròcha de Sant Sarnin, ont Jacme fasiá sa pregària ! Es probablament per el qu'aquesta listra foguèt pinturada.

  

D'efièch, son las armas de sa veusa, Clauda de Cardalhac, que son presentas sus la darrièra listra de la capèla. Moriguèt lo 29 d'agost de 1649 e foguèt enterrada en granda pompa dins la glèisa dels Augustins de Tolosa. Sols son còr e sas entralhas foguèron enterrats al pè de l'autar de la glèisa de Sant Jòri.

 

P1320604.JPG

 

 La forma de l'escut en lausenja es pròpia a las armas femininas. L'associacion de las armas del marit e del paire dins un partit es plan costumièra dins l'eraldica aristocratica. Los cinc escuts pinturats presentan donc un "partit d'azur a doas faissas d'aur acompanhadas de quatre (per sièis) besants d'argent (qu'es de deu Faur) e de vermelh al leon d'argent a l'òrla de tretze besants del meteis (qu'es de Cardalhac)".

 

P1330400modifEs lor filh, lo Capítol Jacme III deu Faur de Sant-Jòri qu'es representat dins las "Annalas de la Vila de Tolosa" per l'annada 1653-1654.

 

 

L'Armorial General de d'Hozier presenta las armas de Jacme Loís deu Faur de Sant-Jòri de Cardalhac de Biole que presentan un escartairat de las doas armas deu Faur e de Cardalhac.

 

                         Dufaur-Cardaillac.JPG  

 

Lo linhatge dels deu Faur conservèt la màger part de la senhoriá fins a la Revolucion Francesa. En 1790, Maria-Gabrièla deu Faur, darrièra representanta d'aquesta branca de la familha moriguèt a l'atge de 78 ans.

 

     

Per acabar, direm qualques mots de las armas municipalas de Sant-Jòri que figuran sus la faciada de l'ostal de comuna e que se pòdon blasonar : "d'aur al creissent de sinòple". Coma sovent per l'eraldica municipala, aquestas armas foguèron impausadas a la comunautat en 1698 pel poder reial representat pel Conselhièr Charles D'Hozier.

 

P1320611.JPG

 

Mai recentament, la comuna a adoptat un lògo d'inspiracion eraldica que utiliza aqueste creissent e l'imatge de la crotz occitana, coma se pòt veire sus las placas de carrièras.

 

P1320624.JPG

 

    

 

 

Sorgas principalas : J.CONTRASTY, "Histoire de Saint-Jory", Tolosa, 1922 ; R.BOURSE e I.DUFIS, "Armorial des Capitouls", 2008 ; C.CAU, "Les Capitouls de Toulouse", Tolosa, 1990 ; Armorial Général d'Hozier vol.XIV, Languedoc p.5. 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 31 Nauta Garona
commenter cet article
18 mars 2012 7 18 /03 /mars /2012 18:28

Lo celèbre e majestuós ostal de comuna de la vila de Tolosa (Toulouse, 31) pòrta encara un fum de testimònis eraldics de l'epòca ont los Capítols bailejavan la ciutat. 
 P1270852 

La faciada oèst del Capitòli foguèt bastida a partir d'agost 1750 suls plans de l'arquitècte Guilhèm Cap-mas (Guillaume Cammas). Las grandas fenèstras del primièr estage foguèron alara  prevesidas de balcons en fèrre-fabregat ont los Capítols prenguèron la costuma, entre 1751 e 1770, de far representar loras armas sus d'escuçons colorats. Aital, cada annada, los uèch cònsols fasián fargar, pel mèstre-fabre Bernad Ortet (Bernard Ortet), lors escuts qu'èran acrancats dos per dos a las grasilhas dels balcons. En tot, son al mens 144 escuçons que foguèron fargats pendent aqueste brieu. Lo bastiment comprenent pas qu'un pauc mai de vint balcons, la costuma foguèt presa de remplaçar, a flor e a mesura, los escuçons mai vièlhs per los dels novèls Capítols nomenats. Los escuçons retirats èran alara estremats dins lo galatàs del bastiment, oblidats de totes...

 

 

Aital, quand lo 10 d'agost de 1793, los revolucionaris metèron a execucion l'arrèst dels comissaris de la Convencion, ordonant la destruccion de tota representacion eraldica coma signe ufanós de l'Ancian Regime, los escuçons en plaça foguèron segurament destrusits mas pas los qu'èran estats depausats al trast, es a dire, los mai ancians. En 1827, pendent la Restauracion e jol regne del rei de França Charles X, 35 escuçons retrobats èran tornats acrancats als balcons. Malurosament, foguèron alara integralament daurats e perdèron totes los esmauts d'origina. En mai d'aquò, foguèron plaçats sens téner compte de l'identitat de lors proprietaris ni mai de la cronologia de lor capitolat.

Enfin, en 1988, totes aquestes vièlhs escuçons foguèron desplaçats dins las colleccions del musèu Paul Dupuy e remplaçats suls balcons per de còpias que permetèron de poder tornar contemplar las colors de las armas d'origina quand èran estadas identificadas. Pr'aquò, coma o veirem, podèm senhalar qualques errors o variantas presentas sus aquestes escuts. D'unas armas demòran encara anonimas e lors esmauts son donc a prendre ambe prudéncia. 

 

Presentam aicí aquestes 35 escuçons que nos fan descobrir l'eraldica de la noblèssa capitolària de la segonda mitat del sègle 18. Los escuts son numerotats e presentats per rapòrt a lora situacion sus l'edifici. Començarem pels escuçons de la faciada oèst en partent de la carrièra del pes de l'òli al sud fins a la carrièra Lafaieta abans d'acabar ambe los tres escuçons presents sul balcon èst qu'agacha la cort d'Enric IV.

 

Sus la faciada oèst, a cada balcon, los escuçons son plaçats dos per dos, dominats per una crotz de Tolosa. Tres balcons son ondrats d'un escuçon a las armas de la vila e enfin, lo balcon central es desprovesit de tot escuçon.

 

escuts-faciada-oest--50-.JPG  1èr balcon

 

los escuçons n°1 e 2 pòrtan las meteissas armas :

 

escuts faciada oèst (58) 

  "d'aur al cabrion d'azur acompanhat de tres mosquetaduras d'armina "

 

Son las armas de Josèp Chauson de Lacomba (Joseph Chauson de Lacombe), escudièr, conselhièr del rei e comissari de las guèrras, Capítol del barri Sant-Sarnin en 1751.

 

  







2nd balcon
 

 

Aqueste balcon es ondrat d'un sol escut presentant las armas de la vila de Tolosa "de vermelh a la crotz clechada, vuidada e pometada de dotze pèças d’aur, encerclada e montada sus un aste del meteis pausat en pal adestrat d’un castèl donjonat de tres torres e senestrada d’una basilica de tres cloquièrs, lo tot d’argent maçonat de sable ; a l’anhèl pascal tanben d’argent, lo cap nimbat e contornat brocant sul tot ; al cap cordurat d’azur semenat de flordalís tanben d’aur"

 

escuts-faciada-oest--56-.JPG

   

3en balcon 

 

escuçon n°3 :

 

escuts-faciada-oest--55-.JPG

 

"d'argent al cabrion de vermelh acompanhat de tres cauquilhas d'aur"

 

  Aquestas armas son pas estadas identificadas.

 

  










 
    

escuçon n°4 :

 

escuts-faciada-oest--54-.JPG

 

 

"d'argent a l'arbre terrassat de sinòple acostat de dos ròcs de sable, a la benda de vermelh brocanta"

 

  L'arbre en question podriá èsser un pin. Avèm pas pogut identificar aqueste escut.

 

 








4en balcon
 

 

escuçon n°5 :

 

escuts-faciada-oest--52-.JPG 

 

"Escartairat als 1 e 4 d'azur a l'aucèl coronat d'argent acompanhat de doas estelas d'aur ; als 2 e 3 contra-escartairat d'argent e de vermelh (a la crotz en fielet d'aur brocanta)"

 

 

  Aquestas armas son pas identificadas.

 

  







escuçon n°6 :

 

escuts-faciada-oest--51-.JPG

 

 

"d'azur a un gal d'argent crestat e barbat de vermelh, pausat sus una cleda d'aur e agachant un solelh d'aur eissent del canton dèstre del cap"

 

 S'agís de las armas parlantas de Josèp de Galhard (Joseph de Gailhard), cosenhor de Montgalhard, cavalièr, conselhièr e advocat general del rei a la tresaurariá de Tolosa. Foguèt Capítol titulari de La Dalbada en 1736, 1737, 1738, 1740, 1742, 1752 e 1756. 

  





   

5en balcon

 

escuçon n°7 :

 

escuts-faciada-oest--49-.JPG

 

"Escartairat, als 1 e 4, d'azur a una tor d'argent maçonada e aclarada de sable ; als 2 e 3 d'aur a una ancora de sable pausada en pal sus una mar de sinòple"

 

Trobam aquí l'escut de Miquèl de Portet (Michel de Portet), senhor de Bèl-lòc, escudièr, Capítol del quartièr Sant-Pèire en 1755.

 

 







escuçon n°8 :

 

escuts-faciada-oest--48-.JPG

 

 

"d'azur a tres arpas d'aur"

 

Son las armas de Francés-Raimond David de Baudriga (François-Raymond David de Beaudrigue), escudièr, Capítol titulari de la Daurada de 1747 a 1751, en 1755 e de 1759 a 1765. Es el que menèt, entre 1761 e 1762, l'enquista de l'affar Calàs rendut celèbre per l'engatjament de Voltaire. Per aver condemnat Joan Calàs a mòrt sens vertadièras pròvas, foguèt destituit de son capitolat après la revision del procès en 1765. Èra descendent d'una familha de drapièrs originària de Carcassona. Aquestas armas fan referéncia segurament a l'arpa de David. 

 

 


6en balcon

 

I podèm observar un escut solet a las armas de la vila de Tolosa.

 

escuts-faciada-oest--46-.JPG

7en balcon

 

escuçon n°9 :

 

escuts-faciada-oest--45-.JPG

 

 

"de vermelh al cabrion d'aur acompanhat de tres besants d'argent"

 

Son las armas d'Andrieu de Tortèl (André de Tourtel), advocat, baron de Sant-Anhan, senhor de Gramont e de Bèlregard, Capítol del Pont-Vièlh en 1751.

  









escuçon n°10 :

 

escuts-faciada-oest--44-.JPG

 

 

"d'azur al cabrion d'aur, acompanhat en punta de tres creissents d'argent pausats en pal ; al cap d'argent cargat de tres ròsas de vermelh"

 

Aqueste escut pòrta las armas de Pèire-Guilhèm de Colonsac (Pierre-Guillaume de Couloussac), advocat, Capítol de la Daurada en 1751.

  







8en balcon

 

escuçon n°11 :

 

escuts-faciada-oest--42-.JPG

 

 

"arminat d'aur a la tor d'argent maçonada e aclarada de sable"

 

 

  Aquestas armas son pas estadas identificadas.

  









escuçon n°12 :

 

escuts-faciada-oest--41-.JPG

 

"d'aur al cabrion de vermelh acompanhat en cap de doas estelas del meteis e en punta d'un cap de maure al natural"

 

 

S'agís de las armas de Joan de Cimòrra (Jean de Simorre) nascut en 1688, senhor de Lordas, advocat al Parlament, subdelegat de l'Intendent de Lengadòc al diocèsi de Mirapeis e Capítol del quartièr Sant-Bertomieu en 1750. Moriguèt a Mirapeis, ont teniá un ostalàs, a l'atge de 93 ans, en 1781.

 

Segon las sorgas, lo cabrion pòt èsser alisat e las estelas d'azur.

 

9en balcon

 

escuçon n°13 :

 

escuts-faciada-oest--38-.JPG

 

 "Copat de vermelh a doas ròsas d'aur ambe d'azur a una ròsa tanben d'aur, a la faissa del meteis brocant sus la particion e cargada d'una sèrp ondada en faissa al natural"

 

  Aquestas armas non encara identificadas devon èsser las del Capítol Godefroy (N.?) de l'annada 1747 que portava d'après lo "Grand Armorial de France" de Jougla de Morenas (n°17728) :

 

"d'argent a la faissa d'azur cargada d'una sèrp d'aur ondada en faissa, acompanhada de tres ròsas de vermelh tijadas e fuelhadas de sinòple"

    P1270850.JPG

   

 

 

Son aquestas armas qu'apareisson dins l'Armorial dels Capítols de Brousse e Dufis al n°496.

  













escuçon n°14 :

 

escuts-faciada-oest--37-.JPG

 

 

"d'azur a tres ròdas de Santa Catarina al cap cordurat de vermelh cargat d'un creissent d'argent acostat de doas estelas d'aur"

 

Escut apartenent a Enric Rolland (Henry Rolland), senhor de Sant-Roman, cosenhor de Montesquieu, Basièja e Montgalhard, escudièr, Capítol de la Dalbada en 1755.

 

 






10en balcon

 

escuçon n°15 :

 

escuts-faciada-oest--34-.JPG 

 

"d'argent a un ostal de vermelh sus un mont de sable, al cap d'azur cargat de tres caps de leons lengats de vermelh naissent del camp d'argent"

 

Es l'escut de Pèire-Joan-Francés Amblard (Pierre-Jean-François Amblard), doctor e advocat al Parlament, Capítol de Sant-Estève en 1752 e 1759, capolièr del Consistòri en 1759. Après son maridatge ambe Isabèl Rolland, portava de costuma aquestas armas escartairadas  de las de sa femna "d'aur a una faissa ondada de vermelh acompanhada en cap de doas ròdas d'azur e en punta d'un tortèl del meteis".

 Dispausam de mantuns blasonaments o  representacions d'aquestas armas ont trobam tanben tres caps d'aucèls aracats en plaça dels caps de leons.

 

  escuçon n°16 :

 

escuts-faciada-oest--33-.JPG

 

 

 "d'azur a doas espasas d'argent garnidas d'aur pausadas en sautor, las puntas en naut, acompanhadas en cap d'un vòl d'aur, en punta d'un creissent d'argent, al flanc dèstra d'una man de vermelh e al flanc senèstra d'una man de sinòple"

 

Aquestas armas son las de Carles Lagana (Charles Lagane), advocat, Procuraire del rei en la vila, Senescal e Presidial de Tolosa, Capítol de Sant-Estève en 1753. Moriguèt en 1789 e balhèt per testament la soma de 50 000 francs a la vila de Tolosa per alimentar los grifols publics ambe d'aigas de Garona, puras e sanas. Una placa de marbre gravada sul Castèl d'Aiga, rampèla aquesta donacion. 

 Carles-Lagana-1753.JPG

 

 

 

 

 

 

Lo retrach d'aqueste personatge apareis dins la Cronica 423 (1752-1753) del libre 11 de las Annalas de la Vila de Tolosa (AMT BB 283) ont los Capítols avián presa la costuma de se far representar dempuèi la mitat del sègle 14.

 

D'autras sorgas (Jougla de Morenas, Roschach, Brémond) li balhan per armas "d'azur a doas espasas d'argent en sautor acompanhadas en cap d'un vòl d'aur e dins los autres cantons d'una man al natural".

 

 

11en balcon

 

Es lo balcon central de la faciada que pòrta pas d'escuçon sus sas grasilhas.

   

12en balcon

 

escuçon n°17 :

 

escuts-faciada-oest--30-.JPG

 

 

  "escartairat als 1 e 4 d'azur al leon d'aur al cap cordurat de vermelh cargat de tres estelas d'aur, als 2 e 3 d'argent a tres ròcs de sable pausats en faissa, al cap de vermelh cargat de tres estelas d'aur"

 

 

 

  Aquestas armas son pas estadas identificadas.

  






escuçon n°18 :

 

escuts-faciada-oest--29-.JPG

 

 

"escartairat als 1 e 4 d'azur al cabrion d'aur acompanhat de tres besants d'argent , al cap d'argent (pinturat aquí en azur) cargat d'un laurièr de sinòple ; als 2 e 3 de sable al leon d'aur somat de tres estelas del meteis"

 

Son las armas de Loís Daurièrs (Louis Dauriers), advocat al Parlament, Capítol de Sant-Sarnin en 1755 e 1760, capolièr del Consistòri en 1760.

 






13en balcon

 

escuçon n°19 :

 

escuts-faciada-oest--26-.JPG

 

 

"d'azur a tres espasas d'argent garnidas d'aur pausadas en pal, la punta en bas, entrelaçadas de doas espasas del meteis garnidas d'aur pausadas en faissa, la primièra punta a senèstre e la segonda ambe la punta a dèstre"

 

 

  Escut non identificat.

 






escuçon n°20 :

 

escuts-faciada-oest--25-.JPG

 

"d'argent al leon contornat de vermelh tenent un escuçon al cap d'azur al solelh eissent del canton dèstra"

 

 

  Armas non identificadas. L'objècte tengut per l'animal pòt èsser tanben un còr. 

 

 







14en balcon

 

escuçon n°21 :

 

escuts-faciada-oest--23-.JPG

 

  "d'aur al cabrion de vermelh cargat de cinc ròcs de sable, acompanhat en punta d'un arbre terrassat de sinòple e en cap de dos ramèls florits d'argent eissents del cabrion e susmontats d'una estela de vermelh en cap"

 

 

 

Aquestas armas, non identificadas serián benlèu a raprochar de las d'Amanç de Pratvièlh, Capítol en 1775 e 1778, que portava "de vermelh al cabrion d'aur somat d'una estela d'argent, acompanhat de tres flors tijadas e fuelhadas d'aur".

 

 


escuçon n°22 :

 

escuts-faciada-oest--22-.JPG

 

 

  "d'azur a l'enclutge d'aur, al braç dèstre de carnacion eissent d'una nivola d'argent al canton senèstre e tustant sus l'enclutge ambe un martèl d'argent"

 

Son las armas de Joan-Antòni Fabrin (Jean-Antoine Fabry), advocat e escudièr, Capítol de Sant-Estève en 1738 e 1751, capolièr del Consistòri en 1751.

 

 D'unes blasonaments mencionan pas la nivola d'argent del canton senèstre.

 

 




15en balcon

 

escuçon n°23 :

 

escuts-faciada-oest--20--copie-1.JPG

 

  "d'argent al leon passant de vermelh, brocant sul pè d'un arbre terrassat de sinople; al cap d'azur cargat de tres estelas d'aur"

 

Es l'escut de Bernad La Pomarèda de La Vigariá (Bernard Lapomarède de Laviguerie), advocat, Capítol de Sant-Sarnin en 1741 e 1752. Dins una gravadura de 1752, aquestas armas son figuradas sens lo cap cargat d'estelas.

 

 







escuçon n°24 :

 

escuts faciada oèst (19)

 

 

"d'azur a la torre d'argent maçonada e aclarada de sable"

 

Son las armas de Joan-Francés Lafua (Jean-François Lafue), advocat, senhor d'Ausàs, Capítol de La Pèira en 1755, capolièr del Consistòri de 1762 a 1764. Aqueste borgés aparteniá a una familha d'origina comengesa, coneguda a Seps dempuèi la mitat del sègle 17, e teniá una part de sa fortuna de la fabrica de faiença qu'aviá creada a Marinhac-Las Pèiras (31) en 1737.

 

 D'unes blasonaments ajustan a aquestas armas una croseta d'argent en punta.

 

 

16en balcon

 

escuçons n°25 e 26 :

 

escuts-faciada-oest--17-.JPG

 

Tornam trobar aicí en dos exemplaris l'escut a las armas del Capítol Josèp Chauson de Lacomba qu'aviam encontradas suls dos primièrs escussons de la faciada. Aqueste personatge foguèt pas qu'un còp nomenat Capítol e la preséncia de quatre escussons a sas armas pròva que cada magistrat podiá far representar mantuns còps son escut sul bastiment.

 








17en balcon

 

Aquesta grasilha pòrta un escut a las armas de la vila.

 

escuts-faciada-oest--14-.JPG

  18en balcon

 

escuçon n°27 :

 

escuts-faciada-oest--13-.JPG

 

"de vermelh a tres flors (ulhets) tijadas e fuelhadas d'aur"

 

Son las armas de Pèire Pratvièlh (Pierre Pratvièl), notari, advocat al Parlament, Capítol del Pont-Vièlh en 1752.

 

 









escuçon n°28 :

   escuts faciada oèst (12)

 

"d'argent a l'arbre terrassat de sinople"

 

Armas non identificadas.

 












19en balcon

  

escuçon n°29 :

 

escuts-faciada-oest--10-.JPG

 

"d'aur al tilhòl de sinòple nevós d'argent, terrassat del meteis, somat de doas tèstas d'Eòle de carnacion eissentas dels dos cantons de l'escut, dins de nivolas d'argent e bufant sus l'arbre"

 

 

Aquestas armas pro originalas, a l'estetica classica plan marcada del sègle 18, apartenián a Joan-Claudi de Tilhòl (Jean-Claude de Tilhol), advocat al Parlament, Capítol de Sant-Estève en 1750, 1754, 1755 e 1756.

 

 

 

 

 

 

   

escuçon n°30 :

 

 escuts-faciada-oest--9-.JPG

 

"d'azur al cabrion d'argent al lebrièr passant en punta de vermelh"

 

Son las armas de Joan-Antòni de Lapeiriá (Jean-Antoine de Lapeyrie), baron de Salissinhac, escudièr, Capítol de la Pèira en 1751. Sa familha èra originària de la vila de Lombés.

  








20en balcon

 

escuçon n°31 :

 

escuts-faciada-oest--4-.JPG

 

 

"d'argent al cabrion de vermelh, somat d'un creissent d'azur e acompanhat en cap de doas estelas d'aur e en punta d'un arbre terrassat de sinòple"

 

Aqueste escut presenta las armas de Pèire Labona (Pierre Labonne), senhor d'Escabilhon, escudièr, Capítol de Sant-Bertomieu en 1752. Son atestacion de noblessa, conservada al Musèu Paul Dupuy menciona lo blasonament "d'aur al cabrion de vermelh acompanhat en cap d'un creissent e de doas estelas, pausats 1 e 2, lo tot del meteis (vermelh), e en punta d'un arbre terrassat de sinòple".

  


escuçon n°32 :

 

escuts-faciada-oest--3-.JPG

 

 

"d'azur a l'anhèl pascal d'argent, tenent una crotz a la bandièra d'aur ; al cap d'aur cargat de tres estelas d'argent"

 

Son las armas de Joan-Baptista Borrèl (Jean-Baptiste Borrel), borgés, Capítol de la Pèira en 1752.

  









Balcon de la Sala dels Illustres, dominant la cort Enric IV sus la faciada èst.

 

Aquestes tres escuçons son pas del meteis modèl que los precedents coma se pòt observar çai-jos. Podèm veire donc, d'esquèrra a drecha :


escuçon n°33 :
  

Peire-Jolian.JPG

"d'argent al cabrion de vermelh, acompanhat de tres estelas d'azur  ; al cap d'azur cargat d'un creissent d'argent acostat de dos besants del meteis"

 

Es l'escut de Pèire Jolian (Pierre Joulia), negociant, ancian Prior de la Borsa, Capítol de la Pèira en 1770 e de 1778 a 1780.

 










escuçon n°34 :

 

P1240249.JPG

 

 

"de vermelh a l'ancora de sable mesa en pal, acostada de doas brancas floridas fuelhadas d'aur ; en cap tres estelas d'aur"

 

 

  Armas non identificadas.

  








escuçon n°35 :

 

Peire-d-Albaret.JPG

 

 

 "d'argent al sautor de vermelh"

 

Son las armas de Pèire d'Albaret (Pierre d'Albaret), advocat, Capítol de Sant-Estève en 1770.

  












Sorgas principalas :
J.Chalande, "Les armoiries capitulaires au Capitole",
Mémoires de l'Académie des sciences, inscriptions et belles-lettres de Toulouse, 1912, p.105 a 130 ; R.Bourse e I.Dufis, "Armorial des Capitouls - Essai de reconstitution", 2009 ;
C.Cau, "Les Capitouls de Toulouse - L'intégrale des portraits des Annales de la Ville 1352-1778", Privat, 1990 ; P.Wolff (jos la dir. de) "Les Toulousains dans l'histoire", Privat, 1984.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 31 Nauta Garona
commenter cet article
4 janvier 2012 3 04 /01 /janvier /2012 12:43

Fronton, situit a mièg camin entre Tolosa e Montalban, èra una salvetat fondada a la debuta del sègle 12 per l'òrdre dels Espitalièrs de Sant Joan de Jerusalèm. Lo borg fortificat e lo castèl del prior contrarotlavan la rota que religava aquestas doas vilas en passant pel platèu del Frontonés. D'aquesta epòca demòran un canton de muralha e la torre del castèl devenguda campanal.

 

                  P1240148.JPG              P1240125.JPG

 

En dejós del campanal, podèm d'alhors observar tres bòrnas marcadas de la crotz de l'òrdre Espitalièr que portava "de sable a una crotz de uèch puntas d'argent". Aquesta crotz es ara mai coneguda jol nom de crotz de Malta. D'après l'inscripcion, aquestas bòlas vendrián de l'ancian castèl e podèm pensar que s'agís de las pèiras fichas que marcavan las termièras de la salvetat medievala.

 

P1240129.JPG

 

La glèisa Nòstra-Dòna de Fronton, originalament dedicada a Sant Joan Baptista, foguèt consacrada pel Papa Calixte II en persona, lo 18 de julhet de 1119. Tres ans après los senhors Pons Bernad de Lapencha e Pagan del Prat balhèron lo sanctuari a l'Espital de Sant Joan de Jerusalèm.

 

Dins la primièra mitat del sègle 16, l'edifici aviá talament mal vielhit que sa reconstruccion foguèt decidida e entamenada pauc après 1523 pel Grand Prior de Sant Gèli, Daidièr de Tolon de Santa Jala. Es per aquesta razon que trobam sas armas representadas mantuns còps sul sanctuari tan coma sus aquesta faciada d'un ostal bastit sus l'anciana muralha de la vila.

 

          P1240149.JPG           P1240150.JPG

 

La familha de Tolon , originària de Provença teniá lo castèl de Santa Jala en Dalfinat dempuèi la debuta del sègle 14 e  portava "de sinòple al gabre d'argent becat e membrat d'aur".  

 

03jaille.jpg

 

Daidièr, segond filh de Loís de Tolon de Santa Jala,  capitani veteran de Marinhan, e de Loisa de Clarmont, filha del senhor de Montoison, agèt un parcors remirable. Foguèt al cap del Grand Priorat Espitalièr de Sant Gèli, lo mai important de la lenga de Provença que recampava mai de cinquanta comandariás en Gavaldan, Lengadòc-Bais, Provença, Roergue e Vivarés. Durant lo sètge de l'isla de Rhòdes per l'armada de Soliman en 1522, participèt a la defénsia eroica de la vila coma comandant de l'artilhariá. Après la redicion d'aquesta fortalesa participèt al replèc dels Espitalièrs dins l'isla de Malta. Foguèt elegit Grand Mèstre de l'òrdre lo 17 de novembre de 1535 mas ocupèt pas longtemps aquesta carga que la mòrt lo venguèt prene sul camin de Malta, a Montpelhièr, lo 26 de setembre de 1536. Coma los autres dignitaris de l'òrdre, associava las armas de son linhatge ambe las armas de la Religion "de vermelh a la crotz blanca". Aital se pòdon veire dins un escartairat suls sagèls a l'efigia dels Grands Mèstres estampats per la pòsta maltesa.

 

                       smomgm46_1.jpg  smomgm46_2.jpg 

 

A Fronton çaquelà trobam puslèu l'escut seguent : "de sinòple al gabre d'argent becat e membrat d'aur al cap de vermelh cargat d'una crotz d'argent". Lo podèm observar tres còps sus l'edifici. 

 

P1240138.JPG

 

Al dessús del portal romanic de la glèisa, se pòt veire una placa escultada de dos escuts eP1240139 cargada d'una inscripcion, malurosament impossibla de legir, gravada sus un sembla pargamin tengut per dos personatges. I tornam trobar las meteissas armas associadas.

 

    P1240140.JPG

 

Una fenèstra de la faciada sud pòrta, ela tanben, los dos meteisses escuts dins son decòr d'entrelacs gotics.

 

P1240133.JPG                 P1240136.JPG

 

Pr'aquò, Daidièr de Tolon de Santa Jala sembla aver portat coma grandas armas un escut plan mai cargat coma èra d'usatge al sègle 16. Aquestas armas son visiblas sus una pèira monumentala, plaçada a l'ora d'ara sus un codèrc florit per la municipalitat, mas que ven probablament de l'ancian castèl de Fronton. 

 

P1240151.JPG

 

Vaquí cossí las podriam blasonar : "escartairat al 1 contra-escartairat als 1 e 4 de sinòple al gabre d'argent becat e membrat d'aur e als 2 e 3 de ... a la benda fuselada de ... , al cap de vermelh brocant sul tot cargat d'una crotz alisada d'argent ; al 2 de vermelh a la crotz d'argent ; al 3 partit de ... a la crotz latina de ... e de sinòple al gabre d'argent becat e membrat d'aur al cap de vermelh cargat d'una crotz alisada d'argent ; al 4 de sinòple al gabre d'argent becat e membrat d'aur al cap de vermelh cargat d'una crotz alisada d'argent". Totes aquestes quartièrs se tòrnan trobar desseparats sus quatre capitèls a l'interior de la glèisa.

 

P1240152.JPG

 

L'escultura datant probablament del vivent de Daidièr de Tolon , dins la primièra mitat del sègle 16, las raiuras traçadas sus las diferentas pèças o particions de l'escut deurián pas correspondre al còdi classic de representacion dels esmauts generalisat al sègle 17. Òm pòt pensar tanben que totas las partidas ont figuran de croses se pòdon blasonar de las armas de la Religion que marcavan l'estacament prigond del cavalièr a son òrdre. Demòra desconeguda l'origina de la benda fuselada que se tòrna pas trobar dins las familhas de l'ascendéncia de nòstre dignitari.  

 

  d-de-tolon-de-santa-jala-grandas-armas.jpg

 

Per acabar, podèm senhalar que, coma s'obsèrva sovent, la comuna prenguèt coma armas las que se podián contemplar suls edificis màgers del vilatge, es a dire, las de Daidièr de Tolon de Santa Jala, es aital que figuran sul monument dels mòrts del sègle 20.

 

        P1240123.JPG             P1240124.JPG

 

Sorgas principalas : ESCUDIER (A.), « Histoire de Fronton et du Frontonnais », 1905, rééd. 1992, M. de Courcelles, "Dictionnaire universel de la noblesse de France", t. 4, p. 184 ; http://jean.gallian.free.fr/comm2/Images/genealog/tholon/p1a.pdf ; Eugène Flandrin, "Histoire des Chevaliers de Rhodes, depuis la création de l'Ordre à Jérusalem, jusqu'à la capitulation à Rhodes." Ed. Alfred Mame et fils, Tours, 1873.
 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 31 Nauta Garona
commenter cet article
9 août 2011 2 09 /08 /août /2011 22:34

P1240165Lo castèl de Bruguièras (Bruguières, 31), vilatge de la banlèga nòrd de Tolosa, data de la mitat del sègle 17. Compausat d'un grand logís e d'una torre nauta enauçada d'una torrèla, aculhís a l'ora d'ara un restaurant, ben en vista sus la plaça bèla del borg.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 L'eraldista serà atirat en particular per una seguida de sièis arcabusièras motladas en tèrra-cuècha (4) o talhadas dins lo calcari (2) que ponctuan las parets de bricas rojas de las faciadas nòrd e èst de l'edifici ont se tròban la torre e lo portal.

 

P1240166.JPG   P1240167       P1240168.JPG       P1240169.JPG      P1240172.JPG      P1240173.JPG

 

I son representadas las armas, assembladas dins un partit, de doas familhas patricianas de Tolosa. Los escuts se pòdon blasonar "partit de vermelh a tres bendas d'aur e d'azur a doas faissas d'aur acompanhadas de sièis besants d'argent (aliàs d'aur) 3 en cap e 3 en punta". Un dels escuts es dominat per una flordalís e un autre per la data de 1657. A aquesta epòca, lo senhor de Bruguièras se sòna Jòri d'Oliva, es conselhièr al Parlament de Tolosa e òme de negòci.

Es son paire, Joan d'Oliva, avocat e sindic general de Lengadòc (nauta fonccion judiciari e administrativa de la provincia) qu'aviá crompat en 1613 la juridiccion de Bruguièras a Jacme deu Faur de que la familha teniá aquesta senhoriá dempuèi 1560.

D'alhors, nòstre Jòri d'Oliva esposèt una filha de Jacme deu Faur, Maria-Loisa, sagelant l'aligança entre aquestas doas familhas de la noblesa de rauba tolosana.

Son eles que faguèron bastir aqueste castèl en 1657.

P1240170.JPG

Aital s'explica la preséncia dins lo meteis escut de las armas de la familha d'Oliva "de vermelh a tres bendas d'aur" e de las del linhatge de deu Faur "d'azur a doas faissas d'aur acompanhadas de sièis besants d'argent".

 

La familha d'Oliva tenguèt la senhoriá de Bruguièras fins a 1713 quand Maria-Anna d'Oliva, darrièra de sa raça, se maridèt ambe Francés Brandouvin de Balaguièr, marqués de Beaufort. Lora descendéncia conservèt lo domèni de Bruguièras duscas a la Revolucion Francesa.

 

La comuna de Bruguièras a servat dins son blason las armas de la familha d'Oliva (veire l'article de fons "La crotz de Tolosa dins l'eraudica institucionala - las comunas de A a F").

 

 

Sorga principala : A.Escudier, "Monographie de Bruguières - canton de Fronton", Toulouse, 1935.

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 31 Nauta Garona
commenter cet article