Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog

Presentacion

  • : ERALDICA OCCITANA
  • ERALDICA OCCITANA
  • : Aqueste blòg a per tòca d'estudiar e de presentar l'istòria e lo patrimòni eraldic occitan. L'espaci estudiat s'espandis sus l'ensemble del domeni de la lenga d'òc de l'Auvernha als Pirenèus e de l'Ocean Atlantic als Alps. L'epòca privilegiada es l'Edat-Mejana (12en-15en sègles) sens, çaquelà, daissar los sègles seguents dins l'ombra. JONHÈTZ-NOS e participatz al projècte !
  • Contact

Recèrca

14 octobre 2012 7 14 /10 /octobre /2012 21:06

mapa-galhac.PNG

 

 

 

Galhac, Albigés, Lengadòc.

 

 

 

 

 

 

 

 

L'abadiala Sant Miquèl de Galhac (Gaillac, 81) que domina la val de Tarn es lo vestigi d'una importanta abadiá benedictina mencionada a partir de la segonda mitat del sègle 10. La glèisa foguèt consacrada en 972 e los monges desvelopèron alara un important comèrci de vin a partir del pòrt qu'avián edificat a la broa de Tarn. Trobam aquí l'origina del vin de Galhac.

          olivier-406.jpg      olivier-410.jpg

 

L'edifici se parteja entre art romanic tardiu del sègle 13 dins l'absida e lo deambulatòri, e gotic occitan per la nau unenca a las dimensions plan bravas (sègles 13 e 14). La volta d'origina, en granda partida desrocada en 1568, foguèt tornada bastida a la fin del sègle 17. A l'èst, los bastiments conventuals d'estile classic son organisats a l'entorn de l'ancian clastre desaparegut. 


P1290692.JPG
 

Lo vestigi eraldic mai ancian data del sègle 14 e se tròba dins la capèla nòrd, dicha del Scapulari, bastida dins un polit estile gotic pendent l'abadiat de Rogièr de Lator. D'efièch, la clau de volta de la capèla es ondrada d'un escut a sas armas parlantas, acompanhat de la cròça abadiala.

           P1290722.JPG     P1290724

Aqueste personatge, sortit del linhatge dels senhors de Lator en Lauragués, conegut dempuèi lo sègle 13, foguèt abat entre 1377 e 1393. Aquesta familha de Lator portava "d'azur a la tor d'argent". Es segurament el que faguèt bastir aquesta polida capèla, benlèu per s'i far sebelir.

 

lator-de-lauragues.jpg

Rogièr de Lator

 


Mas es un autre ataüc que trobam sul sòl en dejós. Aquesta placa presenta un escut de fòrma geometrica acompanhat d'un tèxte gravat.

          P1290725.JPG      P1290730.JPG



Las armas figuradas sus l'escut son un pauc complicadas e se pòdon blasonar aital :  « Partit de … a tres tijas de … en pal floridas de …, cada flor subremontada d’un creissent de … ; e de … a la crotz de … acompanhada en cap de dos creissents de … e en poncha d’un dragon de … ».

 

Per çò qu'es del tèxte qu'es pas de bon legir, ne vaquí una transcripcion incomplèta :

 

(V)IUS – DESIGNAT – FAC (I o L)………… / ..VRA – DRACONIS – EIVS / IN – HOC – TUMULO – MEMBR… / SEPULTA – IACENT – / (S)TIRPE – PROBA – NATA – ES.. / (ET) – CLARO – IUNCTA – MARITO / INTACTO – VIXIT – NUPTA / ..VDORE – GRAVIS / (I)LLA – SED – EST – PARCAE / TUNC – VICTIMA – NILI…SERAN / …. – PRO – QVA – EV – LEC / …… P…C TORE – EVNDE – PRE / ….. / OBIIT – IN – CHRISTO  / DIE       16

 

S'agiriá de la tomba d'Alamanda d'Aragon de que avèm pas capitat de trobar cap d'informacions pel moment. Podriá èsser en relacion ambe lo linhatge dels senhors d'Aragon près de Carcassona...  

 

P1290720Podèm senhalar qu'aquesta capèla acuèlha tanben una polida estatua d'una Verge a l'Enfant, còpia de l'original de la debuta del sègle 14, conservat dins lo musèu de Galhac.

  

  

  

 

 

 

 

 

 

L'autre ensemble qu'atirarà l'atencion de l'eraldista es la volta de la nau, bastida sus cinc travadas a 21 mètres de nautor.

Aquesta partida de l'edifici foguèt bastida entre 1693 e 1703, jos l'abadiat de Ferdinand Vallot de que podèm contemplar las armas sus la clau de volta de la quatrena travada.

 

   

  P1290696

 

Aqueste abat d'origina picarda èra filh d'Antoine Vallot, senhor de Maignan e Andeville (60), Conselhièr del Rei de França e Primièr mètge de Sa Majestat, e de sa femna Catherine Gayant. Foguèt canonge de la Glèisa de Paris, doctor a la Sorbonne, Conselhièr al Parlament de París. Èra abat de l'abadiá d'Epernay en Champagne en meteis temps que de Sant-Miquèl de Galhac. Son abadiat èra començat en 1670 e s'acabèt abans 1709.

 

Portava "d'azur al cabrion acompanhat en cap de doas estelas e en punta d'un ramelet de garric aglanat, lo tot d'aur". L'escut es aquí dominat per la mitra e la cròça abadialas e environat de dos ramèls. La clau de volta garda de traças de policromia e devinham lo blau del camp de l'escut, lo jaune dels mòbles e dels insignes abadials e la color roja del fond del medalhon.

 

ferdinand-vallot.jpg  Ferdinand Vallot (1693-1703)

 

 

La clau de volta de la tresena travada es ondrada d'un medalhon portant una crotz occitana. Rampèla benlèu l'apartenéncia de l'abadiá al comtat de Tolosa e, mai tard, a la Província de Lengadòc. Pr'aquò, i devèm puslèu veire las armas del capitol de la glèisa Sant Miquèl, tal coma lo balha l'Armorial General de 1696 e qu'èran "de vermelh a la crotz clechada, voidada e pomelada d'aur". 

P1290706.JPG

 

chap-eglise-st-michel-arm-general-1696-vol-15-p19-copie-1.JPG (Arm.Général 1696 Vol 15, p.1903)

 

 


Arribats jos la segonda travada, podèm contemplar una clau de volta representant un solelh, alusion al règne del rei de França Loís lo 14en contemporanèu de la reconstruccion de la volta.

 

P12907082.JPG

Enfin, la primièra travada presenta una clau de volta marcada de la data de 1703, annada que vegèt la fin d'aqueste chantièr.

 

Entre aquestas doas travadas, la sotavòlta del doble cabiron es cargat en son sòm d'un medalhon pro gròs de ceramica pinturada e envernissada, figurant l'escut de la vila de Galhac environat d'una corona vegetala.

 

Aital podèm observar l'escut portant "d'aur a la bordadura denticulada de sable al gal d'azur crestat, becut, membrat e amb de galhas de vermelh, al cap d'azur a tres flordalís d'aur." 



P12907112.JPG 

Son las armas ancianas de la vila de Galhac que podèm veire figuradas ambe una bordadura denchada de sable dins l'Armorial General d'Hozier dins lo volume 14 consacrat a la Província de Lengadòc (p.305)

 

armas-galhac-1696.JPG

 

Aquestas armas son pro diferentas de l'escut actual de la vila que presenta "d'azur al gal d'aur susmontat de tres flordalís del meteis rengadas en cap".

 

vila-de-galhac.jpg


   

Lo gal es l'emblèma de la vila dempuèi lo sègle 13 al mens. S'agís plan evidentament d'un mòble parlant que rampèla lo nom de la vila.   

 

 Sorgas principalas : C.COMPAYRE, "Etudes historiques et documents inédits sur l'Albigeois, le Castrais et l'ancien diocèse de Lavaur", Albi, 1841 ; G.ALHSELL de TOULZA e D. CAZES "L'église abbatiale Saint-Michel de Gaillac", Congrès Archéologique de France, 140ème session, 1982.

 

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 81 Tarn
commenter cet article
1 mai 2011 7 01 /05 /mai /2011 10:16

Lo vilatge de Lescura situit a qualques quilomètres al nòrd d'Albi tirariá son nom del latin SECURA qu'indicariá l'existéncia d'un luòc fortificat precòç a proximitat d'un ga sul Tarn. D'efièch, lo castrum Scuriae auriá fach partida de la dòt de Constància, filha del comte de Tolosa, al moment de son maridatge ambe lo rei de França "Robert II Le Pieux" en 1003. Aqueste monarque balhèt aquel domèni luenchenc a Gerbèrt d'Orlhac, son ancian preceptor, alara Papa jol nom de Silvèstre II. Aital, la baronia de Lescura dintrèt dins la mensa pontificala e formèt una enclava dins lo vescomtat d'Albi. En 1011, lo Papa Sèrgi IV balhèt en fieu lo castèl de Lescura a Vezian e a sa descendéncia que formèron lo linhatge remarcable dels barons de Lescura escantit a la fin del sègle 18.

 

                      P1190819                P1190820.JPG

 

Lo vilatge a gardat qualques traças de sas muralhas, en particular aquesta pòrta datada de 1563 ont se pòt veire, gravada sul calcari, una crotz occitana pausada pro recentament.

 

 

La glèisa Sant-Miquèl, bastida en contra-bas del vilatge, es lo vestigi d'un priorat benedictin dependent de l'abadiá Sant Miquèl de Galhac, fondat al sègle 11. L'edifici, de talha modèsta, representa çaquelà un dels testimònis mai polit de l'art romanic dins lo despartament ambe un decòr de granda qualitat dels sègles 11 e 12.

 

 

               P1190821.JPG            P1190825.JPG

 

La volta del còr e de l'absida presenta un ensemble de pinturas a motius florals que pòt èsser datat de la fin del sègle 16 o de la primièra mitat del sègle 17. Aquesta òbra s'espandís a l'entorn d'un escut cargat d'un "escartairat d'argent e de vermelh" non identificat. L'escut, en forma de medalhon, compòrta pas cap d'ornament eclesiastic e podriá correspondre a una comanda d'un benfachor laïc.

 

             P1190847.JPG               P1190833.JPG

 

Un dels collaterals sud de la glèisa abriga las sepulturas de dos membres de la familha dels barons de Lescura.

 

Pel sòl  trobam una tomba que seriá la de Loís 1èr, baron de Lescura a partir de las annadas 1570-1580. 

P1190843.JPG

La partida superiora de la pèira tombala presenta un escut dominat per un èlm ondrat de lambursquins. I podèm observar las armas seguentas : "escartairat als 1 e 4 de ... al leon de ... ; als 2 e 3 de ... al leon de ... a l'òrla de 12 besants (o tortèls) de ...".

P1190844.JPG

Sabèm qu'aqueste escartairat ven de l'associacion de las armas de la familha de Lescura ambe las del linhatge carcinòl de Salgas après lo maridatge d'Elix, eiritièra de Lescura, ambe Durand de Salgas en 1387. Una condicion d'aquesta union foguèt que la descendéncia deviá relevar lo nom e la armas de Lescura. Per çò qu'es del blasonament, mantuns autors balhan per aquesta familha "escartairat als 1 e 4, d'azur al leon d'aur (Salgas) ; als 2 e 3 d'aur al leon d'azur (Lescura)" sens far mencion d'aquestes besants. Trobam çaquelà dins l'Armorial de Rietstap "escartairat als 1 e 4 d'aur al leon d'azur ; als 2 e 3 de vermelh al leon d'aur e una òrla de 12 besants del meteis".

 

En dejós, legissèm l'epitafi incomplet del baron : [ci-gi]T MESSIRE [louis] DE LESCURE [...] BARON DU DIC[t lieu] DECEDE LE 17 MARS [...]

P1190842.JPG

 

Aqueste personatge agèt una longa vida plan movementada. Agèt a far fàcia als eveniments tragiques ligats a las guèrras de religion. Lescura foguèt presa dos còps per la fòrça (1581 e 1590), lo castèl brutlat e las muralhas desrocadas. Loís, que teniá pel Rei de França e la glèisa catolica, foguèt nomenat governador de la plaça-fòrta reiala de Lombers e foguèt nafrat al sètge de Sieurac. Lo país coneguèt tanben en 1630 una epidemia de pèsta  que decimèt la populacion. Enfin, Loís de Lescura perdèt tres femnas e se maridèt quatre còps. En 1635 s'intitulava totjorn senhor de Lescura dins un accòrd conclut ambe lo senhor de Castelnau-Bonafós (Castelnau-de-Lévis). Deguèt morir qualques annadas après.

 

Se maridèt en primièras nòças ambe Joana de La Valeta-Parisòt en 1586. Sa familha portava "partit al primièr de vermelh al leon d'aur ; al segond de vermelh al girfalc d'argent, la pata drecha levada". Aviam dejà encontrat aquesta familha roergassa dins nòstre article sus la glèisa de Tolonjac en Avairon.

 

  P1190837

Sus la paret en dessús de la tomba del baron, una placa de marbre negre pòrta l'epitafi de Loisa d'Elbene, sa segonda femna. Èra filha de Jolian d'Elbene, un nòble florentin nomenat ambassador en Polonha per la reina Catarina de Medicis. Foguèt domaisèla d'honor de la reina abans d'esposar Loís, en 1595, per l'entremesa de son oncle Anfos alara avèsque d'Albi. Moriguèt en jasilha ambe son enfant en 1598. Podèm legir sus la placa :

 

AETERNAE

 MEMORIAE NOB.

LUD. DELBENE

HONORARIAE PUELLAE

REGINAE FRAN. DEINDE

UXORIS CASTISS. NOB. LUD.

DESCURIA BARONIS . ALPHONS

DELBENE EPISC. ABBIENS.

PATRUUS MOERENS POSUIT

OBIIT XVI CAL. JUL.

ANNO MDXCVIII

EISIT QUIES.

 

Jol tèxte es gravat un escut femenin en forma de lausange ondrat d'un partit de las armas de Lescura e de las d'Elbene. Se pòt blasonar aital : "partit : al primièr copat : d'aur al leon d'azur ; e de vermelh al leon d'aur a l'òrla de dotze besants del meteis ; al segond d'azur a dos bastons arrancats e flordalisats d'argent pausats en sautor". L'escut es entorat d'una cordeleta formant una laçadura pro complèxa. Es interessant de veire coma l'eraldica feminina teniá sas règlas pròpias ambe la forma de l'escut e l'associacion tradicionala de las armas del marit ambe las del paire.

 P1190838.JPG

 

Puèi lo baron de Lescura se maridèt a l'entorn de l'an 1600 ambe Joana de Castelpèrs de que la familha portava "d'argent al castèl somat de tres torres de sable". Tornarmai, avèm dejà encontrat aqueste linhatge roergàs dins un article sus la glèisa de Naucèla en Avairon. La malurosa moriguèt negada ambe nòu autras personas de sa seguida dins lo naufragi de la balandra que lor fasiá traversar Tarn lo 12 d'abrial de 1607. 

 

Enfin, es encara en Roergue que Loís de Lescura prenguèt sa darrièra esposa, Cezélia de La Ròca-Bolhac, ambe qual se maridèt en 1608. Los senhors de La Ròca-Bolhac, originaris de la val d'Òlt portavan "d'argent al cap d'azur cargat de tres ròcs d'aur".

 

 

 Per acabar, podèm senhalar la preséncia, sus un vièlh banc, d'un escut malurosament rabotat ont devinham pas mai que la preséncia d'una estela de dètz brancas en cap a dèstra.P1190830.JPG    P1190831.JPG

 

(Sorgas : desplegant toristic "L'église St Michel de Lescure XIe - XIIe s." A.C.L.A 1995 ; abat Henri GRAULE "Histoire de Lescure, ancien fief immédiat du Saint Siège, et de ses seigneurs" Paris, 1895 ; Cl.COMPAYRE "Etudes historiques et documents inédits sur l'Albigeois..." Albi, 1841 ; http://www.vivies.com/index.php?title=Lescure ; Louis ESQUIEU "Essai d'un armorial quercynois", Paris, 1907 ; J.B. RIETSTAP "Armorial général d'Europe" Gouda, 1861)

Repost 0
Published by eraldica-occitana.over-blog.com - dans 81 Tarn
commenter cet article